Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[ocr errors]

CAPITULA PROPHETIÆ DANIELIS, Ex codd. Mss. Orat. B. VIII. Vatic. 4220. & S. Petri, 3. edita à

Jof. Maria Caro presb. Romæ, 1688. 1. Den lins captivitatis Juda, quos elegit Nabu- XIV. Ubi Daniel Legit Scripturam regis , & inter

pretationem ejus, & pradixit tolli ab eo regnum ,

& dari Medis, & Persis, c. 5.1.25. II. Ubi introducuntur iidem pueri ad Regem , & XV. Ubi Satrap& accufant Danielem Regi, & mifmiratur sapientiam eorum, c. 1. . 18.

fus eft in lacum leonum. al. Ubi accusatur DaIII. De fomnio Nabuchodonosor , quem latuit : prop

niel, & mittitur in lacum leonum.c. 6.. 13. seqq. ter quem (1. quod ) jußit Divinos interfici. c. 2, XVI. Ubi vidit Daniel quatuor beftias in figura IV. Ubi Daniel cum tribus pueris rogavit Domi centum quinquaginta quatuor regum.c.7. v.1.feqq.

num ut sibi visum Regis manifestaret : & oftenfum XVII. Vifio fimilitudinis Domini , & gloria sedis fibi, Regi interpretationem narravit, quòd regnum ejus. Vox Domini Christi.c. 7.**.8.16. ejus verteretur. c. 2. *. 16. seqq.

XVIII. De Antichrifto. al. Vifio Antichristi. c. 7. V. De statua Regis aurea; & de lapide exciso de #. 23. seqq.

monte (qui est Christus Dominus ) qui percussit XIX. De ariete , & hirco. c. 8. *. 3. feqq. ftatuam , & comminuit in pulverem. c. 2. *. 31.

xx. De diebus duo millia trecentis. c. 8. 7. 14. seqq.

XXI. De interpretatione arietis,& hirci.c. 8.7.19. VI. De ftatua aurea , quam ftatuit Nabuchodono- XXII. Ubi angelus locutus est ad Danielem de sep

for in campo , & juffit eam ab omni populo ado tuagint a hebdomadis ftatutis Super Jerusalem, da rari. al. De ftatua Nabuchodonosor, quam juffit Super populum. c. 9. N. 1. feqq.

ab omni populo adorari. c. 3. t. 1. seqq. XXIII. De Christo Domino. c. 9. . 24. VII. Ubi tres pueri, quòd statuam Regis non ado- XXIV. Ubi Daniel jejunavit tres hebdomadas die

rasjent , miffi sunt in fornacem ignis ardentis. c. 3. rum, & vidit angelum. c. 10. 7. 2. seqq. Y. 12. 20.

XXV. De regibus Persarum prædixit angelus DoVIII. Oratio Azaria in fornace, & laus trium pue mini Danieli. c. 11. y. 1. seqq. yorum. C. 3. 4. 24. feqq.

XXVI. De rege, qui se attollet contra Deum cum IX. Ubi diabolus per Nabuchodonosor confesus Chris Antichristo. c. 11. *. 36. tum filium Dei. c. 3. +. 92.

XXVII. De resurrectione mortuorum justorum , & X. Aliud fomnium interpretatus est Daniel regi Na injuftorum , & (al. ad) dies M.ccc. xxxv.c. 12. buchodonofor. c. 4. **. 1. 16.

v. 1. seqq. XI. De duodecim menfibus. c. 4. , 26.

XXVIII. De duobus presbyteris, qui concupierunt XII. Vox Domini de cælo ad Regem , quia regnum. Susannam violare. c. 13. $. 1. feqq.

ab eo auferret : & cùm fugeret ( al. fieret ) pe- xxix. Ubi excitavit spiritum sanctum ad Danienitentiam egit , & restitutus eft in regno fuo. c. 4. lem, qui liberavit Susannam à morte. C. 13. X. 28. feqq.

. 45. feqq. XIII. Ubi Balthasar , cùm vinum biberet in vafis XXX. Ubi Daniel evertit Bel , do templum ejus

Dei, & laudaret deos suos, ablatum eft ab eo deftruxit. c. 14. 7. 1. feqq. regnum. al. De Balthasar , qui dum biberet in vafis XXXI. Ubi Daniel occidit draconem, & mil us fanétis Dei , ablatum est ab eo regnum. al. Ubi Bal eft in lacum leonum ; & attulit ei prandium Abe ihassar laudabat deos suos , ablatum ab eo regnum. bacuch propheta. c. 14. 7. 25. seqq. c. 5. ¥. 1. feqq.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Nno ter-
1... Vide Not.

2. & tradidit Dominus in manu ejus Joakim regem
tio regni

Juda, & partem vasorum domus Dei : & afportavio
Joakim regis Juda, venit Nabucho ea in terram Sennaar in domum dei fui, & vasa in-

donofor rex Babylonis in Jerusalem, tulit in domum thesauri dei sui.
& obsedit eam :
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 3. Et ait rex Asphenez præposito eunucho 3. Et dixit rex Afphanez principi eunuchorum, , Hieron. l. 1. cont. rum, ut introduceret de filiis Israël, & de fe- ut introduceret de filiis captivitatis Israël, & de Jorin, 20. 4. p. 2.

do mine regio & tyrannorum ,

semine regio, & de phorthommim, NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. * De hoc libro Danielis ita Hieron. loquitur præfat. in men antiquæ Verfionis jactura tantulùm levabitur , fi ad eund. to. 3. 1074. Illud quoque le&orem admoneo, Danie vertatur Interpretationem Latinam Hieronymi quæ nunc lem non juxta LXX. Interpretes , fed juxta Theodotionem Ec habetur in Vulg. nostra , non longè plerumque discrepare à clefias legere..... fed & Origenes de Theodotionis opere in Edi textu Græco, unde manavit Versio antiqua , imo sæpius tione Vulgata asteriscos potuit , docens defuiffe quæ addita & plurimùm cum ipfo concordare : id fanè patebit cuivis, Junt ; rursus quofdam verfus obelis prænotavit, fuperfus contentione & comparatione facta. Neque ego hîc loquor de quæque defignans. Cùmque omnes Christi Ecclefiæ tam Græ tribus fragmentis additis ab Hieronymo, nempe hymno corum , quam Latinorum , Syrorumque 65 Ægyptiorum banc trium puerorum , necnon Susannæ , Belis ac draconis hissub asteriscis & obelis Editionem legant , ignofcant invidi la toriis , quæ omnia , quoniam in Hebræo volumine non lebori meo , qui volui habere noftros quod Græci in Aquila , & gebantur , tefte Hieron. de Theodotionis editione translata Theodotionis, ac Symmachi editionibus le&titant. Item præf. funt. Porro ufitatum Hieronymo eft in commentariis in hanc Vers. Lat. Danielis, to. 1. 990. Danielem prophe textum integrum & secundum Hebr. & secundùm LXX. retam , inquit , juxta LXX. Interpretes , Domini Salvatoris ferre cùm ambo plurimùm inter fe discrepant; si verò non Ecclefiæ non legunt, utentes Theodorionis editione : 68 multùm, diverfitates tantummodo LXX. Interpretum tex. acciderit, nescio. Sive enim quia fermo Chaldaicus eft , & tui Hebraïco admiscere. Id potiffimum liquet comm. in quibufdam proprietatibus à noftro eloqueio difcrepat, nolue Ezechielem , ubi à referenda integra Versione Lat. ex Edit. runt LXX. Interpretes eafdem linguæ lineas in translatione LXX. abftinere se non semel dicit : v.g. in cap. 27. col. servare : five sub nomine eorum ab alio nescio quo non fatis 879. c. Itaque, nostra erimus interpretatione contenti ; & Chaldæam linguam sciente , editus est liber : five aliud quid ficubi dissonant , ex latere copulabimus : & infra in cap. 29. caufa exftiterit ignorans : hoc unum affirmare possum, quod col. 903. c. Studzo brevitatis utramque editionem mifcemus, multùm à veritate discordet , & reéto judicio repudiatus fit. ubi non multùm inter fe difcrepant ; alioquin ubi magna Addic Montfalconius noster , admonitione præv.in Dan. diverfitas est , utramque proponimus. Cùm autem comment. Hexap. to. 2. p. 327. « Cùm autem, ut ait Hieronymus, in Dan. Verfionem suam Lat. unam & solam plerumque Ecclelix Danielem, non secundùm LXX. sed fecundùm adhibeat S. Doctor , inde colligimus Græcum contextum Theodorionem legerent , hîc contigit uc Editio Tŵr O. fontis Hebraïci vel potiùs Chaldaici parum dissimilem, prorsus exciderit, & Theodotionis fola remanferit. » Non- ipsum judicaffe, proindeque ab utraque versione Latina nullæ tamen lectiones Editionis LXX. adhuc supersunt, fimul jungenda vel admiscenda fibi temperafle. quas doctus editor ex variis libris excerpfit: quædam etiam . i. Ita Hieron. in hunc loc. to. 3. 1075. a. Nemo referuntur ab Hieronymo ipso in comment. quas nos de putet eundem in Danielis principio eße Joacim , qui in Ezemore in Noris noftris inserere curabimus. Quare autem chielis exordio Joachin scribitur : ifte enim extremam follamulta desint de Verfione antiqua hujus libri , quæ nobis bam chin habet , ille cim : & ob hanc caufam in Evangelio colligere non licuit , hæc maximè causa fuit, quòd Hie- fecundùm Matibaum una videtur deesse generatio , quia seronymus in commentario, præter morem,

nonnisi unum cunda teas apád exas in Joacim definit filio Jofia , tertia ( Vulgatæ ) contextum protulerit ; nec alterius è Gr. nisi incipit à Joachin filio Joacim. lectiones, aut varietates pauciflimas addiderit. Hujus ta 7. 3. Itidem Græcè, adnexo uno autó, ejus, ad vos

boc cur

[ocr errors]
[ocr errors]

Hieron. ubi fup.

[ocr errors][merged small]

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVÅ. 4. pueros , in quibus non esset macula , pul

4. pueros, in quibus nulla effet macula , de-
chros facie, & intelligentes fapientiam..... coros formâ, & eruditos omni fapientia , cau-

tos scientia , & doctos disciplina , & qui possent
ftare in palatio regis, ut doceret eos litteras , &

linguam Chaldæorum.

VULGATA NOVA.
5. Et constituit eis rex annonam per singulos dies rorum qui vescuntur cibo regio: & ficut videris , facies
de cibis suis, & de vino unde bibebat ipfe, ut enutriti cum servis tuis.
tribus annis, poftea starent in conspectu regis.

14. Qui, audito sermone hujuscemodi, tentavit
6. Fuerunt ergo inter eos de filiis Juda, Daniel, eos diebus decem.
Ananias , Misael , & Azarias,

15. Poft dies autem decem , apparuerunt vultus
7. Et imposuit eis præpofitus eunuchorum, nomi eorum meliores & corpulentiores præ omnibus pueris ,
na ; Danieli, Baltassar ; Ananiæ, Sidrach ; Misaeli, qui vescebantur cibo regio.
Misach ; & Azariæ , Abdenago.

16. Porro Malasar tollebat cibaria & vinum potus
8. Propofuit autem Daniel in corde suo, ne pol- eorum : dabatque eis legumina.
lueretur de mensa regis , neque de vino potus ejus : & 17. Pueris autem his dedit Deus scientiam & dif-
rogavit eunuchorum præpositum ne contaminaretur. ciplinam in omni libro, & sapientia : Danieli autem

9. Dedit autem Deus Danieli gratiam & mifericor- intelligentiam omnium visionum & fomniorum.
diam in conspectu principis eunuchorum.

18. Completis itaque diebus , poft quos dixerat rex
10. Et ait princeps eunuchorum ad Danielem : ut introducerentur: introduxit eos præpositus eunucho-
Timeo

ego
dominum

meum regem , qui constituit vo rum in conspectu Nabuchodonosor.
bis cibum & potum : qui fi viderit vultus vestros ma 19. Cùmque eis locutus fuiffet rex, non funt in-
cilentiores præ cæteris adolescentibus coævis vestris, venti tales de universis , ut Daniel, Ananias , Misael,
condemnabitis caput meum regi.

& Azarias : & fteterunt in conspectu regis.
11. Et dixit Daniel ad Malasar, quem constitue 20. Et omne verbuin 20... Vide Not.
rat princeps eunuchorum super Danielem, Ananiam, fapientiæ & intelle&us ,
Misaelem, & Azariam :

quod sciscitatus est ab eis rex, invenit in eis decu-
12. Tenta nos obsecro servos tuos diebus decem, plum , fuper cun&os ariolos & magos , qui erant in
& dentur nobis legumina ad vescendum, & aqua ad universo regno ejus.
bibendum :

21. Fuit autem Daniel usque ad annum primum Inf.6.
1 3. & contemplare vultus noftros, & vultus pue- Cyri regis.

28.
NOTA AD VERSIONEM ANTIQUAM.
cem eunuchorum. Hieron. in hunc loc. col. 1075. e. hæc *.4. Gr. vsavicxxs, cis yx Psiv a dutoīs peüseos , iġ xari's
observat : Pro Asphanez in edit. Vulgata'Alpicof pi feriptum eñ öts, à Cunévias à réon Copią.
reperi ; & pro poptopexir, quod Theodorio posuit, LXX. ES . 20. Hieron. in hunc loc. col. 1077. a. Pro ariolis
Aquila electos tranftulerunt..... quod nos juxta editionem & magis , Vulgata editio sophistas , & philosophos transa
Hebræorum, quæ xxt' ampi Cercer legitur , in tyrannos verti tulit : & infra : Quos nos ariolos , cateri imaoto's inter-
mus; maximè quia præcedit , de regio semine.

pretati funt , id eft, incantatores.

CAPUT I I.
VULGATA

NOVA.
"I

N anno fecundo regni Nabuchodonofor , vidit itaque dicite mihi, ut fciam quòd interpretationem

Nabuchodonofor fomnium , & conterritus est quoque ejus veram loquamini. spiritus ejus , & fomnium ejus fugit ab eo,

10. Respondentes ergo Chaldæi coram rege, di2. Præcepit autem rex, ut convocarentur arioli, xerunt: Non eft homo fuper terram, qui fermonem & magi, & malefici, & Chaldæi , ut indicarent regi tuum, rex, poffit implere : sed neque regum quisfomnia sua : qui cum venissent , fteterunt coram rege. quam magnus & potens verbum hujuscemodi scisci

3. Et dixit ad eos rex : Vidi somnium ; & mente tatur ab omni ariolo, & mago, & Chaldæo. confusus ignoro quid viderim.

II. Sermo enim, quem tu quæris, rex, gravis est:
4. Responderuntque Chaldæi regi Syriacè : Rex nec reperietur quisquam, qui indicet illum in conspec-
in sempiternum vive: dic somnium servis tuis, & in tu regis : exceptis diis , quorum non est cum homini-
terpretationem ejus indicabimus.

bus conversatio.
5. Et respondens rex ait Chaldæis : Sermo reces 12. Quo audito, rex in furore, & in ira magna
sit å me : nisi indicaveritis mihi fomnium, & conjec- præcepit, ut perirent omnes fapientes Babylonis.
turam ejus, peribitis vos, & domus vestræ publica 13. Et egreffa fententia, sapientes interficiebantur :
buntur.

quærebanturque Daniel & socii ejus , ut perirent.
6. Si autem fomnium , & conjecturam ejus narra 14. Tunc Daniel requisivit de lege atque senten-
veritis , præmia , & dona , & honorem multum ac tia ab Arioch principe militiæ regis , qui egressus fue-
cipietis à me : fomnium igitur , & interpretationem, rat ad interficiendos sapientes Babylonis.
ejus indicate mihi.

15. Et interrogavit eum, qui à rege potestatem ac-
7. Responderunt secundò, atque dixerunt : Rex ceperat, quam ob causam tam crudelis sententia à fa-
fomnium dicat fervis fuis, & interpretationem illius cie regis eflet egreffa. Cùm ergo rem indicaflet Arioch
indicabimus.

Danieli,
8. Respondit rex, & ait : Certè novi quòd tem 16. Daniel ingressus rogavit regem, ut tempus daret
pus redimitis, scientes quòd recefferit à me fermo. sibi ad folutionem indicandam regi.

9. Si ergo fomnium non indicaveritis mihi, una 17. Et ingressus est domum fuam , Ananiæque &
est de vobis sententia, quòd interpretationem quoque Misaeli & Azariæ sociis suis indicavit negotium :
fallacem & deceptione plenam composueritis , ut 18. ut quærerent misericordiam & facie Dei cceli
loquamini mihi donec tempus pertranfeat. Somnium super sacramento ifto , & non perirent Daniel & socij

Joan. I.

[ocr errors]

I. 6.

VULGATA NOVA
ejus cum cæteris sapientibus Babylonis.

revelatum est : & benedixit Daniel Deum coeli,
19. Tunc Danieli mysterium per visionem nocte
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
20. & locutus ait: Sit nomen Domini benedic 20..... quoniam sapientia , & virtus, & intel- Calliod. in Pfal,
tum à fæculo & usque in fæculum : quia fapientia lectus ipsius sunt.

IOI. p. 342.6. & fortitudo ejus sunt.

21. Er ipse mutat tempora, & ætates : trans 21. Et ipse mutat tempora , & fæcula.....
fert regna , atque constituit : dat fapientiam fa-
pientibus, & scientiam intelligentibus disciplinam:

VULGATA NOVA.
I. Cor. 22. Ipse revelat profunda, & abfcondita , & novit 27. Et respondens Daniel coram rege , ait : Myste-
4.5. in tenebris constituta : & lux cum eo eft.

rium , quod rex interrogat , fapientes, magi, arioli, 23. Tibi Deus patrum nostrorum confiteor , teque & aruspices nequeunt indicare regi. 9. 8.

laudo : quia sapientiam & fortitudinem dedisti mihi: 28. Sed est Deus in cælo revelans mysteria , qui in1. Joan. & nunc ostendisti mihi quæ rogavimus te, quia ser-, dicavit tibi rex Nabuchodonosor, qux ventura sunt monem regis aperuifti nobis.

in novissimis temporibus. Somnium tuum, & visio-
24. Poft hæc Daniel ingressus ad Arioch, quem nes capitis tui in cubili tuo hujuscemodi sunt :
conftituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, fic 29. Tu rex cogitare

29... Vide Not.
ei locutus est : Sapientes Babylonis ne perdas : intro- cæpisti in strato tuo, quid
duc me in conspectu regis , & folutionem regi narrabo. esset futurum poft hæc : & qui revelat myfteria, of-

25. Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad tendit tibi quæ ventura sunt.
regem, & dixit ei : Inveni hominem de filiis tranf-

30. Mihi quoque non in sapientia , quæ est in me
migrationis Juda, qui folutionem regi annuntiet. plus quàm in cunctis viventibus , facramentum hoc re-

26. Respondit rex, & dixit Danieli, cujus no velatum est : sed ut interpretatio regi manifesta fieret ,
men erat Baltasar : Putasne verè potes mihi indicare & cogitationes mentis tuæ scires.
fomnium , quod vidi, & interpretationem ejus ?
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 31. Tu rex videbas, & ecce quasi statua una 31..... & ecce imago nimis magna, & con- Cypr.l.2. Tefim, grandis : ftatua illa magna, & ftatura sublimis templatio ejus imaginis metuenda, & elata ftabat p. 292.6. Itabat contra te , & intuitus ejus erat terribilis. contra te.

32. Hujus ftatuæ caput ex auro optimo erat, 32. Cujus caput fuit ex auro bono , pe&tus & pectus autem & brachia de argento , porro venter brachia ejus argentea, venter & femora ærea : & femora ex ære : 33. tibiæ autem ferreæ , pedum quædam pars 33. pedes autem ex parte quidem ferrei, ex

ex parerat ferrea , quædam autem fi&tilis.

te autem fictiles : 34. Videbas ita , donec abfciffus eft lapis de 34. quoadusque abscissus est lapis de monte sine monte sine manibus : & percußit ftatuam in pedi- manibus concidentium:& percullit imaginem subus ejus ferreis & fictilibus, & comminuit eos. per pedes ferreos & fi&tiles, & comminuit eos

minutatim. 35. Tunc contrita sunt pariter ferrum , testa, 35. Et factum est , simul ferrum, & tefta , & æs, argentum , & aurum , & redacta quafi in æramentum, & argentum, & aurum, & facfavillam æltivæ areæ, quæ rapta

sunt vento: nul ta sunt minuta quasi palea aut pulvis in area , lusque locus inventus eft eis : lapis autem , qui per- æftate ; & ventilavit illa ventus , ita ut nihil remancufferat statuam, factus est mons magnus, & im- ferit ex illis : & lapis, qui percussit imaginem, plevit universam terram:

factus est mons magnus, & implevit totam ter

ram : NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. ¥. 20. Græc. Vatic. Ti Copía, y si Cúveaus dury tim ferrei, partim filtiles. Græc. «i xrünece Coduegio oi Trów ési at in ed. Compl. & Mr. Alex. voci Cúreois, subjiciturdes, poe95 mér ti Gidupõr, bij ubegs ti ós páxrror• i. e. και η Χυς αυτε. .

tibia ferrea ; pedes, pars quidem ferres , & pars quadam F. 21. Gr. Και αυτός αλοιοί καιρες, και χρόνος.

teftea. W. 29. Hieron. in hunc loc. col. 1080.d. Pro eo quod $. 34. Iridem apud Jul. Firmic. I. de errore prof. rel. eft, (in Vulg. ) post hæc, soli LXX. dies novissimos tranf-' p. 172. g. nec aliter in Græco, præter verbum cpels tulerunt : nunc tamen Græcè legirur petä taūta. videbas , quod ipfo initio ponitur ante quoadufque ;

¥. 31. Julius Firmic. I. de errore prof. relig. c. 21. p. tollitur verò inf. concidentium ; extremòque legicur sis 172. g. & ecce imago, imago nimis magna , & contemplia- rénos, in finem , loco minutatim ; in ed. Compl. ticari tio ipfius imaginis metuenda, elata ftabat contra te. Græc. fimul, pariter , semel. Irenæus l. 5. c. 26. fimiliter habet : gido sicer nice perenn vi sixcè exsim, aj vi pócopis ov- quoadufque abfciffus eft lapis fine manibus : & percuffit imaτης υπερφερκς , έσωσα προ προσωπο C, και και όeασις αυ ginem in pedes ferreos es filtiles, comminuit eos ufque ad Tüs pobe poco & ecce imago una magna imago illa , & afpeétus finem : & l. 4. C. 20. p. 256. d. lapis à monte abscissues ipfius fublimis , fans ante faciem tuam , & intuitus ejus fine manibus. August. quoque epist. 105. to. 2. 302. d. erat terribilis.

ait lapidem de monte fine manibus præcisum, fregisé omnia . 32. Eadem refert Julius Firm. I. de errore prof. rel. regna terrarum : vide etiam tract. 4. in Joh. to. 3. 313. 172. g. Ita quoque

in Græco est, nisi quòd ante vocem g. Item Auct. I. de promill. p. 2. c. 33. ap. Prosp. p. cujus, reponirur sitcom, imago ; & ante pectus , ai xsipes, 161. c. dicit : Regnum fubjungit Daniel in lapide abscisso manus. Auct. I. de promill. p. 2. c. 33. p. 161. c. ait : de monte fine manibus concidentium. Auctor op. imp. in Statuæ caput aureum..... pectus es brachio ejus argentea..... Matth. hom. 10. p. 60. a. Ecce lapis excisus eft fine maventer Es femora area. Hieron. in comm. col. 1081.a. Pro nibus. statua , inquit , id eft, ad erário, quod folus interpretatus 7.35. Ita Cyprianus ex editt. Paris, 1541. 1616. 1643. eft Symmachus, cateri imaginem transtulerunt.

& 1666. ubi constanter , Et factum eft fimul ferrum : ita #.33. Ita legit Jul. Firm. I. de err. prof. rel. p. 172. g. quoque

in edir. nov. Baluz, anni 1726. præter unum ferAr Iren. 1. 5. c. 26. pedes ( al. pedis) pars quidem aliqua fer loco ferrum ; sed vitiosè, ni fallor, cùm in Græco rea, & pars aliqua fidilis. Auctor l. de promill. apud Prof fit Cisnegs. In edit. etiam Oxon. an. 1700. legitur ferperum , c. 33. p. 161. C. crura ferres, & digiti pedum par ram; fed loco Et factum eft fimul, fic emendatur, Et frasTom. II.

Q9999

reum ,

1

VULGA TA N O V A.
36. hoc est somnium : Interpretationem quoque aureum.
ejus dicemus coram te, rex.

39. Et post te consurget regnum aliud minus te 37. Tu rex regum és : & Deus coeli, regnum, & argenteum : & regnum tertium aliud æreum , quod fortitudinem , & imperium , & gloriam dedit tibi : imperabit univerfæ terræ.

38. & omnia in quibus habitant filii hominum , & 40. Et regnum quartum erit velut ferrum : quobestiæ agri: volucres quoque cæli dedit in manu tua, modo ferrum comminuit & domat omnia, lic com& sub ditione tua universa constituit : tu es ergo caput minuet & conteret omnia hæc. VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA. Iren. l. 5.6. 26.

41. Et quoniam vidisti pedes, & digitos , par 41. Porro quia vidisti pedum , & digitorum p. 324. b.

tem quidem fictilem, partem autem ferream: partem testæ figuli, & partem ferream : regnum regnum divisum erit , & à radice ferrea erit in eo, divisum erit, quod tamen de plantario ferri oriequemadmodum vidisti ferrum commistum testæ. tur, fecundùm quod vidisti ferrum miftum testæ

ex luto.

42. Et digiti pedum, pars quidem aliqua fer 42. Et digitos pedum ex parte ferreos, & rea, pars autem aliqua fi&tilis : pars aliqua regni ex parte fi&iles : ex parte regnum erit solidum, erit fortis , & ab ipsa pars erit minuta.

& ex parte contritum. 43. Quoniam vidifti ferrum commiftum teftæ, 43. Quòd autem vidifti ferrum miftum testa commistiones erunt in femine hominum, & non ex luto, commiscebuntur quidem humano semine, erunt adjun&i invicem , quemadmodum ferrum sed non adhærebunt fibi , ficuti ferrum misceri non commifcetur cum tefta.

non poteft teftæ. 44. Et in diebus regum illorum , excitabit Deus 44. In diebus autem regnoruin illorum , suscicæli regnum, quod in æternum non corrumpetur, tabit Deus cæli regnum, quod in æternum non & regnum ejus alteri populo non relinquetur : dislipabitur , & regnum ejus alteri populo non tracomminuet , & ventilabit omnia regna :& ipsum detur : comminuet autem , & consumet universa exaltabitur in æternum.

regna hæc : & ipfum ftabit in æternum. 45. Quemadmodum vidisti, quoniam de mon 45. Secundùm quod vidifti, qudd de monte te præcilus eft lapis sine manibus, & comminuit abscillus est lapis fine manibus, & comminuit teľ

& æramentum, & argentum, tam , & ferrum, & æs, argentum, & auram, & aurum, Deus magnus fignificavit regi quæ fu- Deus magnus oftendit regi quæ ventura sunt pofttura funt poft hæc : & verum est somnium, & ea : & verum est fomnium , & fidelis interprefidelis interpretatio ejus.

46. Tunc rex Nabuchodonosor cecidit in faciem suam , & Danielem adoravit, & hoftias, &

incensum præcepit ut sacrificarent ei. Ambrofiajt. Po 47...... Verè Deus vester ipse est Deus vivus, & 47. Loquens ergo rex, ait Danieli : Verè Deus 267.., aperiens myfteria.....

vester Deus deorum eft , & Dominus regum , & revelans mysteria : quoniam tu potuifti aperire hoc facramentum,

&

tatio ejus.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.

tum eft fimul ; quæ lectio non parum arrideret , fi Ma lis : & epist. 105. 10. 2. 302, d. lapidem ipsum creviffe , nuscriptorum subsidio niteretur , nec ei imprefli quique li & fa&tum montem magnum, 85 replevisse omnem terram : & bri

repugnarent : farendum eriam huic lectioni favere Vul tract. 4. in Joh. to. 3. 313. g. & crevit lapis ille , & faltus eft gatam , & Græcum , ut videbitur infra : sed Julius Firmi

mons magnus, & implevit univerfam faciem terræ : vide etiam cus eidem contradicit , & priorem firmat; libro enim de tract. 3. in 1. Joh. col. 846. b. Eadem memorat Auct. I. errore prof. relig. c. 21. cùm ex edit. Bibl. PP. Paris, an. de promis. p. 2. C. 33. p. 161. d. dicens : Cùm illam fta1610. tum ex novill. Lugd. to. 4. an. 1677. legić, Er tuam percuffiffet , omnes ejus partes redegit in pulverem ; factum eft fimul ferrum : fimiliter ex edir. Priorii ad cale.

eaque auferens Spiritus venti , locus ejus inventus non eft : op. S. Cypr. Paris. 1666. Et factum eft fimul, sed muta ipsum autem lapidem, qui perculit ftatuam , fa&tum effe montur ferrum in ferreum ; reliqua de eodem Firmico conci

tem magnum , & implese omnem faciem terra. Auct. op. nunt cum Cypriano ad verbum, nifi quòd Firmicus tollit imp. in Maith. hom. 10. p. 60. b. & fadus eft mons ma8, ante fata funt ; paulòque poft, loco aut pulvis in gnus , & occupavit totam terram. area, astate , legit, & ut pulvis in arida astate ; & inf. in V.41. Totidem verba Græc. exhiber, nisi quòd ante illis, pro ex illis. Editio etiam Cyprianica Erasmi, Pa- filtilem , & ante ferream , ponit tl, quandam. ris, 1541. deler 8, ante fatta sunt cum Jul. Firmico , nec $.42. Sic iterum Græcè, hoc tamen ult. excepro, ári malè; hac enim detracta conjunctione , meliùs cohærent aurūs (Bassresas) f'san Gurteilómbor, de eo erit contritum , verba inter se , si tamen ita interpungas : Et factum eft, pro ab ipsa pars erit minuta. deinde fic : fimul ferrum (non ferreum , ) & tefta , &ara W.43. Similia Græcum habet. mentum , & argentum , & aurum , facta sunt minuta quas 7.44. Eadem exstant Græcè , nifi exceperis verbum palea aut pulvis in area , astate , &c. ut sup. Hæc etiam ita drasudetat, pro exaltabitur , Nobil. ftabit , quod eodem distincta non multùm abludunt à Græco, ubi fic : Tóta énea redit. Apud Hilar. in Pf. 144. col. 563. b. Er in diebus Túrbusov siodma's zo oserenor, o Cifuegs, o xarxos, ο αρ regum illorum , excitabit Deus cæli regnum aliud, quod quegs , ó xproosa ag éyévelo Woel Xovioptos áto äravos ge- nunquam corrumpetur ufque in fæcula, regnumque ejus aleινης"και εξήρεν αυτα το πλήθος το πνεύμαλος, και τόπος teri populo non relinquetur : comminuet , & ventilabit omέχ ευρέθη αυτοίς και ο λίθος και ο παλάξας την εικόνα, εγε nia regna : 8 hoc regnum in æternum. Ambrosiast. p. 163. vý bu öegs néya, rj é Taúpwos tãour tur gūro i.e. Tunc com b. Deus cæli excitabit aliud regnum , quod nunquam corminuta sunt pariter tefta , ferrum , &s , argentum , anrum rumpetur : & hoc regnum erit in æternum : & infra p. 238. 6 falta funt quafi pulvis de area æftiva ; & fuftulit en mul d. exfurget regnum aliud incorruptibile. Auct. I. de promil. titudo fpiritus , & locus non eft inventus eis : 88 lapis , qui p. 2. c. 33. ap. Prosp. p. 161. d. ait : Vacuatis omnibus percufferat imaginem , fatus eft mons magnus , & replevit regnis, regnum Chrifti Domini exsurget , quod nulli alteri

Apud Ambros. 1. 2. de interpel. Dav. c. populo relinquetur , quoniam permanebit in aternum. 4. col. 644. b. 6 lapis, qui elifit imaginem , fa&tus eft *.45. Eadem pene in Græco, detracta conjunctione mons magnus , & implevit omnem terram. Hilar. etiam in 88 , ante æramentum , ficut ante argentum , & aurum. Ps. 120. col. 379. b. ait : Secundùm Danielem , Dominus ν. 47. Grec. Επ' αληθείας ο Θεός υμών αυτός εςι Θεός ipse mons magnus eft : vide sis in Pf. 124. col.

9εων ,Κύριος των βασιλέων ο ασοκαλυσίων μυσήeμα: i.e. gust. pariter in Pf. 3. to. 4. 8. d. dicit : Scriptum eft lapi. In veritate Deus vefter ipse eft Deus deorum , & Dominus dem præcifum fine manibus crrville in magnitndinem mon regum revelans myfteria.

[ocr errors]

omnem terram.

403. c. Au

« ZurückWeiter »