Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

Ew Mf. Corb.

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA. rex bibebat.

poculis, & aliis atque aliis vasis cibi inferebantur. Vinum quoque, ut magnificentiâ regiâ dignum

erat , abundans, & præcipuum ponebatur. 8. Et præcepit actoribus domui nemini vim fie

8. Nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, ri, fed facere voluntatem recumbentium, ad ju- fed Gicut rex statuerat , præponens mensis fingulos cunditatem bibere fecundùm legem.

de principibus suis, ut sumeret unusquisque quod

vellet. 9. Et Vasthi regina fecit potum magnum mu 9. Vasthi quoque regina fecit convivium felieribus, in regno Artarxerxis.

minarum, in palatio, ubi rex Afluerus mane

re consueverat. 10. Die autem feptimo, jucundus factus rex, 10. Itaque die feptimo, cùm rex esset hilarior, jussit Maosma , & Narbona , & Nabattha , & & poft nimiam potationem incaluiffet mero, præZathi, & Achedes, & Thares, & Tarecta, septem cepit Maumam, & Bazatha, & Harbona , & Ba{padonibus , qui miniftrabant in conspectu re- gatha, & Abgatha, & Zethar, & Charchas, sepgis Artarxerxis,

tem eunachis, qui in conspectu ejus miniftrabant, 11. ut inducerent reginam ad eum , ut regna 11. ut introducerent reginam Vasthi coram ret ipfa, & imponeret ei diadema, & demonstra- regé , pofito fuper caput ejus diademate , ut ofret eam omnibus principibus & gentibus, ut vi- tenderet cunctis populis & principibus pulchrituderetur species ejus : formofa enim erat.

dinem illius: erat enim pulchra valde. 12. Et noluit regina venire cum eis. Et con 12. Quæ renuit, & ad regis imperium , quod triftatus eft rex, & iratus est valde.

per eunuchos mandaverat , venire contempsit.

Unde iratus rex, & nimio furore succensus, 13:

Et dixit rex amicis suis : Secundùm hæc lo 13. interrogavit sapientes, qui ex more regio enta est Vasthi : & dixit rex omnibus principibus semper ei aderant, & illorum faciebat cuncta conlegem & judicium,

filio, fcientium leges ac jura majorum. 14. (& accessit ad eum Mardochæus,& Sora 14. (erant autem primi & proximi , Charletha, & Eas, & Pabataleus, & Malesath, & Mu- 'na , & Sethar, & Admatha , & Tharsis, & Macheas, principes Perfarum & Medorum, qui pro- res, & Marsana , & Mamuchan , septem duces ximi erant regi aflidentes :)

Persarum atque Medorum , qui videbant faciem

regis , & primi post eum residere foliti erant) 15. fecundùm legem quemadmodum oporte 15. cui fententiæ Vasthi regina subjaceret, quæ rit fieri reginæ , quoniam non obedit his quæ à Assueri regis imperium , quod per eunuchos mantege dicta erant per fpadones.

daverat, facere noluiffet. 16. Et dixit Mardochæus ad regem, & ad prin 16. Refponditque Mamuchan, audiente

rege, cipes : Non folùm nocuit regem Vasthi regina, atque principibus : Non folùm regem

lælic

regina sed etiam principes regis, & gentes regni Artar- Vasthi, fed & omnes populos, & principes, qui Xerxis.

sunt in cunctis provinciis regis Afsueri. 17. Audita est autem eò contumelia regis, etiam 17. Egredietur enim sermo reginæ ad omnes ab omnibus mulieribus, quòd contemnat virum mulieres, ut contemnant viros suos, & dicant ;

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. num, cum Orig. absque seq. valde. In Græco antecedunt fine , quoniam formosa erar. Item Græcè : Elcayayeiv tw ifta : Ποτήρια χρυσά και αργυρά, και ανθράκινoν κυλίκιον πρg

προ-βασίλισαν προς αυτόν, βασιλεύειν αυτήν , και σεeιθείναι αυτή κείμενον , απο ταλάντων τeισμυρίων: deinde οίνος, &c. ut in diód mua, y deigar avtwo tois ( Mr. Alex. cum editt. Lat. sup. omisso tantùm adverb. valde : i. e. Pocula auren Αld. & Comp!. πάσι τοίς) αρχίσει και τοις έθνεσι το κάλος αυ& argentea , & gemmatus calix propofitus, è talentis trigin- Tâs öti xaan iv. ta millibus : sed apud Orig. obelo norantur ista, a crepcé . 12. Mr. Orator. Et non obedivit regina venire cum nivoy xurínior , &c. quæ eriam abfunt ab edir. Compl. In eis ; reliqua ad verbum ut sup. Græc. Kai xx siouxy CSS alia vet. legitur fimpliciter : Xpusã f'tance, eiros bauro- avis Asir vi focia as a safeī Mstà Tev sýróxwy, &c. ut fup. κος , ον ο βασιλεύς πίνς.

omisso ult. valde ; Orig. tamen retinet opódex; Vet. al.
*. 8. In Ml. Corb. pro 'nemini vim , corruptè legitur, edit. hab. initio , Kai ox x bénmoer 'Asiv , &c.
ne mirituum, quod sensu caret ; substituimus autem ne *.13. In Mf. Orat. deest 1. rex; post bæc verò addi-
mini vim, ex Ms. Orat. qui eriam Ms. habet domûs , non tur que; exinde Vaftis, non Vafthi ; ftatimque, dixit au-
domui, addito paulo post adverbio fecundum, verbo fa- tem omnibus, &c. ut fup. Similiter abeft à Græco 1. rex,
cere ; item scribit jocunditatem, pro jucundit. necnon ut præterquàm à Mf. Alex. Orig. fubinde hab. 'Asir, pro
biberent, loco bibere. Græc. pauló plus differt, en verba : Vastbi, dein soluccle øv Tepi Tóty, facite igitur de hoc

Ο δε πότος έτος και κατά προκείμενον νόμον εγένε7ο έτως δε Ιοσο σ dixit rex omnibus principibus.
θέλησεν ο βασιλεύς, και επέταξε τους οικονόμοις ποιήσαι το θέ *. 14. In Ms. Orat. Et accefferunt ad eum Mardochaus,
ama durs, j Tür ciropóstw. Porus verò hic non fecundum Soratheas, Pabathaleus , Malefar, Mucheas princeps Pera
propofitam legem fiebat ; fic enim voluit rex , & præcepit &- sarum..... adfedentes ei. Græc. Kai negoña tev ( Orig. Trego-
conomis facere voluntatem ipfius , ss bominum. in ver, al. vrbor ) cutơ "Apxeccīos £apoabaños, as Manoeap, (Alex.
deeft jeaucer, ut & inf, autó.

Σασεοεος , και Μαλησεαρ) οι άρχοντες.... οι εχύς τε βασι-
.9. Similiter haber Mr. Orator. uno excepra Vashis; aéws, oi TPÔTO FACsexã Búmerol TỐ Baoinen.
Græc. 'Asír, absque seq. magnum, ( vet. al. hab. d.oxuy .15. Mr. Orat. fic hab. Et refponderunt fecundum len
psycaur, non hótor ; ) subinde pro in regno Artax. fic in gem quemadmodum oporteret , &c. ut sup. nisi quod pro
Vat. α τους βασιλείοις , σαν ο βασιλεύς Αρλαξέρξης: 1ed in obedir , scribit vitiosè obediunt , legendum forsan obedivit.
al. ver. α τη αυλή το βασιλέως.

Similiter in Greco legitur initio , Και απήγΓειλαν αυτώ, ¥. 10. Nonnulla immutata in Ms. Orator. maximè no, sed hoc apud Orig, notatur obelo; deinde fic: xata ta's mina , ita nempe : Die antem sept. jocundus factus est Ar νόμες ως δεί ποιήσαι 'Ασίν τη βασιλίαση, ότι εκ εποίησε τα taferfis rex,889 julit Maofinan, Arbona , Abatban, Aza υπό τη βασιλέως προσαχθέντα δια των ευγχων. tai , Cedes, Tharas , & Tbare&a , seprem Spad. qui minis V. 16. Sic est in Mi, Orator. hoc

excepto,

Michenes trabant in confp. ejus. In Græco: 'Ey de to viué par rñ 6 loco Mardochaus ; & poft paulò ita , regi nocuit Vaflis, Jóven, adówş yeróueros o brealaus, fit: TW Amar ( Orig. In Gr. similiter Mxxažos, seu cum Orig. Mahrzcios ; exina Marmari) Batar, Olppa, a Bapati, Zaleaba, pro nocuit , udírnce , constanterque 'Asir ; item uj trávu 'Abalasa Θαραβα, τις επτα ευνέχoις, τους διακόνους jas, loco etiam , absque seq. regis, (vet. edit. del. zráva. τη βασιλέως 'Αρταξέρξε. Orig. τοϊς διακόνους προ προσώπη (ας ) & pro gentes τεμπέ, fic, τες και γεμένες τη βασιλέως, τη 'Αρταξέρξε.

solus Orig. addit 'Apiatépgy. 7.11. Similiter habet Ml. Orator. præter hæc pauca , $. 17. Deest in Ms. Orai. vocula eò, cum feq. etiam ; ut inducerent ad fe reginam , ut regnares es ipfam ; & in paulòque post pro quòd contemnat virum suum regina, &c

de

Ex Mf. Comb.

VULGÁTA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. Rex Afluerus jußit ut regina Vaithi intraret ad fuum regina ; neglexit enim & contemplit. eum, & illa noluit.

18. Atque hoc exemplo omnes principum con 18. Quomodo non & primæ mulieres Persarum juges Perfarum atque Medorum , parvipendent negligent, & contumeliam facient viris suis ? aut imperia maritorum : unde regis jufta est indigna- quomodo non infamia tradetur adversùs regem, tio.

etiam his qui extra regnum sunt? 19. Si cibi placet, egrediatur edictum à facie

19.
Si

ergo placebit tibi maxime rex, & optitua , & fcribatur juxta legem Persarum atque mum est sensui tuo, jube, & fcribatur fecundum Medorum , quam præteriri illicitum eft, at ne- legem Perfarum & Medorum, & de malitia Valquaquam ultra Valhi ingrediatur ad regem, sed thi reginæ, quomodo abufa fit te , quoniam non regnum illius, altera , quæ melior eft illâ, ac introiit ad regem Artarxerxem ; & regnum ejus cipiat.

tradat rex mulieri digniori & meliori : 20. Et hoc in omne ( quod latiffimum est ) 20. obedietur enim verbo regis, quod faciet in provinciarum tuarum divulgetur imperium, & regno fuo, quoniam verum eft : & omnes muliecun&tæ uxores tam majorum , quàm minorum, de- res habebunt honorem viris fuis, à pauperibus ferart maritis fuis bonorem.

usque ad honeftas. 21. Placuit consilium ejus regi, & principi 21. Et placuit verbum regi, & principibus : & bus : fecitque rex juxta confilium Mamuchan fecit rex fecundùm ea quæ locutus eft Mardo

chæus,

[ocr errors]

22. & mifit epistolas ad univerfas provincias 22. & misit rex in omni regno suo litteras per regni fui, ut quæque gens audire & legere pote- fingulas quasque regiones fuas , fecundùm interrat, diversis linguis & litteris, esse viros princi- pretationes eorum, ut esset unusquisque in dopes ac majores in domibus fuis : & hoc per canc- mum fuam : & fuit timor magnus in omni mutos populos divulgari,

liere. NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. ita , qua contemnerent viros fuos ; ecce enim regina neglexit sabétw i're si Baoisasa tpos autor, si Th Basıxslar avtis & contempfit. Aliter in Græco, nempe : Kai yap doruoc- dótw Ó Baoineus yurouxi xpeitlove dutus. Si igirur videtur rio 30 duroi ta pupala Tūs bauniaus, o cis áreite to bacinei gi, ftatuat edictum regium , & fcribatur fecundùm leges Mea's år av site too Bauxel Aplaképen. Erenim narravit eis ver dorum & Persarum , & non aliter utatur , neque ingrediarur ba regina , & quomodo contradixit regi: facut igitur contradixit ultra regina ad eum , & regnum illius det rex mulieri meregi Artaxerxi, Ac in al. vet. fic : Kai sis távious TY'S nay's liori . και αδικία αυτη εξήλθεν, ότι κύρωσε το πρόταγμα τη βασι .20. MI. Orator. sic : Et cùm auditum fuerit verbung λέως.

regis , quod fecit in regno fuo, quoniam verum , omnes . 18. Mr. Orator. loco prima , hab. per me , sed men mulieres ponent honorem viris fuis , à pauperibus usque bom dosè, ficur infra iftud , non infamiam tradentur ; subin- neftas. Græcè : Kal cxxtútw o roues ÚTrò Badinews de omittit conjunct. etiam ; fup. verò poft Perfarum , ad- örtar muiñ a Bacneic aurão έτω πάσαι αι γυναίκες dir, σ Μελοταm. In Greco fic : Ούτω βήμερον αι τυραν- αεριθήσεσι τιμήν τοϊς ανδράσιν εαυτώ, από αθωχύ έως πλενίδες αι λοιπαι των αρχόντων Περσών και Μήδων, ακέσασαι τα C. το βασίλει λεχθέντα υπ' αυτής, τολμήσεσιν ομοίως ατιμάσαι *.21. Similiter in Ms. Orator, nisi quod habetur conf. 70's art pas autóv. Sic bodie domina reliquæ principum Per tanter Michaus, non Mardochaus : item Græcè, xala iráfarum & Medorum , audientes que regi dicta funt ab ea , ANGEY Myxaios: reliqua ad verbum ut fup. andebunt pariter contemnere viros fuos.

*.22. Variant iÃa sola in Ms. Orator. Et mifit rex . 19. Nonnulla tantùm variant in Mr. Orator. nempe litteras in omne regnum fuum per..... regiones , fecundum... seqq. Si ergo placet tibi..... jubeat rex , & fcribat secundum unusquisque princeps in domo fux. In Gr. fimpliciter : Kal leg... Medorum, de malitia Vastis reg. quomodo abrefa eft , eneselnev sis nãour thy Basınsiar xata xaópor, xarà thi quoniam.... mulieri meliori quàm illa eft. Ia Gr. Et v do- bir avtæ , se sino pólov autois à tais oixiaus autcr. κεί το βασιλεϊ, ωe9σλαξάτω βασιλικών, και γραφή των κατά της In ΜΓ. Αlex. Και απέσειλεν ο βασιλεύς ά πάση τη βασιλεία νόμος Μήδων και Περοών, και μη αλως χρισάθω, μηδε είσ- είς χώρας και χώeαν κατά, άς, με fup.

I

"Et poft verba ilta, requievit rex ab ira.

Ex MJ, Corb,

* Mf. nitoris,

CAPUT I I.
VULGATA NOVA.

V BRSIO ANTIQVA.
Is ita geftis, postquam regis Affueri in T

dignatio deferbuerat , recordatus eft Vasthi, & quæ fecisset, vel quæ passa esset :

2. dixeruntque pueri regis, ac ministri ejus : 2. Dixerunt amici ejus : Quærantur virgines eleQuærantur regi puellæ virgines ac speciofæ , gantes (pecie,

3. & mittantur qui confiderent per universas 3. & perducantur in Susis Thebari in conspecta provincias puellas fpeciosas & virgines : & ad- mulierum, & tradentur Oggeo fpadoni regis, ferQucant cas ad civitatem Safan , & tradant'eas in vatori mulierum, & dentur & * nitores. domum feminarum fub manu Egei eunuchi , qui eft præpofitus & cuftos mulicrum regiarum : & accipiant mundum muliebrem, & cætera ad usus neceffaria.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. 7. 1. Ita Græcè. Mr. Orator. pro ifta , leg. fua, rur- regione regni. Similiter in Græco ': Kul tita oi Sráxavor 78 Jufque addit fun, poft ira, tum pergit ita : Et comme Baoine wg. ZuTubátw tớ Bætirei xopáova apboexe xanä to en moratus eft qua fecit Vaftis, & quemadmodum refpondit : 58 δει και καταστήσει και βασιλεύς κωμάρχας και πάσαις ταϊς χώut requievit rex ab ira: quæ ablunt à Corb. Græcè verò fub Ρις της βασιλείας αυτ8. Vet. al. Ζητήσωμεν παρθένες καnectuntur ista : xai ox to uradu rūs Aslv, pemujore 1 w old aas tão eitel, absque seqq. Frányos, ws Xatéreover avtúr. Apud Orig. in Hex. obelo #. 3. In Mr. Orator. Et eligantur virgines , & addua transfigitur iftud , óx éto. In Mr. Alex, fic : ekrúcan yap cantur in Sufis Tebari in conventu mulierum , & dentur ex (ed. Compl. nj fuerúcan) oùy Asiv xaba étroinde , a ova dva nitores. Græc. Kai érinétátwoocy xopáova trepbenxa nared χατεκρίθ».

τώ είδει εις Σύσαν την πόλιν εις τον γυναικώνα, και παραδο7.2. Ms. Orator, addit illi , verbo dixerunt , ultimă býtway tớ (Orig. I wpalco cão ) euróxos Baoinews, to que ifta :'8 Ratuit l l. ftatuet ) rex fpeculatores in omas púrami twv gurouxcor, as solútá quâyka. ( Orig. opúries

Vid. inf.cap. II.

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVå
Ex Ms. Corb. 4. Et si placuerit regi, quæ inventa fuerit fpe 4. Et quæcunque inter omnes oculis regis plaa

ciolior, regnet pro Vasthi. Et placuit regi ver- cuerit, ipfa regnet pro Vasthi. Placuit sermo re-
bum : & fecit fic.

gi : & ita, ut fuggefferant , juffit fieri.
5. Et homo erat in Susis Thebari, & nomen S. Erat vir Judæus in Susan civitate, vocabu-
4. 3. 4. ei Mardochæus,

lo Mardochæus, filius Jair , filii Semei, filii Cis, Inf. ir,

de ftirpe Jemini, 6. ex captivitate Jerusalem , de captivitate 6. qui translatus fuerat de Jerusalem eo tem 4. Reg. quam ceperat Nabuchodonofor rex Babyloniæ: pore, quo Jechoniam regem Juda Nabuchodono- 24. 15.

for rex Babylonis transtulerat ,

Inf. 11. & erat illi filia fratris ejus, & nutrierat eam

4.

7. qui fuit nutritius filiæ fratris sui Edilla
Mardochæus ficuti adoptatam filiam , quoniam quæ altero nomine vocabatur Esther : & utrum-
erat orphana. Erat autem hæc puella speciofa ni- que parentem amiserat : pulchra nimis, & deco-
mis afpe&u,& poft obitum parentum ejus, Mar- sa facic. Mortuifque patre ejus ac matre, Mardo-
dochæus nutrivit eam ut filiam propriam : no- shæus fibi eam adoptavit in filiam.
men autem ejus Hester.

8. Cùm autem audita essent verba regis, adu 8. Cùmque percrebruiffet regis imperium, & natæ funt virgines multæ in Sulis civitate , fub juxta mandatum illius multæ pulchræ virgines admanu Oggei ; & apprehenfa eft Hester ab Oggeo ducerentur Susan, & Egeo traderentur eunucho; custode mulierum.

Esther quoque inter cæteras puellas ei tradita eft,

ut servaretur in numero feminarum. 9. Et invenit Hester gratiam ante eum. Et fer 9. Quæ placuit ei , & invenit gratiam in conf;

rinavit ad omnes nitores ejus, & septem puellæ pectu illius. Et præcepit eunucho, ut acceleraret Mf. ipfis. conftitutæ de domo ejusdem, ætatis* ipfius, in mundum muliebrem, & traderet ei partes fuas, & conyentu mulierum.

septem puellas fpeciofiflimas de domo regis , & tam ipfam, quàm pedissequas ejus ornaret atque

excolerer, 10. Et non ostendit Hefter genus suum nec pa 10. Quæ noluit indicare ei populum & patriam: quoniam Mardochæus præceperat ei ne in- triam fuam : Mardochæus enim præceperat ei, dicaret.

ut de hac re omnino reticeret : 11. Et quotidianis diebus Mardochæus circui II. qui deambulabat quotidie ante vestibulum bat in atrio muliebri, speculans Hefter quid eve- domus , in qua ele&tæ virgines servabantur, caram niret ei, & quando esset tempus quo introiret ad agens falutis Efther , & scire volens quid ei acregem.

cideret. 12. Cùm autem impletum esset tempus puel 12. Cùm autem veniffet tempus fingularum læ, menfium xi. ( ita enim replebantur dies clic per ordinem puellarum , ut intrarent ad regem , rationis, mensibus sex in oleo Imirnino ) expletis omnibus quæ ad cultum muliebrem per

tinebant, menlis duodecimus vertebatur : ita duntaxat , ut fex mensibus oleo ungerentur myrrhino, & aliis fex quibusdam pigmentis & aromati

bus uterentur. 13. & tunc introibat ad regem.

13. Ingredientesque ad regem, quidquid pof

tulaffent ad ornatum pertinens, accipiebant, & NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. ta) , AOITÀ ÉToué assa. Vet. al. simpliciter : Kai Sobí- tov oixor zł Baoinews. τωσαν υπό χείρα Γωραίε τε ευνέχι, το φύλακος των γυ #.9. Similiter in Mi, Orator. præter ultima ista : do vascr, omissis his quæ antecedunt & sequuntur. domo ejus , ætatis iphus, in confpe&tu mulierum. Græcè : #. 4. Mr. Orator. simpliciùs. Et quæ placuerit regi, Kaiüpecer áut To

Και ήρεσεν αυτώ το κοράσιον, και εύρε χάριν ενώπιον αυτί. Και regnet pro Vasti; deinde Et placuit, &c. ut sup. Græcè : 'OFEUGE digrou avtñ có gâypa; e Tur pepida, de fa että και η γυνή, ή αν αρέση των βασιλεί, βασιλεύσει αντί 'Ασίνκοράσια τα υποδεδειγμένα αυτή εκ βασιλικά και έχρήσατο ανreliqua ur in Lat. Sup. nisi quod legitur , tò apãrua, Tə xaxūs, og tais e begais dutús er reo yurauxcvi

. Et placuio res, non verbum.

ei puella, is invenit gratiam in confpe&u ejus. Et festina*.'5. Mr. Oracor. Et erai bomo Judaus in Sufás Tebo vit dare ei unguentum , & partem , & feptem puellas aligna. ri, e nomen ei Mardochans , qui Chis , ex tribu Benjamin. tas es è domo regia : 89 ufus eft illâ bene , s ancillis ejus in Grας. Και ανθρωπος ήν Ιεδαίος & Σίσοις τη πόλει, και όνομα gynaceo, autý ( Alex. avta) Maporozatos, o 'laips , tš Žsusis , $. 10. Sic habet Ms. Orator. excepto ult. ne renuntia. τι Κισαίν , εκ φυλής Βενιαμίν.

ret , absque præced. ci. Græcè, ó gop Mapdoxtreteinale 8.6. Ita Ml. Orator. hab. delero uno de captivitate. avtñ per anarysincero cætera ut in Lat. Item Grace : "Ος ήν αιχμάλωτος εξ Ιερεσαλήμ ήν ήχμαλώ 7.1. Similiter habet Mr. Orator. præter hoc, iro τευσε Ναζυχοδ. Βασιλευς Βαβυλώνος.

atrium muliebre, ( Gr. xata Tùy &c. ) & infra , ut pro 7.7. M. Orator. Et erat illi filia fratris parris fui, quo. In Græco transfertur Hefter, post vocem quid, detrac& nutrierat eam Mardoch. fibi in filiam , quoniam erat or to seq. ei ; reliqua verò, & quando effet , &c. vide X. seq. phana. Erat autem hæc puella speciosa effigie ; & quoniam X. 12. Mi. Oratos. Quando autem adimpletum eft obierunt pater ejus & mater, nurrivit eam Mardoch. fibi in tempus puella , menfes duodecim, ( fic enim replebantur filiam: & nomen ejus Hefter. In Græco fic: Kai ūv této mais dies curationis, menfes fex in aromatis , nitoribus muOpettü, buyá tmp Apired ab ( in edic Compl. deest 'Ausa lierum, & menfes fex in oleo exmyrneo.) In Græco: Oftos ναδας ) αδελφέ πατρός αντί, και όνομα αυτή Eθήρ α δε δε ήν καιρός κορασίε εισελθείν προς τον βασιλέα , όταν ανατο μεταλλάξαι αυτής της γονείς, επαίδευσεν αντον εαυτώ πληρώση μήνας δεκαδύο: ( 7ως γαρ, αναπληρύνται αι ημέραι εις γυναίκα. Και ήν το κοράσιον καλόν το είδει. Μ. Αlex. της θεραπείας, μήνας εξ αλειφομέναις & Cμυρνίνω ελαίω, και μηaddit : xei töörous auras 'E Sup. Apud Orig. ita : öti νας εξ α τοις αρώμασι , ώ τοϊς σμήγμασι των γυναικών.) $x sixs sateese, j örousee autñs 'E Sup. Subinde post Hoc autem erat tempus puella intrandi ad regem, cum im. fraid tugev idem Orig. hab. Avtw Mapdoxaños t'avt eis pleverit menfes duodecim ; ( fic enim implentur dies cultas, guyatépæ, & in fine add. sy cipajor on otse opód po. menfes fex untis in oleo myrrhino , & menfes fex in aro

. 8. In Ms. Orator. Et quando audita funt verba re matibus, & in unguentis mulierum. Mf. Alex. Kai öran gis, annuntiata funt virgines multa, quæ in Sufis erans ή καιρος κορασίε..... όταν αναπληρώθη καιρος κοράσια, μηνες sivitate , fub manibus Oggei, &c. ur sup. in Gr. Kai ots dexadúo, &c. ακέθη το τε βασιλέως πρόταγμα , συνήχθησαν πολλά κοράσια $. 13. Non plura leguntur in Mf, Orator. ac in Græn εις Συσαν την πόλιν , υπό χείρα Γα και ήχθη Εθήρ προς co fic : Και τότε εισπορεύεται προς τον βασιλέα και δ εαν Γαί τον φύλακα των γυναικών. Yet. al. ήλήρθη το κορά σαν είς είση, παραδώσει αυτήν και συνεισέρχεθαι αυτό από τη γνηση

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
ut eis placuerat , compositæ de triclinio femina-
rum ad regis cubiculum transibant.

14. Et quæ intraverat vespere, egrediebatur 14. Et cùm introiret mulier ad domum regis, Ex Ms.Corb.
manè , atque inde in fecundas ædes deducebatur, ad diem unum, & recurrebat in muliebri fe un-
quæ fub manu Susagazi eunuchi erant , qui con- do: non enim habebat fpado potestatem inducen-
cubinis regis præsidebat: nec habebat potestatem di, si non vocaretur fecundùm nomen.
ad regem ultra redeundi, nifi voluiffet rex, & eam
venire juffiffet ex nomine.

Is. Evoluto autem tempore per ordinem , 15. Cùm advenisset autem tempus introeun-
instabat dies, quo Ether filia Abihail fratris Mar- di, Hester filia Chihel fratris patris Mardochæi
dochæi , quam sibi adoptaverat in filiam, deberet introibat ad regem. Et factum eft cùm introiret ad
intrare ad regem. Quæ non quæsivit muliebrem regem, nihil poftulavit ab eo ex quibus dixerat ei
cultum, sed quæcunque voluit Egeus eunuchus spado. Erat autem Hester inveniens gratiam ab
custos virginum, hæc ei ad ornatum dedit. Erat omnibus qui invenerant eam.
enim formosa valde, & incredibili pulchritudine,
omnium oculis gratiosa & amabilis videbatur,

16. Ducta est itaque ad cubiculum regis Aflue 16. Et introducta est Hester ad regem duodecia
ri mense decimo, qui vocatur Tebeth, feptimo mo mense Adar, mense septimo regni ejus.
anno regni ejus.

17. Et adamavit eam rex plus quàm omnes 17. Et adamavit rex Hester, & invenit gratiam
mulieres , habuitque gratiam & mifericordiam in conspectu ejus præ omnibus virginibus, & im-
coram eo fuper omnes mulieres , & posuit dia- posuit ei diadema, & reginam eam fecit pro Vas
dema regni in capite ejus , fecitque eam regnare thi.
in loco Vasthi.

18. Et juffit convivium præparari permagnifi 18. Et fecit rex convivium omnibus amicis suis,
cum cunctis principibus , & servis suis , pro con- & omni virtuti suæ nuptias Hester, & remislio
junctione & nuptiis Esther. Et dedit requiem uni nem fecit omnibus regionibus.
verlis provinciis, ac dona largitus eft juxta magni-
ficentiam principalem.

19. Cùmque fecundò quærerentur virgines & 19. Mardochæus autem fedebat in atrio regis:
congregarentur, Mardochæus manebat ad januam
regis :

20, necdum prodiderat Esther patriam , & 20. Hefter verò non indicavit genus suum , ne-
populum suum , juxta mandatum ejus. Quidquid que patriam, fecundùm quæ præceperat ei Mar-
enim ille præcipiebat, obfervabat Esher : & ita dochæus, ut omnia servarer ac si cum eo effer,
cuncta faciebat, ut eo tempore folita erat, quo & timeret Deum omni die.
eam parvulam nutriebat.

21. Eo igitur tempore, quo Mardochæus ad 21. In diebus illis, Mardochæus fedebat in au-
regis januam morabatur , irati funt Bagathan & la regis : & poft hæc, quæfierunt Bartageus &
Thares duo eunuchi regis , qui janitores erant, Thedestes duo fpadones regis , qui fervabant
& in primo palatii limine præsidebant : volue- atrium, interficere regem.
runtque insurgere in regem, & occidere eum.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
x@rossw5 TW Baonew. Et tunc ingreditur ad regem : 6 vocem diadema, derractis seqq. & reginam eam , &c.
cuicunque dixerit , tradet eam, ut fimul ingrediatur ad fe Apud Orig. tamen in Hex. subjicitur : guruxeir avañ,
de gynæceo ufque ad regias.

και έβασιλεύσεν αυτην αντί Ουαθεί. .
$. 14. Mr. Orator. Et cùm introiret de atrio muliebri $. 18. Ms. Orator. hab. ad nuptias Hefter ; cætera ut sup.
in domum regis , ac die und, recurrebat in atrium muliebre Græc. málov , loco convivium , & poft paulò, tais durée
secundo die : non enim habebat (pado poteßatem in atrio du Medl, pro omni virtuti fuæ; tum addic : videbegis &7a,
cendi, fi non, &c. ut sup. In Gr. Aclaus eictopus7a1, twce tas jours E Jup, &c. ultimoque, teis UTÒ Tür Ben
αρός κέραν απ τρέχει εις τον γυναικωνα τον δεύτερον , και cxela aviš, iis qui fub regno ipfius, pro omnibus region
Γαι ο ευνέχoς το βασιλέως, και φύλαξ των γυναικών και εκ έτι nibus. Ap. Orig. obelo transfigitur istud , i simées ,
εισπορεύεται προς τον βασιλέα, εαν μη κληθή ονόματι. Vefpere per dies feptem.
ingreditur, & versus diem recurrit in gynæceum fecundum , . 19. Ita Ms. Orator. habet. Gr. verò bepéteue, fer-
ubi Gai eunuchus regis, cuftos mulierum : & non ultra in viebat , loco fedebat , absque ult. voce regis; addit tamen
greditur ad regem , nifi vocata fuerit nomine.

Orig. Baonews.
Ť. 15. Ms. Orator. Cim autem expletum effet tempus . 20. Poft hoc, Mardochaus, Mr. Orator, addit ista:
introeundi, Hefter filia Abibel fratris patris Mardochai, cùm eflet cum illo : 8 jullie illi ut omnia fervaret ac s
qui nutrierat eam sibi in filiam, factum est ut introiret ad effet cum eo , & time (1. timere ) Dominum in omni die ;
regem. Et Nichens ( 1. nichil, feu nihil ) postulavit ab eo cætera ut fup. Græc. habet fimpliciter , Tù, tatpida åv-
ex quibus dicebat ei spado. Erat autem Hefter inveniens tūs, absque eo quod antecedit , genus fuum neque ;
gratiam ab omnibus qui intuebantur eam. Græc. 'Ey die (ap. Orig. tamen in Hex. hoc additur, og nacr autas ; ) mox
το αναπληρεθαι τον χρόνον 'Εθνρ της θυγατρός 'Αμιναδας ita , štws yap, fic enim , pro fecundium quæ ; fubinde loco
(ed. Compl. Αξιχαήλ αδελφέ πατρος Μαρδοχαία (Orig. ut omnia , &c. fic : pobei goe tor for, ami Toisīt ta zapora
add. ήν έλαβεν αυτώ εις θυγατέρα, τ8 ) εικελίεϊν προς τον Τάγματα αυτά, καθώς ήν μετ' αυτό και Εθερ μετάλλαξε
Baoiréa, ker vlttuCEY creteira7o ( Mr. Alex. är avtń Tù dywywv evrūstimere Deum, & facere præcepta ejus,
enger ) o ev'rexos ó púra's Twv yuvaixãs. "Hy gap ʼE Sup ficut erat cum eo : 85 Efther non mutavit educationem fuam.
ευρίσκεσα χάeιν παρα πάντων των βλεπόντων αυτών. . Ap. Orig. in Hex, obelo configirur istud , pcbtidai for,

. 16. Sic est in Mr. Orator. excepto uno qui est Adar, cum poftremis his,'Esp. &c.
juxta Gr. præterea idem Gr. hab. sionage, loco introdułta .21. Similiter in Ms. Orator. uno excepto , Baftan
eft, cum nomine 'Aptakspur , ante regem ; exinde pro geus : at in Græco sic : Kai enurýrsar ( Orig. add. f«6-
menfe feptimo , fic, ców étel, feptimo anno; reliqua ut Καθαν και Θαρας και οι δύο ευνέχoι τη βασιλέως οι αρχισωματα-
in Lat.

φύλακες, ότι προήχθη Μαρδιοχαίος και εζήταν αποκτείναι
V. 17. Similiter in Ms. Orat. exceptis his, Et amavit 'Apracepšuv tör Bacinéa. Et triftati funt duo eunuchi regis
Hefter rex, ut inf. pro , loco pra. Item Gr. initio hab. principes eustodum corporis , quoniam proveitus fuerat Mai-
Kai updan ó Baciasus 'EJúp. paulò vero post deelt hoc, in dochens ; quærebant interficere Artaxerxem regem. Ap.
confpectu ejus ; 'extremò addit tà qurouxsior , muliebre, ad Orig. obelo notatur iftud , Ti aperxox Mapdoxacios.
Tom. I.

Iiiii

Es Mf. Corb.

f. regis.

VERS 10 ANTIQUA.

VULGATA NOVA. 22. Et cognitum est negotium Mardochæo, & 22. Quod Mardochæum non latuit , ftatimoftendit Mardochæus Hefter ; & Hefter indicavit que nunciavit reginze Esther ; & illa regi, ex noregi, & nomen Mardochæi.

mine Mardochæi, qui ad se rem detulerat, 23. Et inquisivit negotium, & invenit sic: & 23. Quæsitum est, & inventum : & appensuspensi sunt ambo. Et fcriptum est memoriale fus eft uterque corum in patibulo, Mandatum-.

que est historiis, & annalibus traditum coram rege. NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. . 22. Sic etiam in Ms. Orator. exceptis ult. his : 8 δύο ευνέχες, και εκρέμασεν αυτές. Και προέταξεν ο βασιHefter demonftravit regi in nomine Mardochai. Græcè : Kai asus xatay wpiou eis perspásuvor er rñ Baunan Bersebuxon εκλούθοι Μαρολοχαίω' ο λόγος, και εσήμανε: Εθώρ, και αυτη υπέρ της ευνοίας Μαρδιοχαίε , ν εγκωμίω. Rex autem eraανεφάνισε τώ βασιλεί τα της επιβολής.

minavit duos illos eunuchos, suspendit eos. Et præcepic y. 23. Mr. Orator. habet : inventum eft fic , in quo rex seponere in commentario in regia bibliotheca pro bene ultimo definit idem Mr. pofteriora verò' capita fupplet volentia Mardochæi, in encomio. Mf. Pechianus. In Gr. fic : 'o de Baconaeus Ý TROS Tùs

* legis.

1.

C A P U T III.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Ex Mf. Corb. T factum est poft hæc verba , glorificavit 1. Oft hæc rex Afluerus exaltavit Aman fi-

rex Artarxerxes Aman : & prætulit eum, & lium Amadathi , qui erat de ftirpe Agag : Suppo sedere. primâ sellâ fecit eum * inter omnes amicos fuos. & pofuit solium ejus super omnes principes, quos

habebat. 2. Et omnes qui in atrio, adorabant Aman : ż, Cun&tique servi regis, qui in foribus palatii sic enim præceperat rex fieri : Mardochæus autem versabantur , fectebant genua , & adorabant non adorabat eum.

Aman : sic enim præceperat eis imperator : solus Mardochæus non flectebat genu, neque ado

rabat eum. 3. Et locuti sunt qui erant in atrio regis, Mar 3. Cui dixerunt pueri regis, qui ad fores pa

dochæo, dicentes: Quare non audis quæ à rege di- latii præsidebant: Cur præter cæteros non obser* Ms. vitiosè, & cuntur , & * non adoras Aman? Et non respondit vas mandatum regis ? adoras.

eis. * f. ei. 4. Et fa&um eft cùm dicerent * & quotidie , & 4. Cùmque hoc crebriùs dicerent , & ille nol

non obediret eis , indicaverunt Aman , quo- let audire , nunciaverunt Aman, scire cupientes niam Mardochæus non obedit regi, ut adoret te, utrùm perseveraret in sententia : dixerat enim eis eò quòd fit Judæus.

fe effe Judæum. s. Et vidit Aman, quoniam non adorabat eum s. Quod cùm audiffet Aman, & experimento Mardochæus, & iratus est vehementer,

probaffet quòd Mardochæus non fle&eret sibi

genu, nec se adoraret , iratus est valde, 6. & quærebat ei manus injicere, ut perderet 6. & pro nihilo duxit in unum Mardochæum • Ms. Oftendere. eum. * Oltenderunt autem ei genus * Mardochæi, mittere manus fuas : audierat enim qudd effet

MS. Mardo- & cogitavit Aman perdere universos Judæos, qui gentis Judææ : magisque voluit omnem Judæochaus.

erant in regno Artarxerxis regis, & Mardochæum, rum, qui erant in regno Affueri, perdere nationem. & genus ejus.

7. Mense autem primo neomeniæ ( qui est Ni 7. Mense primo ( cujus vocabulum est Nisan) fan ) duodecimo anno, regnante Artarxerxe, de- anno duodecimo regni Assueri, missa est sors in cretum fecit, & misit sortem in die, & mense ex urnam , quæ Hebraïcè dicitur phur , coram mense perdere genus Mardochæi: quæ cecidit sors Aman, quo die & quo mense gens Judæorum in quarta decima die, duodecimo mense, qui est deberet interfici : & exivit menfis duodecimus Adar.

qui vocatur Adar. NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. #. 1. Mr. D. Pech Canonici Narb. fic habet : Glorifi- Te Amar, Mapdoxałor teīs iš baoinews xóyois avocarócavit rex Artaxerxis Aman , & exaltavit eum , & primam Mercy, w umé d sižer ( Ms. Alex. Mapdrogator, wcWaxéorce fellam eum fecit sedere inter omnes amicos fuos. Gr. Meta Tois og barnews aópois , iné d'eiger yap ) aurois ó Mapsion δε ταύτα , εδόξασεν ο βασιλεύς 'Αρταξέρξης 'Αμαν 'Αμαδα- χαίος, ότι Ιεδαίος έσι. 68 Βγαίον" και ύψωσεν αυτόν, και έπρωτοβάθρα σάντων των φί W. S. Græcè fimiliter præter hoc, initio , Kai étone's nowy aurē. Apud Orig. initio ita : Metà dè ta, pucala talu 'Auer, abfque fequenti • ; at in Mr. Alex. Kai étézrca TQ" & in vet. al. Gr. Kai éyéve70 metà tes aóves Tático & Apare.... xai. In Ms. Pech. deest hoc, vidit Aman ; & infra, pro Uwcev , &c. fic, étñper dutòr, ný f Ouxer autòr, infra sic , & iratus fa&us eft Aman valde : Ms. etiam Alex, θρόνον αυτι υπεράνω των , &c.

hîc addic ’Auár. W.2. Sic in Ms. Pech. est, excepto uno facere , pro fie 9.6. Mr. Pech. bene, Ostenderunt autem ei genus Marpi, Græcè, Foña ; item supra , auto, pro Aman ; in dochai , &c. sed omittit inf. vocem regis, cum hoc ult. Es Mf. tamen Alex. legitur ’Apéro reliqua ad verbum ut in genus ejus. Græcè simpliciter : Kai Consúse?o &parise. 7. céra Lat.

7ας , τες υπό την 'Αρλαξέρξε βασιλείαν, Ιεδαίες. Αp. Orig. X. 3. Iridem in Ms. Pech. etiam cum isto medio, e

tamen preponuntur ifta : Και εξεδένωσεν εν οφθαλμοίς αυτό non adoras, intra textum. In Greco fic : Και ελάλησαν οι επιβάλεις χείρα αυτά επί Μαρδοχαίω μονώτατον , ότι ανήγά τη αυλή τε βασιλέως, τώ Μαρδοχαίων Μαρδοχαίε , τι γειλαν αυτό τον λαόν Μαρδοχαία και εξελεύσαιο Αμαν, &c. σαρακούεις τα υπό το βασιλέως λεγόμενα και nec plura. Αpud .7. Ms. Pech. hæc tantùm legit : Et mifit fortem in Orig. obelo configitur vox Mapdoxaīs. In vet. al. Gr. diem menfem perdere genus Mardochai : & cecidit fors..... fic : Τι συ σαρακέ εις το βασιλέως, και ο προσκύνεις τον 'Αμάν; φuί ενας Adar. In Gr. Και εποίκσε ψήφισμα α έτη δωδεnec sequuntur alia.

κάτω της βασιλείας Αρλαξε ρξε , και έβαλε κλήρες ημέeαν εξ ^.4. Ms. Pech. sic hab. Et factum est quomodo dicebant mééges, ne reñva ex Marès ( Ms. Alex. "E785 cadenáty, Bas oi, & non obaudiebar cos : & ostenderunt Aman , quoniam Cesecev 70s Apmazó për , tumispea étoinc , si nabe xnápas Mardochaus non obaudie regs, ut adoraret Aman. In Græ- subeses, ig rõrce fx yuros) SE STONEGO & prağa vipeépą so co : Καθ' εκάστην αμέegν ελάλεν αυτώ, ( Orig."Ελεγον δε γένος Μαρδοχαίο και έπεσεν ο κλήρος εις την τευαρεσκαιδεαυτό καθ' εκάστην ημ.) και έχ υπήκαν αντών· ε υπέδειξαν κάτην τε μηνός, ός εσιν 'Αδάρ.

« ZurückWeiter »