Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

. Cap. XX.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVAC
Hieron. quæft. vit nomen ejus Moab : iste est pater Moabitarum men ejus Moab : ipfe est pater Moabitarum usque
Hebr. 1. 2. 524. 4. usque in hanc diem.

in præsentem diem.
1.

38. Et minor & ipfa peperit filium , & vocavit 38. Minor quoque peperit filium, & vocavit
nomen ejus Ammon, id est, filius generis mei: nomen ejus Ammon, id eft, filius populi mei: ipfe
ipse eft pater filiorum Ammon.....

eft pater Ammonitarum usque hodie.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM,
& vocavit nomen ejus Moab, dicens : De patre meo : ifte pater . eft in Hebræo, filius populi mei, priorem lectionem prætuli,
Moabitarum usque in hodiernum diem.

quæ est LXX. Ita enim ferunt : "ETENE de weg Hyewtépoc
$.38. Filius generis mei.] Hieron. in textu haber , filius viòr , exámece To........ 'Appear, afroa, 'Tios ports Mery
populi mei ; sed cùm in consequentibus dicat : Ammon quafi ģtos talup 'Appearwr, &c.
caufa nominis redditur , filius generis mei , five , ut meliùs

[ocr errors]

" PR

1

S..... Vide Not.

CAPUT X X.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
1...... Vid. Nor.

Rofectus inde Abraham in terram austra

lem, habitavit inter Cades & Sur : & pe

regrinatus est in Geraris. Aug. quæft.48. in

2. Dixit autem Abraham de Sara uxore fua : 2. Dixitque de Sara uxore fua : Soror mea est. Gen. 1. 3. 390... Soror mea est: timuit enim dicere: Uxor mea est: Mifit ergo Abimelech rex Geraræ, & tulit eam. ne fortè occiderent eum viri civitatis

propter

il-
lam.....
Ambr. l. I. de 3..... Ecce tu morieris propter mulierem...... 3. Venit autem Deus ad Abimelech per fom-
Abr.6.7. 301. f. hæc autem commoratur cum viro.

nium nocte, & ait illi : En morieris propter mu

lierem quam tulifti : habet enim virum.
Ambrofiaft. 223.f. 4.... Domine, nunquid gentem ignorantem 4. Abimelech verò non tetigerat eam, & ait:
perdes

Domine, num gentem ignorantem & juftam in-
terficies?

s. Nonne ipse dixit mihi : Soror mea est : 80
ipsa ait : Frater meus est ? in fimplicitate cordis

mei, & munditia manuum mearum, feci hoc. Ambr. 1. 1. de 6..... Et ego cognovi quoniam puro corde fe 6. Dixitque ad eum Deus : Et ego scio quòd sbr. 6. 7. 302. b. cisti hoc : & peperci tibi ut non peccares in me, fimplici corde feceris : & ideò custodivi te ne

propter hoc non sum passus te tangere illam. peccares in me, & non dimisi ut tangeres eam. Auct. op. imp. in

7.... Quoniam propheta est : & orabit pro te, 7. Nunc ergo redde viro fuo uxorem, quia Matth, hom. 1. p. & salvus eris tu, & domus tua.

propheta eft : & orabit pro te, & vives : fi autem 12, b.

nolueris reddere, scito quòd morte morieris tu,

& omnia quæ tua sunt,
VULGATA

NO V A.
8. Statimque de nocte consurgens Abimelech, vo- tum grande ? quæ non debuisti facere, fecisti nobis.
cavit omnes seryos suos : & locutus est universa ver 10. Rursumque expoftulans, ait : Quid vidifti, ut
ba hæc in auribus eorum, timueruntque omnes viri hoc faceres ?
valde,

11. Refpondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens :
9. Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, & Forfitan non eft timor Dei in loco isto : & interfi-
dixit ei : Quid fecisti nobis ? quid peccavimus in te, cient me propter uxorem meam :
quia induxisti super me & fuper regnum meum pecca-
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Aug.1. 16. de civ. 12. etenim verè foror mea eft de patre, sed 12. aliàs autem & verè foror mea est, filia Sup. 120
Dei, c. 30. t. 7. non de matre......

patris mei, & non filia matris meæ, & duxi eam 13.
443.d.

in uxorem.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
. 1. Gr. fub finem haber : 'Alpacu...... TapcóXucev ir perdes? Græc...... Kúpie, d'éros áyvoor ng Sixal arousis :
repeépolsó quò spectant ista Augustini', 1.'16. de civit. Dei, ^. 5. In Gr. fic :'oux avós sine, aterpú osi,
C. 30. col.443. c. Inde rursus Abraham fecit in Geraris apud &c. quò spectant illa Ambrosii, l. 1. de Abr. col. 302. b.
regem civitatis illius Abimelech, quod in Ægypto de conjuge Cùm prætenderet Abimelech quòd uxorem alienam effe ignorn.
fecerat, eique intacta fimiliter reddita eft.

verit , quam fororem effe vir ipse fuam dixerit , refpondit ei
. 2. Ita in Græco, excepta voce, Edppas , præponi- Dominus , &c. ut v. seq.
tur etiam öri, quia, vocibus foror , & ilxor ; sed ab ali .6. August. quæst. 52. in Deuteron. to. 3. col. 576. f.
quot codd. Gr. abest őtc sub finem quoque adduntur legit : Scio quia in mundo corde fecisti hoc : tum infr. quæft.
feqq. απέςειλε δε 'Αβιμέλεχ βασιλεύς Γεράρων , και έλαβε 55. col. 577. g. propterea peperci tibi, ne peccares in me :
own Lóppar• quæ Ambr.l. 1. de Abr.c.7. col. 301. f. me at quæst. 49. in Gen. col. 390. d.e. hab. cum Ambrof. so
morat , dicens : Tentatur Sare pudicitia....... nam & Abi- peperci tibi , ut non peccares in me.

Græc..... Kdyw yr or
melech in uxorem fibi eam sumpserat.

ότι εν καθαρά καρδια εποίησας τέτο ,εφεισάμην σε 18 μη
. 3. Sic pergit Ambrof. Ët dixit ei in noéte Deus : Ecce epaprkiv os sis specé vexa Týto os apaixó os örycodon au-
su morieris, &c. ut sup. Similiter habet Aug. quæft. 49. in

7us.
Gen. to. 3. col. 390. d. e. Ecce tu morieris. Gr. Kai $. 7. Ira in Græco est , exceptis his : Et salvus eris tu,
Bicñaber o Osos mpos AGpénex er Ürro róxte, i cimer, for domus tus , pro quibus fimpliciter hab. Kai zvon,
&c. ut in Lar, tum addit: ús arabes: äuin est ouvwxnxūIG 8 vives.
ár fpí, quam accepisti ; ifta verò eft cohabitans viro.

$. 12. Similiter habet Hieron. quæst. Hebr. in Gen. to:
¥. 4. Similiter Auct. quæft. Vet. & N. Test. ap. Aug. 2. col. 524.b. Etenim verè foror mea eft de patre, fed non es
. 3. quæst, 67. col. 69. b. Nunquid gentem ignorantem matre, Nec aliter in Græco.

!

[ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]

23.

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 13. Poftquam autem eduxit me Deus de do 1 3...... In omni loco, ubi intraverimus ibi..... Aag. Locút, 63. Inf. 21. mo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam

1. 3. 330.6.
facies mecum : In omni loco, ad quem ingredie-
mur, dices quòd frater tuus sim.
14. Tulit igitur Abimelech oves & boves,

14...... Vid. Not.
& fervos & ancillas, & dedit Abraham : reddi-
ditque illi Saram uxorem suam,

VULGATA NOVA.
15. & ait : Terra coram vobis est, ubicunque fratri tuo, hoc erit tibi in velamen oculorum ad om-
tibi placuerit habita.

nes qui tecum sunt, & quocunque perrexeris : mea
16. Saræ autem dixit : Ecce mille argenteos dedi mentoque te deprehensam.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA,
17. Orante autem Abraham , sanavit Deus

17. 18. Vide Not,
Abimelech & uxorem, ancillasque ejus, & pepe-
rerunt :

18. concluserat enim Dominus omnem vulvam
domûs Abimelech propter

Saram uxorem Abra-
hæ.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
*. 13. Græc..... tis tév7d TÓFON W far sidérbapeer exsi, & impetravit. Peperit enim ' uxor ejus , & ancilla ejas,
&c. ad omnem locam quocunque ingreli fuerimus illuc. quas ante concluferat Deus propter Saram uxorem Abraba ,

Γραγμα , και pro quibus in Greco : Προσηύξατο δε Αβρααμ προς τον
πρόβαλα..... και έδωκε το Αβραάμ και απέδωκεν αυτώ Σαρ- Θεόν, και ιάσα7ο ο Θεός τον Αβιμέλεχ, και την γυναίκα αυ78,
ραν την γυναίκα αυ78. Horum meminit Ambrof. 1. I. de και τας παιδίσκας αυτ8· και έτεκον.
Abr. c. 7. col. 302. e. dicens : Statim vocavit Abraham , Ν. 18. "Οτι συγκλείων συνέκλεισε Κύριος έξωθεν πάσαν
nxorem suam ei reddidit , pretio se ipse multavit, &c. μήτραν εν τω οίκω 'Αβιμέλεχ, ένεκεν Σάρρας της γυναικος

¥. 17. 18. Huc redeunt quæ Ambros. narrat , l. 1. de ACpadék.
Abr. c. 7. col. 302. e. Abraham pro eo ( Abimelech ) rogavit

I.

[ocr errors]

19. 18.

10.

Heb. Ila

II.

CAPUT X X I.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
Sup. 17. ". V miferat : & implevit quæ locutus eft.
Isitavit autem Dominus Saram ficut pro-

T Dominus visitavit Saram sicut dixit : & Hilar. l. 4. de

est.

Trin. col. 842.. 2. Concepitque & peperit filium in senectute 2. Et concepit & peperit Sara Abrahæ filium 844. a. b. Gal. 4. sua, tempore quo prædixerat ei Deus. in senectute fua, & in tempore, sicut locutus est 23.

illi Dominus,

VULGATA NOVA. 3. Vocavitque Abraham nomen filii fui, quem 4. & circumcidit eum octavo die, ficut præcepe- Sup. 17. 10.

Matth. 1. 2. genuit ei Sara, Isaac :

rat ei Deus, VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. s. cùm centum effet annorum : hac quippe x s. Genitus est autem Abrahæ filius Ifaac, cùm Ambr. l. I. de tate patris, natus est Isaac. eflet annorum centum.

Abr. c.7. col. 303. 6. Dixitque Sara : Risum fecit mihi Deus : 6. Dixit & Sara : Risum mihi fecit Domi- a. b. c. quicunque audierit, corridebit mihi.

nus : quicunque enim audierit, congratulabitur

mihi.
7. Rursumque ait : Quis auditurum crederet 7. Et dixit Sara : Quis annuntiabit Abrahæ,
Abraham, quòd Sara la&taret filium, quem pepe- quoniam lacter infantem Sara?.....
rit ei jamn seni?

8. Crevit igitur puer, & ablactatus eft : fecit 8..... fecit autem Abraham cænam magnam,
que Abraham grande convivium in die ablactatio- qua die ablactatus est Ifaac filius ejus.

9. Cùmque vidisset Sara filium Agar Ægyp 9. Et vidit Sara filium Agar Ægyptiæ , quem Hieron. quaft. tiæ ludentem cum Ifaac filio fuo, dixit ad Abra- peperit Abrahæ, ludentem cum Ifaac filio suo:& Hebr. t. 2. 524. b. ham :

dixit ad Abraham:
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
8. 1. In Gr.constanter , Eéppa , loco Saram, & Sara , #.7. In Græco deest Sara , post dixit ; subinde pro
item Kúpios, Dominus , non Deus : cætera congruunt cum

Lattet, habetur buráll, ladat , & in fine constanter appa,
Lat.

W. 2. Græc. Kai cumabica , TEXE T'A Gpacere viör sig Ν. 8. Gr..... Και εποίκσεν Αβρααμ Γοχήν μεγάλων , &c.
To yiipas, sis tÒ xaipór, &c. ut in Lat. Mr. Alex. ac edit. ut in Lat. Et fecit Abr. convivium magnum. Hilar. in Pfal.
Ald. addunt , Eppa , poft texs cum Hilario.

130. col.44 3. f. legit, cænam, cum Ambr. Abladato, inquit,
V. S. Ambrof. hæc verba citare videtur ex memoria, Ifaac, accepimus Abraham fecisse cænam. At Auguft. quæst.
fic eniin habentur Græcè : Kai 'Alpadre ( Ms. Alexand. so. in Gen. to. 3. col. 390. e. hab. epulum : Quæritur,

A epaike. Se) ův fxazov štv, vivisce syéreto aulñ 'Ioadx inquit , cur Abraham , nec die quo natus est ei filius , nec
vios avie. Ec Abraham , vel Abraham autem erat centum die quo circumcisus est , fed die quo ablactatus eft , epulum
annorum , ciim faétus eft ei Ifaac filius ejus.

fecerit.
W. 6. Concinit Hieron. comment. in Mich.4. to. 3. col. V. 9. In Græc. ’Időca de Edppce, cùm vidisset autem
1528. a. Nec etiam differt Auguft. I. 16. de civit. Dei , c. Sarra ; subinde lic , és féVETO, qui factus eft , loco

quem
30. col. 443.

f. nifi quòd pro congratulabitur , habet con peperit ; cætera quadrant. Observat ibid. Hieron. hæc vergaudebit , in Gr. ouixupeitas. Auguft. etiam fcribit Sarra , ba , cum Ifaac filio fuo , non haberi in Hebræo. Apud Amin Greco, είπε δε Σάρρα.

bros. l. 1. de Abr. c.7. col. 30 3. d. fic : Vidit ancillæ filium Tom. I.

нij

nis ejus.

non Sara.

[ocr errors]

Rom.9.

Heb. Il

1

. Cap. X X I.
VERSIO ANTIQUA.

V U. LGATA NOVA.
Ambr. l. I. de 10. Ejice ancillam, & filium ejus : non enim 10. Ejice ancillam hanc, & filium ejus : non Gal.
Abr. 303. d. hæres erit filius ancillæ cum filio meo Isaac. enim erit hæres filius ancillæ cum filio meo Isaac. 30.
II..... Vide Nut.

11. Durè accepit hoc Abraham pro filio fuo,
Amb. ibid. 303.l.
12. Dixit autem Deus Abrahæ : Non sit durum

12. Cui dixit Deus : Non tibi videatur afpe-
ante te de puero , & de ancilla : omnia quxcun- rum fuper puero, & fuper ancilla tua : omnia
que dixerit tibi Sara , audi vocem ejus : quo- quæ dixerit tibi Sara, audi vocem ejus : quia in
niam in Ifaac vocabitur tibi semen.

Ifaac vocabitur tibi femen.
Aug. l. 16. de civ. 13. Filium autem ancillæ hujus in magnam 13. Sed & filium ancillæ faciam in gentem 7;
Dei, c. 32. t. 7. gentem faciam illum, quia femen tuum est. magnam, quia semen tuum est.
444.b.

18.
14. Surrexit autem Abraham manè, & sump 14. Surrexit itaque Abraham manè, & tol-
Aug. 94.2ßt

. 5 3. sit panes, & utrem aquæ , & dedit Agar , & im- lens panem & utrem aquæ, imposuit scapulæ in Gen. t. 3. 391.4. pofuit in humeros , & puerum , & dimisit il- ejus, tradiditque puerum , & dimifit eam. Quæ lam.....

cùm abiiffet, errabat in folitudine Berfabee.
Ibid. quæft. 54.

15. Defecit autem aqua de utre, & projecit IS. Cùmque consumpta effet aqua in utre,
391, d.
puerum sub unam abietem.

abjecit puerum fubter unam arborum, quæ ibi

erant.
16. Et discessit , & sedere cæpit contra illum 16. Et abiit, seditque è regione procul quan-
longè quantùm arcus mittit ; dixit enim : Non tùm poteft arcus jacere ; dixit enim : Non vide-
videbo mortem filii mei : & fedit contra eum. bo morientem puerum : & sedens contra, levavit
Exclamans autem puer, ploravit.

vocem suam & Alevit.
17. Et exaudivit Deus vocem pueri de loco 17. Exaudivit autem Deus vocem pueri : vo-
ubi erat : & vocavit Angelus Dei Agar de coelo, cavitque Angelus Dei Agar de cælo, dicens :
& dixit ei : Quid est Agar? noli timere : exau- Quid agis Agar? noli timere : exaudivit enim
divit enim Deus vocern filii tui de loco in quo Deus vocem pueri de loco in quo eft.
est.

18. Surge, & accipe puerum, & tene illum 18. Surge, tolle puerum, & tene manum
in manu tua : in magnam enim gentem faciam illius : quia in gentem magnam faciam eum.

illum.
Aug. Locut. 64. 19. Et aperuit Deus oculos ejus, & vidit Deus

19. Aperuitque oculos ejus Deus : quæ vi-
t. 3. 330.6.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
ladentem tam filio fuo ifanc. Item apud August. ser. 3. in Greco : 'Απελβεσα σε έπλανάτο κατα την έρημον , κατά
to. 5.col. 10. e. Et faitum est cùm luderet IJmael, Ijaac, Tò qpé ap opxx' unde Auguft. ibid. col. 392. a. Agas
vidit eos ludentes. Ap. Tichon, reg. 3. col. 55. h. Ludebat enim de Abraba domo expulsa cum filio, juxta puteum jura-
Ifmaël cum Ifaac.

tionis errabat. Hieron. autem & August. ubi fup. non cre-
^. 10. Eadem iterum legit Ambrof. & l. 2. de Abr. c. dunt Ifmaëlem jam adolescentem matris fedise cervicibus,
10.col. 345. f. & epist. 33. col.921. d. Ita quoque epift. Pofuit ergo, inquit Hieron. Abraham panes og utrem super bu-
77. col. 1089. e. præter unum, expelle , pro ejice ; sic etiam merum Agar ; & hoc facto , dedit puerum matri , boc eft , in
in Pf. 43. col. 910.b.& l. de Isaac, c. 1. col. 355.c. Au manus ejus tradidit , commendavit, & ita emifit è domo. Si-
gustinus autem tum quæst. 52. in Gen. to. 3. col. 390. f. militer August. loco cit. Dedit Abraham matri ejus panes es
tum ser. 3. to. 5. col. 1o.g.constanter legit, Ejice ancillam utrem , qua illa imposuit in humeros suos. Cùm autem ad-
& filium ejus ; non enim hæres erit, &c. ut sup. Concinit junétum 5 dictum eft : & puerum ; subaudimus , dedit ,
Gaud. Brix. I. de Machab. col. 967. h. Solus Hieron. qui panes s utrem dederat ; non in bumeros impofuit.
quæst. Hebr. in Gen. to. 2. col. 524. c. poft ejice , hab. Hæc etiam explicatio confirmatur his quæ leguntur infra,
ancillam hanc cum filio fuo ; reliqua ut sup. Sed 1. 2. in ep. . 18. Surge, Es accipe puerum , & tehe illum in manu tun,
ad Gal. to. 4. col. 282. f. tollit, hanc , additque , 5 filium &c. al. tene manum ejus. Ex quo manifeftum eft , inquit
ejus ; non enim hæreditabit filius ancillæ , &c. ut sup. Hieron. infra , eum qui tenetur , non oneri matri fuiffe , fed
Apud Junil. Afric. l. 5. de part. div. leg.c. 21. col. 347. h. comitem.
Ejice ancillam banc filium ejus ; non enim hæres erit filius . 15. Itidem Græcè. Apud Hieron. quæst. Hebr. to. 2a
ancillæ cum filio liberæ. In Græc. Kai ein! TW A Spacáy. col.525. a. sic : Et projecit puerum subter abietem.
'Εκβαλε την παιδίσκην ταύτην, και τον υιον αυτής ου γαρ . 16. Hieron. quæst. Hebr. to. 2. col. 525. a. Et abiens
kw xxupor opeúosi ó viàs tūs maitoxus Tatius pelà tổ viê me fedit de contra longè , quafi ja&tu fagittæ ; dixit enim : Non
'Icock. Sed edit. Compl. rauiur deler , ficut MS. Alex. videbo mortem parvuli mei ; & fedit contra eum. Exclamavit
tau7u5.

puer , 5 flevit. Similiter hab. August. ubi fup. flevit puer,
8. 11. Grec. fic pergir: Σκληρον δε εφάνη το ρήμα σφό- Gr. 'Απελίτσα δε εκάθητο απέναντι αυτό μακρόθεν, ωσεί τόξο
Spa frarlicr 'Alpacar Tipi við au7g. quæ Ambrof. l. 1. βολήν» είπε γαρ , Ου μη δω τον θάνατον τε παιδία με.......
de Abr. col. 303. d.exprimit , dicens : Durum hoc visum drabowocer dè maidior exrouter. At in Ms. Cotton. ers-
Abraba erat , ut ejiceret filium suum.

Cómoev de...... šXnauter• quam lectionem confirmat Hieron.
V. 12. Eadem sunt in Gr. verbum pro verbo. Eadem $. 17. Similiter in Græco, exceptis his : erouxxos d'è,
que iterum refert Ambros. epist. 33. col. 921. e. ab his : exaudivit autem ; & poft pauca : Mx OCS , ?Toxúxoe gàp....
Omnia quæcunque tibi dixerit Sarra , audi vocem ejus , quo zaidin ( Ms. Alex. addit , 67 ) ex og TÓTY CÔ 518. Ne
niam , &c. at 1. de institut. virg. to. 2, col. 256. f. scribit : timeas , exaudivit enim..... pueri (tui) de loco ubi eft. Hi-
Audi Sarai uxorem tuam : lib. verò 2. de Abr. c. 5. col. lar. I. 4. de Trin. col. 842. f. 843. a.

Et exaudivit Domi-
321. a. Audi Saram uxorem tuam : & infr. c. 9. col. 340. b. nus Deus vocem pueri , ubi erat ; vocavit angelus Dei Agar
nec non epist. 72. col. 1077. b. addit : In Isaac erit semen de cælo , & dixit ci : Quid eft Agar ? noli timere ; exaudi-
tuum. Ambrosiast. ut sup. In Isaac vocabitur tibi semen. Si vit enim Deus vocem pueri de loco, in quo eft. Mss. tamen
militer August. I. 16. de civit, Dei, c. 32. col. 444. b. & tres initio ferunt , & audivit : editt. verò , & ecce exaudivit.
fer. 2. to. 3. col. 5. d. Hieron. quoque l. 2. in ep. ad Gal. Hieron. quæst. Hebr. in Gen. to. 2. col. 525. a. Et audivit
to.4. col. 283. a. legit cum Ambros. Non durum fit coram Deus vocem pueri de loco ubi erat ; & dixit angelus Dei ad
te de puero es ancilla : omnia quæ dixerit tibi Sara , &c. ut Agar de cælo.
fup.

$. 18. Hieron. quæst. Hebr. in Gen.col.525.c. Surge,
V. 13. Gr. ita incipit : Kai tò viên , sed & filium ; & tolle puerum , & tene manum ejus. Hilar. 1. 4. de Trin.
reliqua ut in Lat. ad verbum. Similiter Hieron. quæft. col. 843. a. Surge, & accipe puerum, es tene manum ejus ;
Hebr. in Gen. to. 2. col. 525. b. Sed 5 filium ancille tua in gentem enim magnam faciam eum. Ita quoque in Græco ,
in gentem magnam faciam.

exceptis his : Και κράτησαν τη χειρί σε αυτό, σ tene manu
W. 14. Ita in Græco, exceptis his : Kaléméduxer e'ti Tör tun illum; in edit. tamen Compl. & apud Chryfoft. hom.
ikov avlis tô mcifio, & imposuit super humerum ejus pre- 46. xpátusor rūs Xeipos autê , ut Hilar. & Hieron. fupra.
rum. Similiter Hieronym. quæst. Hebr. to. 2. col. 524.c.

Vid. Not. ad y. 14. sup.
Et fumpfit panes , es utrem aquæ ; s dedit Agar, ponens (u . 19. Similiter in Græco, præter vocem Deus , quæ
per bumerum ejus , Sparvulum; 5 dimifit eam. Sequitur deest post vidit : cur autem addatur hîc , Deus, ab August.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[blocks in formation]

N O V A.

[blocks in formation]

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
dens puteum aquæ, abiit, & implevit utrem, de- puteum aquæ vivæ.....
ditque puero bibere.

VULGATA
20. Et fuit cum eo : qui crevit & moratus est in so 21. Habitavitque in deserto Pharan, & accepit
litudine, factusque est juvenis sagittarius.

illi mater sua uxorem de terra Ægypti.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 22. Eodem tempore dixit Abimelech, & Phi 22. Factum est autem in tempore illo, & di- . Aug. quæft. 55. col princeps exercitus ejus, ad Abraham : Deus xit Abimelech, & Ochozath braham : Deus xit Abimelech, & Ochozath pronubus ejus, & in Gen. 1. 3. 391.7.

Hieron. quaft. tecuin est in universis quæ agis. Phichol princeps exercitus ejus......

Hebr. t. 2. 525.b. 23. Jura ergo per Deum, ne noceas ihihi, & 23... & terra quam inhabitasti in ea, .

Ang. Locut. 65 pofteris meis, ftirpique meæ ; sed juxta miseri

1. 3. 330. b, Srp. 20. cordiam, quam feci tibi , facies mihi, & terræ 13 in qua versatus es advena.

VULGA TANO V A. 24. Dixitque Abraham : Ego jurabo.

26. Refponditque Abimelech : Nescivi quis fece25. Et increpavit Abimelech propter puteum rit hanc rem : fed & tu non indicarti mihi, & ego non aquæ quem vi abstulerant servi ejus.

audivi præter

præter hodie.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
27. Tulit itaque Abraham oves & boves, & 27.... & disposuerunt ambo testamentum,

Ang. Locat. 66. dedit Abimelech : percufferuntque ambo fredus.

f. 3. 330. Go VULGATA - NOV A. 28. Et statuit Abraham feptem agnas gregis seor 29. Cui dixit Abimelech : Quid fibi volunt septem sum.

agnæ iftæ , quas stare fecisti seorsum? VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
30. At ille : Septem, inquit, agnas accipies 30. Et dixit : Septem oves has accipies à me: Hieron. quæft.
de manu mea : ut sint mihi in testimonium , quo ut sint in testimonium mihi, quia ego fodi pu- Hebr. 6. 2. 525.b.
niam ego fodi puteum istum.

teum iftum.
31. Idcirco vocatus eft locus ille Bersabee : 31. Ideo cognominavit nomen loci illius, Pu-
quia ibi uterque juravit.

teus juramenti : quia ibi juraverunt ambo.
32. Et inierunt fædus pro puteo juramenti.

33. Surrexit autem Abimelech, & Phicol princeps exercitus ejus , reversique sunt in terram Palæstinorum. Abraham verò plantavit nemus in Bersabee, & invocavit ibi nomen Domini Dei æterni.

34. Et fuit colonus terræ Palæstinorum die 34. Et habitavit Abraham in terra Philistino. Ibid. 525.6. bus multis.

rum.....
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
me fugit , ipfe enim quæft. 55. in Gen. to. 3. col. 392. b. dicit ; at infra quæst. 56. col. 392. C. Pureum juramenti,
ait : Ipfe-eft puteus, quem apertis oculis vidit Agar.

è Gr. ppé ap ópxigus. Ibi enim , inquit, Abimelech & Abra-
V. 22. Item in Græco.

ham juraverunt. Vid. feq. Not.
. 23. Et terra , ] scribendum terræ ; nam in Gr. fic: ν. 33. Gr. Και έφύτευσεν Αβραάμ άρθραν επί τω φρεατι
Και τη γη και ου παρώκησας εν αυτή.

.

épre, &c. Huc redeunt ista August. quæst. 56. in Gen. $. 27. Itidem in Græco.

col. 392.c. Quæri potest, inquit , quomodo ad pretenm jura-
*. 30. Gr. Και είπεν Αβραάμ.'Οτι τας επ7α αμνάδας menti agrum plantaverat Abrahamn, fi in terra illa..... non ac-
aún, &c. ut in Lat. In ed. Compl. deeft Alpacu. quas au ceperat hæreditatem , nec spatium pedis..... Intelligitur autem
tem hîc oves appellat Hieron. agnas infra meliùs nomina- Spatium circa puteum ad illud emptionis partum pertinere , in
ri dicit : agnas quoque vocat August. quæst. 56. in Gen. quo fuerant agna feptem data , quando Abimelech g Abraham
to. 3. col. 392.d.

fibi etiam juraverunt.
. 31. Gr. Aià rôto or wrónane , &c. ut in Lat. Quod Ν. 34. Gr. Παρώκησεν δε Αβρααμ εν τη γή των Φυλιστεία
autem hic Hieron. vocat, Puteum juramenti , August. virépas Tomás.
quæst. 55. in Gen. col. 391. g. 392. a. Putenm jurationis

33..... Vide Not.

CAPUT X XI I.

Q

[ocr errors]

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
Judith, I. Uæ poftquam gesta funt, tentavit Deus 1. T factum est poft hæc verba, tentavit Deus Aug. l. 3. de
8. 22.

Abraham , & dixit ad eum : Abraham,
Heb. II. Abraham. At ille respondit : Adsum.

braham. Et ille dixit : Ecce ego.
17.

2. Ait illi : Tolle filium tuum unigenitum, 2. Et dixit ei : Accipe filium tuum dileclum,
quem diligis, Isaac, & vade in terram visio- quem diligis , Ifaac,& vade in terram excelfamí

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
V. I. Similiter habet Ambrof. l. 1. de Abr. c. 8. col. Abraham ; sicut iterum August. quæft. 57. in Gen. to. 3.
304.b. e. Er faltum eft poft hæc verba , Deus tentavit Abra- col. 392. d. & serm. 2. to. 3. col. 6.b.
ham , dixit ad eum : Abraham, Abraham : deinde , *. 2. Optimè è Græco, fi excipias seqq. Et dixit ei : Ac-
respondit ille : Ecce ego. Ita quoque in Græco , præter unum, cipe..... quem diligis..... quem tibi dixero ; pro quibus : Kad
STEV, dixit , pro refpondit ille. Item Auct. I. de pro Eine sábs..... öz üzemuias..... år är con ŝi TW. Ambr. l. 1.
miss. ap. Prosp. part. 1. c. 17. col. 103. b. Tentavit Deus de Abr.c. 8. col. 304. d. e. 305. a. legit : Erdixit : Accipe
Abraham , dicens : Abraham, Abrabam ; dixit : Ecce ego. filium tuum amantiflimum , quem dilexifti , Ifaac,& vade
Cypr. quoque , l. 3. Testim. p. 309. b. Et tontavit Deus in terram excelfam : offeres mibi illum, holocauftum in

[ocr errors]

197.b. 6.

ceperat ei Deus.

[ocr errors]

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA
& offer eum ibi in holocaustum super unum nis : atque ibi offeres eum in holocaustum super
montium quem tibi dixero.

unum montium quem monstravero tibi.
Ambr. l. 1. de 3. Exsurgens manè , ftravit asinam suam : &

3. Igitur Abraham de nocte consurgens, stra-
Cain & Ab. c. 8. adhibuit fecum duos pueros, & Ifaac filium fuum: vit asinum suum : ducens secum duos juvenes,

Et concidens ligna ad holocaustum, surgens abiit, & Ifaac filium fuum : Cùmque concidisset li-
& venit ad locum, quem dixerat ei Deus, die gna in holocaustum, abiit ad locum quem præ-

tertia.
Ambr. l. I. de 4.

Et respiciens Abraham oculis , vidit locum 4. Die autem tertio , elevatis oculis, vidit
Abr. c. 8. 305. c. à longè :

locum procul :
Jeq. 306. b. Seq. s. ait pueris suis : Sedete hîc cum alina : ego 5. dixitque ad pueros suos : Expectate hîc
307. A.

autem & puer pertranfibimus usque illuc,& cùm cum alino : ego & puer illuc usque properantes,
adoraverimus , revertemur ad vos.

postquam adoraverimus , revertemur ad vos.
6. Accepit autem ligna holocausti, & impo 6. Tulit quoque ligna holocaufti , & impo-
suit Ifaac filio suo:accepit & ignem ipfe in manu, fuit fuper Ifaac filium fuum : ipfe verò portabat
& machæram.....

in manibus ignem & gladium. Cùmque duo per

gerent simul,
7. dixit autem Ifaac ad Abraham patrem suum : 7. dixit Isaac patri suo : Pater ini. At ille
Pater. Qui dixit : Quid vis fili? dixit autem : Ecce respondit : Quid vis fili? Ecce, inquit, ignis &
ignis & ligna : ubi eft ovis in holocauftum? ligna : ubi est victima holocausti ?

8. Respondit & Abraham : Deus providebit fi 8. Dixit autem Abraham : Deus providebit
bi ovem ad holocauftum, fili....

sibi victimam holocausti, fili mi. Pergebant er

go pariter :
9... & ædificavit ibi aram , & imposuit ligna: 9. & venerunt ad locum quem ostenderat ei
& colligatis manibus ac pedibus Isaac filii sui, Deus, in quo ædificavit altare, & desuper ligna
imposuit eum in aram super ligna.

composuit : cùmque alligasset Isaac filium suum,

pofuit eum in altare super struem lignoruin. Aug.l. 16. de civ. 10. Et extendit Abraham manum suam, fume 10. Extenditque manum, & arripuit gladium, Jac, Li Dei, c. 32. t. 7. re machæram, ut occideret filium suum.

ut immolaret filium suum. 11. Et vocavit illum angelus Domini de coe

11. Et ecce angelus Domini de cælo clamalo, & dixit : Abraham. Ille autem dixit: Ecce vit, dicens: Abraham, Abraham. Qui respondit: ego.

Adsum.

[ocr errors][merged small]

21.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.

είπε

uno montium , quem tibi dixero , & infra probè fibi conf- ponit maidápior, parvulus ; Ml. tamen Alex. Tadion, &
tans , ait : Non fatis putavit dixisse , filium ; adjungit , Ambros. infr. constanter puer ; sed addit , pertranfbimus
amantiflimum, quem dilexisti Isaac. Deinde : Quid eft viam, Gr. ut sup. Stenevrójeba iws æds.
quod ait : Quem dilexisti : & non dixit , Quem diligis ? & .6. Gr."Erabe de Apadre ta, &c. ut in Lat. subinde
post pauca : Offeres mihi holocaustum in uno montium quem , fic : έλαβε δε μετα χείρας και το πυρ και την , &c. ΜΙ. vero
&c. August. Locut. 67. de Gen. to. 3. col. 330.C. constan Alex. fr06TTÜP METc xelpce, w tùr, &c. His allu-
ter habet : accipe filium tuum dilectum , Gr. ayetutór• dit Tertul. l. contr. Jud. c. 13. p. 147. a. dicens : Hoc lie
vocula autem , fxei, ibi , addita in Gr. poft drévenue au- gnum fibi & Ifaac filius Abraha ad facrificium ipse portabat ,
Tór, offer eum , deest in Ms. Corton. ut sup. apud Ambr. cùm fibi eum Deus hoftiam fieri præcepisset. Similiter August,
qui etiam semper legit , offeres mihi , absque feq. in; præ- 1. 16. de civit. Dei, c. 32. to.7. col. 444. e. Ifaac fibi
pofitio tamen, sic, exstat in Græco , sed absque mihi; ligna ad villima locum , quibus fuerat imponendus , ipse pora
& fub finem conftanter , wr, quos , post montium , licet tavit.
Patres Lat. fingularem numerum retineant cum edit. Ald. 9.7. Post vocem fili, addidi , dixit autem , è Græc.
in qua non , co , sed öv , lege, ö. Cyprian. l. 3. Testim. p. site de , cujus loco Ambrof. hab. addidit Ifaac dicens ;
309. b. sic habet : Et dixit ad illum : Accipe filium tuum deinde ap. Ambros. deest , ignis , quam vocem supplevi ex
unicum (Symm. pórov c8 ) quem diligis , Ifaac , & vade in ipfomet epist. 8. col. 783. c. ubi legit, ecce ignis 85 ligna ;
terram altam , imponens illum ibi in holocaustum hostiam in deinde fic, ubi hostia ? Græc, textui priori congruit, ex-
unum ex montibus, de quo tibi dixero. Hieron. quæst. Hebr. ceptis his; ó dê bine, Ti isi xror ; at ille dixit : Quid eft
in Gen. to. 2. col. 525.c. Et dixit ei Dens : Tolle filium fili ?
tilum unigenitum (Aquil. Tèv poroyerñ ) quem diligis, Isaac, V. 8. Ambros. narrando , dicit : Refpondit denique fimi-
& vade in terramexcelsam ; est offer illum ibi in holocaustum liter s Abraham , pro quibus Græc. habet
Super unum de montibus , quem ego dicam tibi. Auct. I. de 'Abpaalle, dixit autem Abraham, deinde loco providebit ,
promill

. ap. Prosp. part. 1.c. 17. col. 103. b. Et Dominus : fimpliciter leto, vibebit ; reliqua ut fupra. Rursus Am-
Accipe filium tuum unigenitum , quem diligis, Ifaac , SVA brof. epist. 8. col. 783. c. legit : Deus providebit fibi,
de in terram excelfam : & offer ibi eum holocauftum fuper additque, sacrificium , fili , absque hoc , ovem in ; at in
unim montium, quem tibi dixero.

Gr. 7 Cator sis óxoxopa WIV, T6XYGV , ut in textu Lat.
$. 3. Græcè , pauca dissimilia , nempe seqq. 'Aresas 7.9. Græc. fic pergit : sopeutértes de cupóte por äuce,
δε Αβρααμ..... παρέλαβε δε..... και Χίσας ξύλα..... ανασας . ήλθον επί τον τόπον, ον είπεν αυτώ ο Θεός: quo redeunt
éropsúlk..... ör sinev,&c. In Ms. Cotton. deest, Apocke, &e ista quæ Ambrof. ibid. ait : Venit Abraham ad locum facrifi-
pro παρέλαβε δε , exftat , και παρέλαβε. Ambrofius non

cio predestinatum ; tum addit : $ ædificavit ibi , &c. quæ
reticuit nomen Abrahæ , cùm ibidem dicat : Abraham similiter habentur Græcè , nifi quod post vocem , ibi ,

addi-
filium fuum ad holocauftum jufus offerre, non poft dies, ut tur , 'Alpacje, & pro colligatis manibus ac pedibus , &c. fic,
Cain obtulit , fed exfiirgens manè stravit , &c. ut sup. Lib. CUPTOSícas ’Isaan tèr vier avrõ, cùm ligaflet Ifaac filium
verò 1. de Abr. c. 8. col. 305. 6. Exfurgens autem , non sunm. In Ms. Cott. deest vox ‘A Spadne. addit Ambros.
solim fequenti die , fed etiam diluculo , stravit afinam suam; Neftit filio manibus fuis vincula pater.

fumpfit fecum duos pueros , & Ifaac filium fuum , con X. 10. Idem August. 1. 3. de Trin. to. 8. col. 807.c. sic
cidit ligna ad holocauftum. Et post pauca addit : Venit au legit : Extendens autem Abraham manum fuam , fumpfit gla-
tem ad locum , quem dixit illi Deus , die tertio. Hieron. dium , occidere filium fuum. At in Gr. KalitetsiveY....
quest. Hebr. in Gen. to. 2. col. 526. a. Et abiit in locum , βείν την μάχαιραν, σφάξαι, ας,
quem dixit ei Deus, in die tertia.

X. 11. Itidem Græcè , nisi quòd geminatur , 'Apacerlo
6.4. Gr. Kai d'abréfas..... Tois opOrpesīs curs, elf: 'A parám. Sic etiam apud eundem August. 1. 3. de Trin.
TOY TÓTOV peeexpólsv. Ms. tamen Alex, cum edit. Ald. deler , 8.col. 807.c. Et vocavit illum angelres Domini de cælo
entē. & Compl. scribit , ato reaexpéler, cum Ambros. Simi- dixit ei : Abraham, Abraham : 5 dixit : Ecce ego. In Ms.
liter haber August. Locut. 68. de Gen. 10. 3. col. 330.C. Alex.ac edit. Compl. fimiliter : Kai sit sy durõ. Item apud
Et refpiciens Abraham oculis.

Cypr.l. 2. Testim. p. 286. a. & lib. 3. p. 311.c. Et voca8.5. Gr. sic hab. initio : Kaisiter 'Aprecise Toie hodin vit eum angelus Domini de cælo, 8 dixit illi : Abraham , guzi, in cæteris magna concordia , nil quod loco , praer, Abraham : ille autem dixit : Ecce ego. Ambrof. l. 1. de

to.

!

« ZurückWeiter »