Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors]

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. & peccatores coram Domino nimis.

catores in conspectu Domini valde. 14. Dixitque Dominus ad Abram, postquam 14. Et dixit Deus ad Abram, poftquam recef- Ambr. l. 1. de Srp. 12. divifus eft ab eo Lot : Leva occulos tuos, & vide fit Lot ab illo : Respice oculis tuis, & vide à Abr. c.7. 328.6. 7. à loco, in quo nunc es, ad aquilonem & meri- loco, in quo nunc tu es , ad africum, & aquiloInf. 15. diem, ad orientem & occidentem. 18. 26.

nem, & orientem, & mare. 15. Omnem terram, quam conspicis, tibi da is. Quia omnem terram, quam tu vides, tibi Ang. de civ. Det, Dent, bo & semini tuo usque in sempiternum. dabo eam, & semini tuo usque in fæculum.

1. 16: 6.21. to.

74 34.4 16. Faciamque semen tuum sicut pulverem ter 16. Et faciam semen tuum tanquam arenam 433. 8. 434. ***

ræ : fi quis poteft hominum numerare pulverem terræ : fi poteft aliquis dinumerare arenam ter
terræ, semen quoque tuum numerare poterit, ræ, & semen tuum dinumerabitur.

17. Surge , & perambula terram in longitudi 17. Surgens perambula terram in longitudi
ne, & in latitudine fua : quia tibi daturus sum nem ejus , & in latitudinem : quia tibi dabo eam,
eam.
& semini tuo in æternum.

Ambr. de Abr. l 18. Movens igitur tabernaculum suum Abram, 18...... Vide Not.

A. 65 70 329.60
venit & habitavit juxta convallem Mambre, quæ
est in Hebron : ædificavitque ibi altare Do-
mino,

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
domorum mali, & peccatores in confpeétu Dei vehementer. tenemus initium futuri fæculi à fine prasentis ordiri, nibil
Tum addit : Superfluè hîc in LXX Interpretibus additum eft , eos movebit.
in conspectu Dei, fiquidem Sodomorum coloni apud homi $. 16. Ita Græcè ad verbum, Hilar, verò in Pf. 138.
nes malis peccatores erant.

col. 523. b. fic habet. Et faciam femen tuum tanquam area
*. 14. Similia in Græco, præter hoc, ó de Odos sitt, nam maris : fi poteft quis enumerare arenam maris , ita &
dixit autem Deus , loco Es dixit Deus. Vet. Iren. Interp. semen tuum dinumerabitur.
1. $.c. 32. col. 331. d. fic habet : Refpice sursum oculis , V. 17. Oprimé August. de Græco : ultima verò, fe-
vide à loco hoc , ubi nunc tu es , ad aquilonem & afri- mini tuo in eternum , omilla ab Augustino , fupplevimus
cum , & orientem 8 mare. August. verò cum quæft. 28. ex Ambros. juxta idem Græc. in quo fic habentur, Kai Tú
in Gen. to. 3. col. 386.a. tum l. 16. de civit. Dei, c.21. otippari og eis toj aiwrce, & semini tuo in faculum. In
10.7. col. 433. g. Refpiciens oculis tuis , vide à loco , in qieo MiTi tamen Cott

. & Oxon desunt hæc ultima verba , ficut
nunc tu es , ad aquilonem & africum , &c. ut fupr. nec malè apud August. Idem Ambrof. priora fic habet : Surge, & perdi
fecundùm Mss, Cotton. & Oxon. nec non edit. Compl. in ambula terram in longitudinem , W in latitudinem ; quia
quibus loco, avábas for.... ide , legitur, axálasfas..... id s. tibi dabo eam , & lemini , &c. ut supr. at infra d. in longitu-
Hieron. quæft. Hebr. in Gen. to. 2. col. 519. b. sic : Leva dinem ejus , & latitudinem. Item August. quæst. 28. in
oculos tuos, & vide à loco , in quo tu nunc es, ad aquilo- Gen. to 3. col. 386.c. Surge , & perambula terram in lon-
nem ad auftrum , & ad orientem & ad mare. Itidem gitudine ejus , & latitudine , quia tibi dabo eam. Vet. Iren.
Caffiod. in Pf. 106. p. 366. b. nifi quòd addit in fine, quod interpol. 5. c. 32. col. 331. d. Surgens ingredere terram in
eft occafus : & vero Hieron, sup. monet , mare femper pro longitudinem ejus , in latitud. quia tibi dabo eam : nec
occidente (in Scripturis) poni.

addit seqq. 8 femini tuo , &c. Eò fpectare videntur , quæ
. 15. Eadem refert idem August. quæst. 28. in Gen. ' refert Auct. op. imp. in Matth. hom. 41. p. 173. a. Es
to. 3. col. 386. a. quæ etiam ita leguntur Græcè. Ver. Iren. omnem terram , quamcunque tetigeris pedibus fuis , tibi
Interp. 1. 5. c. 32. col. 331. d. fic habet : Quoniam omnem dabo eam , o semini tuo in aternum : possunt etiam referri
Berram, quam tu vides, tibi dabo , & femini tuo usque in femrad . 15. fupr.
piternum. Ambr. l. 2. de Abr. c. 7. col. 328. c. Quia om X. 18. Silent hîc Patres Lat. In Græco verò fic: Kad
nem terram , quantim vides, tibi dabo eam, & femini tuo atosxwcas, "A parte, s'afar xaTuxue Topa twir spür tudo
in aternum. Itidem Hilar. in Pf. 138. col. 523. b. præter Mapelpa, ö üre'r Xe6póleo ý axed óunder exei luolasupor que
unum , quam tu , pro quantism : fic etiam Hieron. quæst. Kupico. Huc redeunt ista Augustini, l. 16. de civit. Dei,
Hebr. in Gen. to. 2. col. 519. b. sed omittit , in eternum. c. 21. col. 434. e. Hoc refpono promiffionis accepto , migra-
Ad quod August. ubi fup. Potest, inquit, movere nonnullos vit Abraham , & manfit in alio ejujdem terræ loco, id eft
fi, usque in fæculum, intelligant , in æternum : fi autem juxta quercum Mambræ , qua erat Chebron.
'in sæculum , hoc loco fic accipiant , qucmadmodum fideliter

F

CAPUT XIV.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
Actum est autem in illo tempore, ut Am- 1. A&tum est autem in regno Amarphal regis Aug. Locut. 438
raphel rex Sennaar, & Arioch rex Ponti, Sennaar......

to, 3. 328. f. & Chodorlahomor rex Elamitarum, & Thadal, rex Gentium, 2. inirent bellum contra Bara regem Sodomo 2...... & rex Bale , hæc eft Şegor.

Hieron. quaft.

Hebr. to, 2.519. rum , & contra Bersa regem Gomorrhæ, & contra Sennaab regem Adamæ, & contra Semeber regem Seboim, contraque regem Balæ, ipsa elt Segor.

3. Omnes hi convenerunt in vallem Silvestrem, 3. Omnes hi confenferunt apud yallem Sale
quæ nunc est mare salis.

fam, hoc est mare falis.
4. Duodecim enim annis servierant Chodorla-
homor , & tertio decimo anno recesserunt ab eo.

s. Igitur quartodecimo anno venit Chodorla s. Quarto decimo autem anno Chodollogo- Aug. Locur. 44 homor, & reges qui erant cum eo : percufferunt- mor, & reges qui cum eo,

& reges qui cum eo, & conciderunt gigan• to 3. 328.g. NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. *. 1. Ita in Græco.

erant, poft hoc, qui cum eo : Unde , inquit Auguft. lo*. 2. Gr.... Kai meta Eupec còp basixécus ErCwrite, a co cit. à quibufdam Latinis etiam additum eft, erant. Ia Bagirews Barér aütne'sEncóp. Et cum Symobor rege Gr. fic : 'Ev Š TC TEGOOpeona!dexátw 'te habe XofcmoSeboim, & rege Balac ; hæc eft Segor.

yomóp, de or fantasis kes7 BUTË ( Mf. Alex. cum edir. Ald. X. 3. Iridem Græcè , nili excipias vocem ule. Tüv crãr, ω με αυτά, ) και κατέκοψαν της γίγαντας τες εν 'Ασαρων, Jalium , loco falis.

Kapvezir ( Mr. Alex.cum edit. Compl.'Ascpwal Kaprair, ) #. 5. Poft Chodollogomor , fupplendum, venit , ficut και έθνη Χυρα αμα αυτούς και τες Όμμαίες της εν Σαι Tom. I.

F ij

[ocr errors][ocr errors]

139. b.

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Hierono quaft. tes in Astaroth-Carnaim , & gentes fortes fimul que Raphaim in Astarothcarnaim, & Zuzim cum
Hebr. 519. C., cum eis , & Ominæos in Save civitate, ante- eis, & Emim in Save Cariathaim ,

quàm Sodomam pervenirent,
Ang. Locut. 45. 6. & Chorræos qui in montibus Seir...... 6. & Chorræos in montibus Seir , usque ad
329...

Campestria Pharan, quæ est in solitudine,
Hieron, quaft. 7. Et revertentes venerunt ad fontem judicii, 7. Reversique funt , & venerunt ad fontem
Hebr. 517.6.519. hæc eft Cades : & percufferunt omnem regio- Misphat, ipsa est Cades : & percufferunt omnem

nem Amalecitarum, & Amorræorum sedentem regionem Amalecitarum, & Amorrhæum qui ha-
in Afafonthamar.

bitabat in Afasonthamar.
8...... & direxerunt contra eos aciem ad bel 8. Et egresi sunt, rex Sodomorum, & rex
lum in valle Salinarum:

Gomorrhæ , rexque Adamæ , & rex Seboim, nec
non & rex Balæ , quæ est Segor : & direxerunt

aciem contra eos in valle Silvestri :

VULGATA NOVA.
scilicet adversùs Chodorlahomor regem Elami 10. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos
tarum , & Thadal regem Gentium & Amraphel re bituminis. Itaque rex Sodomorum, & Gomorrhæ
gem Sennaar, & Arioch regem Ponti : quatuor reges terga verterunt, cecideruntque ibi : & qui remanse-
adversùs quinque.

rant, fugerunt ad montem.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
11. Et tulerunt omnem equitatum Sodomo ii. Tulerunt autem omnem substantiam So-
rum & Gomorrhæ.....

domorum & Gomorrhæ, & universa quæ ad ci

bum pertinent, & abierunt : Ambr. 1. 2. de 12. Ceperunt etiam Lot, filium fratris Abra 12. nec non & Lot & substantiam ejus , fiAbr. c.7. col. 330. hæ..... & discefferunt......

lium fratris Abram , qui habitabat in Sodomis. 13. Adveniens autem eorum, qui evaserunt, 13. Et ecce unus qui evaserat, nunciavit AAug. Locut, 46.

quidam, nunciavit Abram transfluviali ; ipse au- bram Hebræo, qui habitabat in convalle Mambre 329. a.

tem habitabat ad quercum Mambre Amorrhis, Amorrhæi, fratris Escol, & fratris Aner : hi e-
fratris Efchol, & fratris Aunan ; qui erant con- nim pepigerant fædus cum Abram.

jurati Abram.
Hieron, cont, Hel 14. Cùm autem audiffet Abraham, quia capti 14. Quod cùm audiffet Abram, captum vide-
vid. to. 4. p. 2. vus ductus est Lot frater suus , numeravit ver- licet Lot fratrem suum, numeravit expeditos ver-

naculos fuos trecentos decem & octo : & perse naculos suos trecentos decem & octo : & persecuIdem quæst. Hebr. cutus est eos - usque Dan.

tus eft usque Dan. 10.2. 520. b.

Ambr. l. 2. de IS...... & percußit eos, & persecutus est usque 15. Et divisis sociis, irruit saper eos nocte: per-
Abr.6.7. 330. d. Choba, quæ est ad dexteram Damasci.

cussitque eos, & persecutus est eos usque Hoba,

quæ eft ad lævam Damasci. Hieron. cont. Hel 16. Et reduxit omnem equitatum Sodomo 16. Reduxitque omnem fubftantiam, & Lot vid.to.4. 139.6. rum, & Lot fratrem fuum revocavit......

fratrem suum cum fubftantia illius, mulieres quo

que & populum.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM
(edit. Compl. 'Ourales en Eavñ). Tñ Tóxero ex quibus qui erant conjurati Abraha. Mox addit: Pro eo quod nos por
apparet Hieronymum legiffe fecundùm Mr. Alex. ac edit. fuimus tranfitori , in Hebræo fcriptum eft ibri, hoc enim
Ald. & Compl. Quæ autem addit in fine, antequam Sodo transitor exprimitur. Quod autem ait : Apud quercum Mam-
mam pervenirent , absunt à textu facro & à LXX.

bre Amorræi , meliùs in Hebræo legimus : Apud quercum
. 6. Hic etiam fecundùm August. fubauditur , erant. Mamre Amorræi, fratris Efchol, & fratris, non Annan, ut
$. 7. Ita Græcè, exceptis his, Kai xatíxofar tártas LXX. transtulerunt , fed Aner , &c.
τες άρχοντας Αμαλικ , και τες 'Αμορραίες τες κατοικίντας, . 14. In Gr. sic : 'Axroas de "A Epau, ötı xix Marcóteve
&c. Et conciderunt omnes principes Amalec , & Amorræos ba ται Λωτ ο αδελφιδες αυτέ, κρίθμησε τις ίδιες οικογενείς
bitantes , &c. loco , & percufferunt , &c.

αυτή τριακοσίες δέκα και οκτώ και κατεδίωξεν οπίσω αυτών
. 8. Gr. Και παρετάξαντο αυτοίς εις πόλεμον εν τη κοι E'Ws Aér. In edit. Compler. deest, óriow evtarMs. eriam
redo Tñ axuxñ, Et inftruxerunt aciem contra eos in bellum Alex. cum edit. Ald. loco ad sapidis , fratris filius , ha-
in valle falla.

ber ád expós, frater. Ms. Oxon. avetios, quæ tria idem .11. Gr. "Erabor de TÙY ÝTTOY Tãour two Eodélce is significant eð loci: id confirmat Hieron. loc. citat. ut enim Topóppas, Ceperunt autem equitatum omnem qui erat , &c. probet contra Helvid. cognatione fratres eos vocari , qui Huc redeunt quæ narrat Ambr. l. 2. de Abr. c.7. col. 330. sunt de una familia ; exemplum petit ex hoc loco Genea. Illi quatuor reges, qui de quinque regibus triumphave- seos, ubi Lot frater Abrahæ appellatur , licet frater ejus runt , & adduxerunt equitatum Sodomorum totum.

non fuerit , sed tantùm fratris ejus filius. Ambrof. l.'.
*. 12. Gr. "Enabor de ing tò AWT , &c, ut supr. præter de Abr. c. 3. col. 287. huc alludens, dicit : Quo completo
vocem "Alpape, loco Abrahæ.

Abram numeravit fervulos fuos vernaculos ; & cum trecentis
W. 13. Similia in Græco : Obscurum hyperbaton , híc ar- decem & o&to viris adeptus viftoriam , liberavit nepotem : &l.
guit August. Ordo eft enim , inquit : Adveniens eorum , qui 2.c.7. col. 330. d. Numeravit Abram trecentos decem & odlo
evaserunt, quidam Amorrhis fratris Eschol & fratris Aunan vernaculos fuos. Idem narrat Auguft. l. 16.de civit. Dei,
qui erant conjurati,nunciavit Abram transfluviali ; ipfe autem C. 22. col. 434. f. his verbis : Deinde ab hoftibus , qui So-
habitabat ad quercum : tum addit : Hoc hyperbaton obfcurius domis irruerant , cùm quinque reges adversüs quatuor bellum
fit etiam per ellipsin: cùm enim dictum esset : Quidam Amor- gererent , & viltis Sodomitis , etiam Lot captus effet, libera-
rhis fratris Aunan , non dictum est , quid fratris , fed intelli vit eum Abraham, addu&is fecum in prælium trecentis decem
gitur filius. Item quæst. 29. in Gen. to. 3. col. 386. d. 8 octo vernaculis suis.
ad hæc: Et nunciavit Abraha transfluviali, ait : Transfiu ¥. 15. Ita in Græco, præter unum , fv opisepõ, ad
vialem Abraham appellatum etiam Græca exemplaria fatis in- finiftram , loco ad dexteram ; attamen Ambros, infra cons-
dicant : sed cur ita appellatus fit, hæc videtur caufa, quòd tanter legit , ad dexteram : Ipfa , inquit, ad dexteram Dan
ex Mesopotamia veniens , tranfito flumine Euphrate, sedes mafci pulchrè effe dicitur ; agni enim ad dexteram, bædi ad
conftituit in terra Chanaan , transfluvialis appellatus eft finiftram.
ex en regione unde venerat. In Gr. Tepétn , transitori. Simi *. 16. Gr. Kai anéspeys... À two tàv et fald er civa
liter haber Hieron. quæst. Hebr. in Gen. 10. 2. col.

520.a. τε απέςρεψε και πάντα τα υπάρχοντα, &c. Edit. Αld. ha-
Et qui fugerat , nunciavit Abram transtori; ipfe vero sedebatt bec: Awt Tor ådsapór, Ms. verò Oxon. Awt vier te af sa-
ad quercum Mambre Amorrbai, fratris Eschel & fratris Aunan, gã. Ambros, l, 2. de Abr. c.7. col. 330, f, similiter ; Revos

Heb.7.

[ocr errors]

VULGATĄ NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 17. . Egressus est autem rex Sodomorum in

17.... Vide Not. occursum ejus , poftquam reversus est à cæde Chodorlahomor , & regum qui cum eo erant in yalle Save, quæ eft vallis regis. 18. At verò Melchisedech rex Salem, profe18. Et Melchisedech rex Salem protulit pa Hieron. quafl.

Hebr. to. 2: 520.6. rens panem & vinum, erat enim sacerdos Dei al- nem & vinum ; & ipse facerdos Dei excelli: tissimi,

19. benedixit ei, & ait : Benedictus Abram 19. Et benedixit Abram, & dixit : Benedictus Cypr. 1. 2. ep. 3: Deo excelso, qui creavit cælum & terram : Abraham Deo fummo, qui creavit cælum & ter

Hilar. 1. 12. de

Trin. col. 1114. e. ram. 20. & benedictus Deus excelsus, quo prote

20..... Vide Not. gente, hoftes in manibus tuis funt. Et dedit ei decimas ex omnibus.

21. Dixit autem rex Sodomorum ad Abram : 21. Rex Sodomorum exivit obviam Abræ Amér. l. 2; dhe Da mihi animas, cætera tolle tibi.

& dixit : Da mihi homines, equos autem fumé Abr. 6. 8. 331.f.

tibi. 22. Qui respondit ei : Levo manum meam ad 22. Et dixit Abram ad regem Sodomorum: Aug. Locut. 476 Dominum Deum excelsum poffefforem cæli & Extendo manum meam ad Deum altiflimum,

qui 10. 3• 329: 6. terræ,

creavit cælum & terram,
23. quòd à filo subtegminis ufque ad corrigiam 23. fi à sparto usque ad corrigiam calceamen-
caligæ, non accipiam ex omnibus quæ tua funt, ne ti, accipiam de omnibus tuis......
dicas : Ego ditavi Abram :
24. exceptis his, quæ comederunt juvenes ,

24..... Vide Not.
& partibus virorum , qui venerunt mecum, Aner,
Escol, & Mambre : isti accipient partes suas.

NOTÆ AD VERSION ÉM ANTIQUAM. cavit omnem equitatum Sodomorum ; & infra , col. 331.b. dederit ei fubftantiæ sua decimas.... utrumque enim intelligi fubftantiam quoque recepit.

poteft, & juxta Hebraicum 6 juxta LXX. Interpretes , quod *. 17. Sub finem hujus . hæc habentur in Gr. Tito & ipse acceperit decimas spoliarum , S Abrahæ dederit decimas öv med lov ter Basiné , quæ Hieron. ep. ad Evang. to. fubftantia fua , quanquam Apoftolus in epistola sua ad He2. col. 574. b. fic reddit ex Hebræo : Hæc eft vallis regis..... bræos aperti fime definiat , non Abrabam suscepisse à Melcbifefive, inquit , ut LXX. tranftulerunt , campus.

dech decimas divitiaritm ejus , fed de fpoliis boftium partem X. 18. Similiter haber Cypr. ep. 63. p. 105. a. Et Melo accepisse pontificem. chifedech rex Salem protulit panem & vinum. Ita quoque in W.21. Sacrum contextum hîc exhibere videtur AmbroGr. præter unum, áptas, panes ; subinde fic : ūv se ispsus ts fius, nec quidquam de fuo addere ; fic enim loquitur : Og zývalisy. Ambr. 1. 1. de Abr. c. 3. col.288. a. Erat enim Quid est quod ait : Rex , inquit , Sodomorum exivit obviam facerdos fummi Dei. Similiter Tertul. contr. Jud. c. 2. p. Abræ , &c. Græc. tamen fimpliciter habet : Eine de bar 136. b. Dei summi. Item Julius Firm. I. de errore prof. IMUS Lodówrapès " A papa sós moitos as Spas, tūds inrelig. Melchisedechrex Salem, & facerdos fummi Dei, rever For ad6: redU7@. Dixit autem rex Sodomorum ad Abram : tenti Abrahæ cum pane vino , benedi&tionis obtulit gratiam. Da mihi homines , equitatum autem sume tibi. August.1. 16. de civit. Dei , c. 22. col. 434. f. Benedictus *. 22. Ita ferunt Latini codices, teste Augustino: Græeft à Melchifedech , qui erat facerdos Dei excelf.

cè , hæc tantùm variant : Eize de..... f'xt$1@.... Após Kúpier . 19. Hieron. quæst. Hebr. in Gen. col.

520.C.

rów Osór• sed Mss. Alex. & Cotton. cum edit. Compl. deEt benedixit ei , Gr. Kai evrózuse Tor App. edit. Compl. lent Kúpor. Vet. Iren. Interp. 1. 3.c. s.p.233. b. fimiliter pro"Alpot fi , habet , autór Mexxio8d6x• feq. verò & dixit, hab. Extendam manum meam ad Deum altiffimum , qui addidi de Græco , ubi naisiter reliqua excerpta ex Hilario constituit cælum & terram. Ambrof.l. 1. Hex. col. s.c. concinunt cum eodem Græco , nisi excipias vocem ,

Abra Extendam manum meam ad Deum fummum , qui fecit , &c. ham, , pro qua constanter , "Alpam. Ambr. I. 1. de Abr. c.

ut sup. 3. col. 288. a. Et Melchifedech benedixit : & l. 1. Hex.col. *.23. Mox Aug. ib. Quod habent quidam Latini codices : 5. b. addit : Benedictus Abram à Deo fummo , qui fecit fi å sparro usque ad, &c. fefellit interpretem , quod Græcus halum & terram.

bet 07 aprit, quod Latine, filum intelligitur , ut ifta Scriptu. 20. In Gr. sub finem hoc legitur : Kai? Xev aUTE rarum locutio fit : Extendo manum meam ad.... qui creavit Αβραμ δεκάτην απο πάντων , Ει dedit ci Abram (vel cælum & terram , fi accipiam de omnibus tuis. Ambr.l. 1. de ipfi Abram ) decimam de omnibus ; ubi vox avtớ, æquè Abr. c: 3. col. 288.c. his alludens, ait : Quomodo dicit ad repoteft referri vel ad Melchifedech , vel ad ipsum Abram : gem Sodomorum : Nihil fumam abs te ? &l.2.c. 8. col. 331.f. ambiguum enim esse potest ucrům Abram dederit decimas Ideo Abraham dicit : Nibil sumam ab omnibus tuis. August. Melchisedecho, an verò Abram ab ipso acceperit ; Græc. 1. 16. de civit. Dei, c. 22. col. 434. f. Victoriam fecit regio priori magis faver , Vulg. pofteriori : Ambrof.l. 1. de Abr. bus Sodomorum, nibilque fpoliorum anferre voluit, cùm rex c. 3. col. 287. f. 288. a. priorem sententiam confirmare vi tui vicerat, obtuliffet. Gr. EidTo cTaptix f'ws opupazūpos detur, dicens : Qui vincit , non debet fibi arrogare viftoriam, Úrodúce detes aúyouai dTò tártwy , &c. fed deferre Deo. Hoc Abraham docet, qui triumpho faltus #. 24. Ita de Gr. deficientibus Patribus Lat. Tiage cr humilior eft , non superbier. Sacrificium denique obtulit , de- 'payov ci vedricxois ou mūs nepides tür ard

pôr Tcv cvje opeva cimas dedit ; ideoque ei Melchifedech benedixit : vid. etiam tértwy p? 7' fue..... Stor autortas pepidet

. Præter en qua infr. l. 2. c. 8. col. 331. e. Similiter Hieron. quæst. Hebr. comederunt juvenes , & portionem virorum qui mecum und in Gen. to. 2. col. 573. c. Nec eft mirum , inquit, fi Mel- profecti sunt.... hi fument portionem. Quo redeunt quæ chifedech vittori Abraham obviam processerit, « in refe&tionem Ambrof. ait, l. 1. de Abr. c. 3. col. 288.c. Sanè iis , qui fetam ipfius , quàm pugnatorum ejus , panes vinumque protule- cum fuissent in adjumentum, fortafle fociati , partem emolurit , & benedixerit ei..... 6 decimas præda atque

vittoria acce

menti tribuendam adferit tanquam mercedem laboris. perit ab eo. Sed addit : Sive , quod babetur ambiguum , ipfe

!

to.

2.

CAPUT X V.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
Is itaque transactis , factus est fermo Do I. Oft hæc verba , factum est verbum Domini Ambr. 1. 1. de
mini ad Abram per visionem, dicens : ad Abram in visu , dicens : Noli timere Abr. 6. 3. 288. d.

8 l. 2. c. 8. cola NOTÆ AD VERSION EM ANTIQUAM.

332, b. ř. 1. Ita in Græco, præter unum , úspasnícw, clypeo c. 11. p. 99. d. e. sic hab. Factus est sermo Domini ad Abraa protego , loco protegam, Auct. 1. de promill. ap. Prosp. 1. 1. ham per vifum , aicens : Noli timere , Abraham , ego te proa

*H

[ocr errors]

Gal.

3.

[ocr errors]

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Abram, ego protegam te, merces tua multa erit Noli timere Abram, ego prote&or tuus fum , &
valde.

merces tua magna nimis.
Hieron. gnæft. 2. Dixitque Abraham : Domine Deus, quid 2. Dixitque Abram : Domine Deus, quid dabis
Hebr. to. 2. 520.6. dabis mihi & ego vado sine liberis : & filius Ma- mihi? ego vadam absque liberis : & filius procu-

fec vernaculæ meæ, hic Damascus Eliezer. ratoris domus meæ , ifte Damascus Eliezer.

3. Et dixit Abram : Ecce mihi non dedisti se 3. Addiditque Abram : Mihi autem non dedismen; & filius vernaculæ meæ hæres meus erit. ti semen ; & ecce vernaculus meus, hæres meus

erit. Anon, ap. Prosp. 1. 1.99.d.

4. Statimque fermo Domini ad eum : Non 4. Statimque sermo Domini factus est ad eum, Aug.2.16. deciv. erit hæres tuus hic : sed qui exier de te, ille erit dicens : Non erit hic hæres tuus : sed qui egredieDei, c.26.438.e, hæres tuus.

tur de utero tuo, ipsum habebis hæredem, Hieron. in ep. ad

5. Eduxit autem eum foras, & dixit ei: Aspice s. Eduxitque eum foras, & ait illi : Suspice Rom. 4: Gal. I. 1. to. 4. in cælum, & numera stellas, si poteris dinume- cælum, & numera ftellas, fi potes. Et dixit ei : 18. 254. a. rare eas. Et ait illi : Sic erit femen tuum.

Sic erit femen tuum. Ambr. de Abr. l.

6. Et credidit Abram Deo, & reputatum eft 6. Credidit Abram Deo, & reputatum est illi Rom.4: 2. c. 8. 333. a. ei ad justitiam.

ad justitiam.

3. Aug. l. 16. de civ. 7: Ait autem ad illum : Ego Deus qui te edu 7. Dixitque ad eum : Ego Dominus qui eduxi

6. Dei, c. 24. 435.f. xi de regione Chaldæorum , ut dem tibi terram te de Ur Chaldæorum , ut darem tibi terram iftam, Jac. 2, hanc , ut hæres sis ejus.

& possideres eam.

23. Ibid. 436. C.

.8. Dixit autem : Dominator Domine, fecun 8. At ille ait : Domine Deus, unde fcire possum, dùm quid fciam , quia hæres ejus ero?

quòd pofsefsurus sim eam ? 435. 8. & infra

9.

Dixit illi Deus : Accipe mihi juvencam tri 9. Et respondens Dominus : Sume, inquit, mipalhm, mam, & capram trimam, & arietem trimum, & hi vaccam triennem, & capram trimam, & arieturturem, & columbam.

tem annorum trium , turturem quoque & co

lumbam.
10. Accepit autem illi hæc omnia , & divisit 10, Qui tollens universa hæc, divisit ea per Jerem.
illa media, & posuit ea contra faciem alterum medium , & utrafque partes contra se altrinsecus 34. 18.
alteri : aves autem non divisit.

pofuit : aves autem non divisit.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
rego : merites tua multa erit valde. August. 1. 16. de civit. col. 435.c. Illi promissum eft, inquit , femen innumerabile,
Dei, c. 23. col. 435. c. huc respiciens , dicit : Etiam tunc non ficat arena terra , fed ficut stella cæli.
faltum eft verbum Domini ad Abraham in visu : qui cùm ei ř. 6. Sic iterum Ambr. l. 1. de Abr.c. 8.col. 307. f. cui
prote&tionem , mercedemque promitteret valde multam , &c. accinunt Victorin. Afr. l. 3. adv. Arium, col. 279. g.
Tichon. reg. 3. col. 54.e. Merces tua multa eft.

Fulgent. I. 3. de verit. præd. c. 4. p. 484. Auctor quæft.
. 2. Hæc verba , Dixitque Abraham , prætermiffa ab Vet. & N. Test. col. 127.e. Caffiod. in Pf. 12. p. 48. b.
Hieronymo , suppeditat Auct. l. de præd. ap. Prosp. 1. 1. & Sedul. Scot, in ep. ad Rom. col. 507. e. Tertullianus
c. 11. p. 99. d. e. qui etiam addit : Domine , quid dabis veròl. de pat. c. 6. p. 200. c. sic habet : Abraham Deo credi-
mihi ? ego enim sum absque liberis, 85 filius præpofitus domui dit, es justitia deputatus ab illo eft. Cypr. epist. 63. p. 105.
mea , hic Damascus Eliezer. Ambr. 1. 1. de Abr.c. 3. col. b. Et credidit Abram Deo, & deputatum eft ei ad justitiam.
188. e. f.& l. 2. c.8.col.333.a. Quid mibi dabis ? ego autem Similiter Hilar. 1. 9. de Trin, col. 1026. e. August. 1. 16. de
dimittor fine filiis. Gr. Néza s A Spojeo Aérota Kúpis civit. Dei , c. 24. col. 436. c. & Auct. 1. de præd. ap.
Ti mos dois ; from de anorúoveces aterroso é dè ciòs Mooix Prosp. I. 1.c. 11. p. 99. d. e. In Gr. Kai Sris EUGEVO.....
της οικογενες με , έτος Δαμασκός Ελιέζερ.

έλεγίθη αυτώ εις , &c.
ν. 3. Και είπεν "Αβραμ: Επειδαν εμοί εκ έδωκας σπέρ $.7. Similiter in Gr. nisi excipias verbum ultimum, xan-
pa, ó Se olxoyerus pex xxupcrophosi Ms. Ambrof. 1. 1. de Abr. pororeñócas, bareditare , vel in hæreditatem , loco , ut bæres fis
c. 3. col. 288. e. f. Quia mibi semen non dedisti, vernaculus ejus. Mss. Cort. & Oxon. habent , xanporouñoal dutúr. Hier.
meus mibi bares erit. Similiter habet Au&. 1. de præd. ap: quæst

. Hebr, in Gen. to. 2. col. 521. a. ut fupra : Ego
Profp. 1. 1.c. 11. P. 99. d. e. Sedulius autem in lep.

ad Deus , qui eduxi te de regione Chaldæorum. Ambros. verò 1.
Rom.col. 507.e. Quoniam non dedisti mibi semen , hic ver 2. de Abr. c. 8. col. 333. c. Ego fum Dominus Deus tuus
naculus mens hæreditabit me. Auguft. l. 16.de civit. Dei, c. qui eduxi te de terra Chaldæorum , ut darem tibi terram hanc ,
23. col. 435.c. alludens, dicit : Ille de pofteritate sollicitus ut hæres esses ejus. Auct. I. de præd. ap. Profp. I. 1. c. 12.
quemdom Eliezer vernaculum fuum futurum fibi baredem p. 100. a. Ego fum , qui eduxi te de terra Chaldæorum , ut
dixit.

darem tibi terram hanc, & polideres eam.
#. 4. Ambros.l. 1. de Abr. c. 3. col. 288. e. f. Non erit .8. Addidi autem , è Gr. eine de. Ambrof. l. z. de
hares tuus hic , sed alter qui exierit de te, ille hæres tuus erit. Abr. c. 8. col. 333. d. sic habet : Quomodo intelligam , quix
Auct. 1. de præd. ap. Prosp. præter illa, quæ ex ipso posui- bæres ejus fum ? & infra , col. 337. a. Unde cognoscam, quia
irus in textu , habet seqq. Non erit hic bares tuus ; sed qui bares ero terræ bujus? Gr. Aboncta Kúpie , xalà , rocooa
egredietur de utero tuo , ipsum habebis baredem. In Gr. sic : μαι, ότι κληρονομήσω αυτήν και
Και ευθυς φωνή Κυρίε εγένετο προς αυτόν, λέγεσα: Οι ν. 9.. Gr. Είπε δε αυτώ Λάβε &c. ut in textu
κληρονομήσει σε ετος , αλ' ος ( edit. Αld. άλλος εξελεύσεται εκ Lat. Ambrof. l. 2. de Abr. c. 8. col. 333. e. Dixit autem illi
os , &tos xxxpor opeúosi 06. Quò spectant quæ Auguft

. dicit Dominus Deus : Sume mihi vitulum trimum , & capram tri-
1. 16. de civit. Dei , c. 23. col. 435. c. Continuòque illi mam , & arietem trimum , & turturem , & columbam. Iti-
promissus eft hæres , non ille vernaculus , sed qui de ipso Abra- dem infra , col. 334. b. Vitulum , & capram , & arietem :
ham fuerat exiturus.

paulò verò poft addir : Vitulus & capra..... feminea dicun-
ř.5. Similia Græcum exhibet ; nec dissentit Ambr. 1. 2. tur ; at verò aries masculum quoddam animal eft ; & infra :
de Abr. e. 8.col.333. b. ubi sic : Eduxit eum foras : & l. 1. Caro nostra vitula eft..... Græci, dámor, dixerunt vitulam,
c. 8. col. 307. f. addit : Dixit ei Dominus : Respice in årò Sapãos ain's dutúr, &c. & col. 338.c. Descenderunt
lum , & numera stellas, la poteris : fic erit femen tuum : & aves supra divisa corpora vitulą,, capre ,

&c. Auct. op.
1. 2. c. 8. col. 333.b. Respice in cælum, es numera stellas, fi imp. in Matth. hom. 1. p. 12. c. Accipe vaccam fricanem.
potes numerare ; & dixit : Sic erit semen tuum. Similiter August. quæst. 47. in Exod. to. 3. col. 434. e. eadem me-
Auct. I. de præd. ap. Profp. 1. 1. p. 99. d. Eduxitque eum. morat his verbis : Dicit enim Deus ad Abraham , cùm factum
foras , 85 nit illi : Suspice in cælum , & numera stellas , fi po- effet illud facrificium de vacca trina , & capra, & ariete ,
teris numer are eas, dixit : Sic erit , &c. Sedul. Scot. in turture , & columba...... Sciendo fcias , &c.
ep. ad Rom. col. 507. e. Et dixit Dominus ad eum : Refpice $. 10. Itidem Græcè. Hieron. verò quæst. Hebr. in
ad cælum , & numera ftellas , fi potueris dinumerare ens; Gen. col. 521. a. legit : Et posuit en contra faciem invicem ,
ait ad eum : Sic erit , &c. Fulgent. I. 3. de verit. præd. c. aves verò non divisit. Hesych. l. 1. in Levit. c. 1. col. 57.
4. p.484. Refpice in cælum , numera ftellas , fi potes di e. Accepit fibi hæc omnia, & divifit ea per medium altrinfe-
numerare eas; os dixit : Sicerit , &c. Auct. quæst. Vet. & cus, es contra se exposuit : aves autem non divifit. Eorur.-
N. Test. ap. Aug. to. 3. q. 117.col. 127.e. Si potes nime dem meminit Ambr. l. 2. de Abr. c. 8. col. 333. e. dicens :
{$re cas ; fic erit Jemen iram. Auguft. do 16. de ciyit. Dei, Poft immolationem divifa funt animalia , & contra faciem

Mol,

[ocr errors][merged small]

15.

[ocr errors]

9. 26.

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 11. Descenderuntque volucres super cadavera, 1. Et descenderunt aves supra corpora, quæ Aug. l. 16.de civo & abigebat eas Abram. divisa erant, & consedit illis Abram.

Dez, c. 24. 435.
12. Cùmque sol occumberet, sopor irruit su 12. Circa solis autem occasum, pavor irruit su- 8. 8 infra.
per Abram, & horror magnus & tenebrosus in- per Abram , & ecce timor tenebrosus magnus
vasit eum.

incidit ei.
13. Dictumque est ad eum : Scito prænoscens 13. Et di&um est ad Abram : Sciendo scies,
A. 7. quòd peregrinum futurum fit semen tuum in terra quia peregrinum erit semen tuum in terra non
6.

non fua, & subjicient eos servituti, & affligent propria, & in fervitutem redigent eos, & affilia
quadringentis annis.

gent eos quadringentis annis.
14. Veruntamen gentem, cui servituri sunt, 14. Gentem autem, cui servierint , judicabo
ego judicabo : & poft hæc egredientur cum ma- ego : poft hæc verò exibunt huc cum fupellectili
gna substantia.

multa.
15. Tu autem ibis ad patres tuos in pace, Tu autem ibis ad patres tuos cum pace,
sepultus in fene&tute bona.

nutritus in senecta bona.
16. Generatione autem quarta revertentur 16. Quarta verò generatione convertent se
huc : necdum enim completæ sunt iniquitates huc : nondum enim impleta funt peccata Amor-
Amorrhæorum usque ad præsens tempus. rhæorum usque adhuc.

17. Cùm ergo occubuifset fol, facta est caligo 17. Cùm autem jam fol erat ad occafum, facta
tenebrosa , & apparuit clibanus fumans, & lam- est Gamma , & ecce fornax fumabunda , & lam:
pas ignis tranfiens inter divisiones illas.

pades ignis , quæ pertransierunt per media divi.

la illa.
Sup. 12.

18. In illo die pepigit Dominus foedus cum 18. In die illa disposuit Dominus Deus testa-
7. 13. Abram, dicens : Semini tuo dabo terram hanc à mentum ad Abram, dicens : Semini tuo dabo
15. fluvio Ægypti usque ad fluvium magnum Eua terram hanc à Aumine Ægypti usque ad Aumen
Deut.
phraten,

magnum Euphratem,
34. 4.
2. Par.

19. Cinæos, & Cenezæos, Cedmonæos, 19. Cenæos, & Cenezxos, & Cedmonxos,
3. Reg.

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.
f. 21.

alterutrum pofita. Gr. Kai ?Onxey áutdè artit pósara amúc gent eos , & nocebunt illis , ad quadringentos annos refe-
2015, &c.

rendum eft, tanquam per tot annos eos habuerint in fervitute ;
$. 11. Huc redeunt quæ Ambros. 1. 2. de Abr. c. 8. col. fed referendi sunt quingenti anni ad id quod dictum est : Per
338.c. dicit : Aves defcenderunt fupra divisa corpora vitulæ, regrinum erit semen tuum in terra non propria...... ut hya
capra , atque arietis : & sup.col. 336. d. Divisit Abram cor perbaton hic intelligatur, & ordo verborum fit Sciendo fcias,
pora, es consedit illis : & col.333. e. & confedit illis Abraham. quia peregrinum erit..... in terra non propria ; quadrina
Hier. vero, quæst. Hebr. in Gen.col.521. a. fic haber : Des gentis annis : illud autem interpofitum intelligitur : Et in
cenderunt autem volucres super cadavera , & super divisiones fervitutem redigent eos, & nocebunt illis ; ita ut ad quos
corum ; 5 sedit cum eis Abram : nec malè , nam in Gr. sic: dringentos annos ista interpofitio non pertineat. Vid. plura
Κατέβω δε όρνεα επί τα σώματα , επί τα διχοτομήματα bid. & col. 434. e. vide etiam infr. Exod. 12. 37. 40: cum
( al. και τα διχοτομήματα ) αυτών, και συνεκάθισεν αυτοίς Notis.
Alpay. At in Mr. Oxon. exstat, iti capata dixoto 14. Similiter hab. Julius Hilar: 1. de inundi durat.
μίμενα , al. διχοτομηθέντα , que lectionem Ambrofii & Au col. 374. g. Gentem autem cui servierint , ego judicabo.
gustini confirmant.

Ita quoque in Gr. Auct. verò quæst. Vet. Teft. quæft. 8.
$. 12. Eadem iterum refert Auguft. qu«ft. jo. in Gen. col. 46. f, hab. Ego autem liberabo eos. Junil

. Afric.1.5.de
10. 3. col. 386. e. præter vocem tenebrosus , quam deler. partib. div. leg. c. 21. col. 347. h. addit : Et exient inde
Ambros. verò l. 2. de Abr.c. 9. col. 339. c. sic legit : Solis cum præparatione magna. Gr. Meta de taita Lensúcov*
occasu , excessus cecidit fuper eum ; & ecce timor magnus is ται ώδε μετα αποσκευές ποινς. .
tenebrosus incubuit super eum : & infra , col. 340. a. Tene W.15. Ambr. I. 2. de Abr. c. 9. col. 341. d. Tai autem
brofus horror , & magnus factus eft. Hieron. quæft

. Hebr. in ibis ad parentes ( al. patres ) tuos cum pace, nutritus in sea
Gen. col.
521.c. Ad occasum autem folis, ecftapis cecidit super nellute bona. Similiter habet Junil

. Afric. 1. 5. de partib.
Abram. Gr. II:P : Ms Hotes #xsau+G+ Tế "A- div. leg. c. 21. col. 348. a. In Gr. fic : : Atton
βραμ , και δε φόβος σκοτεινός μέγας επιπίπτει αυτο que (ed. Compl. πορεύση και προς τες πατέρας σε εν ειρήνη ( Μ.
Latinam Augustini tranflationem mirè confirmant.

Alex.me7 tipurus ) Tpapeis er nipe xarą.
¥. 13. Eadem profert idem Aug. quæst. 47. in Exod. . 16. Itidem Græcè , nifi excipias hoc ; dros peccucertai
col. 434. c. 436. e. paucis mutatis : Sciendo " scias , quia @do, revertentur buc , pro convertent se buc. Hieron. quæst.
peregrinum erit femen inum in terra non propria ; & in servis Hebr. in Gen. to. 2. col. 521. b. Generatione autem quarta
iutem redigent eos , & nocebunt illis quadringentos annos. revertentur buc. Ambr. 1. 2. de Abr. c. 9. col. 342. a. Quar
Itidem col. 434. g. præter hoc , sciendo scias , & iftud , in ta autem generat, revertentur. Tichon, reg: 5. col. 61. h.
terra non sua. At Locut. 48. de Gen. col. 329. d. legit : revertetur búc. Auct. quæft. Vet. Test. quæft. 8. col. 46. f.
sciendo fcies, notatque hanc locutionem , Scripturarum effe

Et quarta generatione exient inde. Auct. 1. de vit.chr. ap
ufitariflimam ; sed Græcos habere , fciens scies , quod penè perid. Aug. co.6. col. 186. b. Nondum repleta funt peccata
tantumdem eft. Similiter hab.Tich. reg. 5.col. 60. g. Sciens Amorrhæorum usque adhuc. Ambrofiast.col. 66.d. Non funt
scies , quia peregrinum erit femen tuum in terra non sua ; & completa peccata , &c. ut fup. Gr. Šaw rap draternúpurtai
dominabuntur eorum , & affligent eos annis quadringentiso azii'us og vũr.
Item Julius Hilario de mundi durat. col. 374. g. Sciens #. 17. Similiter Ambr. I. 2. de Abt. Co 9. col. 343. e.
fcies, quomodo peregrinum erit femen tuum in terra non Cùm jam fol effet ad occasum , flamma fa&ta eft , ecce foro
fua ; in fervitutem redigentur , dominabuntur eorum nax fumigabunda, lampades ignis , qua pertranfierunt per
annis quadringentis. Sic etiam hab. Junil. Afric. I. 5. de media divisa illa. Ita quoque in Gr. nisi quod inicio exftat,
partib. div. leg. c. 21. col. 347. h. Peregrinum erit femen tel de ó& in fine, are psoor tar dixotopuutar TÝTWY,
Inum in terra non fua. Auct. quæst. Vet. Test. q. 8. col. per medium divisionum iftarum. Edit. Compl. pro inside,
46. f. Peregrinum erit semen tuum ; & fervitio oppriment haberei dū ūšu, ficut Auguft. & Ambr. supra.
cos. Ambrof. verò l. 2. de Abr. c. 9. col. 339. f. Sciendo Ν. 18. Gr. Εν τη μέρα εκείνη διέθετο Κύριος τω "Α-
scies , quòd peregrinum erit femen tuum in terra non saa ; 8 Spaepe diabúxwv, néywr, &c. ut in textu Lat. Eadem iteruin
fervitio opprimentur , & nocebunt eis , & humiliabunt eos refert idem Auguft. quæst. 21. in Josue, to. 3. col. 589.e.
annis quadringentis. Gr. Kai éppétu apos "A papo [irán præter hoc, flumen magnum , flumen Euphratem. Similiter
κων γνώση ότι..... εν γή εκ ιδία , και δηλώσεσιν αυτες , και κα habent vet. Iren. Interp. 1. s.c. 32. p. 332. a. & Ambr.
κώσεσιν αυτές, και ταπεινώσεσιν αυτες τετρακόσια έτη. Ηec 1. 2. de Abr. c. 10. col. 344. c. Semini tuo dabo terram
autem , και ταπεινώσεσιν αυτές, A folo Ambrofio reddita banc , à flumine Ægypti usque ad Aumen magnum Euphra-
funt: iftud verò , Tepaxésia itu, observat Auguft. quæst.
47. in Exod. col. 436.f. non fic accipiendum effe, tanquam in $. 19. Ita rursum Auguft. quæst. 21. in Josue, col. 589.
illa durissima servitute quadringentos annos Dei populus fue- e. præter hoc, Cetmonaos ; at in Gr. Kod ywraids , ut fup.
rito.... Non enim, inquit , quod ait : In fervitutem redio in textu.

tem.

« ZurückWeiter »