Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

omni

Tertul, ubi fapt

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
ut palam fiat utrùm diligatis eum an non, in to- vester , ut fciat si ex toto corde vestro, & ex
to corde, & in tota anima vestra.

tota anima veftra timeatis Deum.
4. Dominum Deum vestrum sequimini , & ip 4. Poft Deum vestrum abibitis , & hunc time-
sum timere , & mandata illius custodite , & au- bitis, & præcepta ejus cuftodietis

& vocem
dite vocem ejus : ipfi fervietis , & ipfi adhære- ejus audietis : & illi servietis , & illi adjiciemini.
bitis.

s. Propheta autem ille aut fictor fomniorum s. Prophetes autem & fomniator ille morie-
interficietur : quia locutus est ut vos averterer à tur : locutus eft enim ad seducendum te à Do.
Domino Deo veftro , qui eduxit vos de terra mino Deo tuo.....
Ægypti, & redemit vos de domo fervitutis : ut
errare te faceret de via, quam tibi præcepit Do-
minus Deus tuus: & auferes malum de medio tui,

6. Si tibi voluerit persuadere frater tuus fi 6. Si autem rogaverit te frater tuus ex patre
lius matris tuæ , aut filius tuus vel filia , live vel matre , aut filius tuus aut filia tua, aut mu-
uxor quæ est in sinu tuo, aut amicus, quem dili- lier quæ in gremio tuo eft, aut amicus, qui ani-
gis ut animam tuam , clam dicens : Eamus, & mæ tuæ par eft, clam dicens : Eamus, & fervia-
ferviamus diis alienis , quos ignoras tu , &

pa

mus deis aliis, quos non scis, nec patres tui , tres tui ,

7. cunctarum in circuitu gentium, quæ juxta 7. ex deis nationum, quæ circum te proximè vel procul sunt, ab initio usque ad finem terræ , sunt aut longè

8. non acquiescas ei, nec audias, neque par 8. ne velis ire cum illo, & ne audieris eum : cat ei oculus tuus ut miserearis & occultes non parcet oculus tuus super eum, nec miseraeum,

beris, nec celabis eum : Inf. 17.

9. fed ftatim interficies : fit primùm manus 9. annuntians annuntiabis de eo : manus tuæ
7. tua fuper eum, & poftea omnis populus mittat erunt in eum in primis ad occidendum, & maa
manum.

nus omnis populi in novissimis.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
Geote tão sóywy tố megpútx o'xeiro ü rf svu TulceDonesve to isti matre ; à Ms, tamen Oxon. abest Co, post patre , ut
νύπνιον εκείνο: ότι πειράζει Κύριος ο Θεός ζε υμάς, είδέναι à Vatic. & al. tua, poft filia ; Alex. verò hîc reriner tua ,
( Mr. Alex. cum editt. Ald. & Compi. Ocos ú pôr vuãs cum edit. Ald. omnesque similiter tua , post vocem mulier,
sidéras) sidanãts TÒr sör ( Mss. Alex. & Oxon. cum sed absque eft , post gremio tuo. Exinde loco qui par eft,
editt. præd. Kuccor tör Otor ) upewn is onus tūs xaptias haberur fimpliciter , 1405, æqualis , & pro non fcis, nec,
υμών, και εξ όλης της ψυχής υμών. Que omnia optime red ita , 8x ñ't eis , , non noveras tu ; 6. Edit. Compla
dit Aug. quæft. 19. in Deut. to. 3. 563. g: his : Non au non hab. nf sis, sed eid ns , al. sides. Lucif. 1. de non parc.
dietis verba prophetæ illius , vel fomniantis fomnium illud: in De. del. col. 228. d. legit ut supra : Si autem rogaverit
quoniam tentat Dominus Deus vefter vos , scire an diliga te frater tuus ex patre vel matre , aut filius tuus , aut fin
tis Dominum Deum veftrum ex toto corde veftro, 5 cx 10 lin tua, aut mulier qua in gremio tuo eft , aut amicus , qus
ta anima vestra. Lucif. Calar. I. de non parc. in De. del. animæ tuæ par eft, clam dicens : Eamus , & ferviamus deis
col. 228. b. fic hab. Non audietis verbum prophetæ illius alienis , quos nefcis tu , & patres tui. Cypr. ep. ad Fortu-
aut fomniantis : quoniam tentat Dominus Deus vos, videre natum p. 265. a. hæc haber : Quòd fi rogaverit te frater
fi diligatis Dominum Deum vestrum , &c. Item Cypr.l. de aut filius tuus , aut filia tua
mortal. 232. b. Tentat vos Dominus Deus vefter , ut fciat quæ eft in fonu tuo , aut amicus tuus, qui æqualis eft ania.
diligitis Dominum Deum vestrum ex toto corde vestro,

latenter dicens : Eamus , & ferviamus diis alienis,
& ex tota anima veftra : fimiliter ep. ad Fortunatum p. diis gentium, &c. Jul. Firm. l. de errore prof. relig. p. 179.
267. b. nisi quòd addic in fine , & ex tota virtute vestra, a. Quod fi rogaverit te frater tuus , aut filius tuus
quod apud alios non legitur , nec etiam apud ipsum l. uxor tua qua eft in finu tuo, ant amicus tuus , qui eft aqua-
3. Testim. p. 309. b. ubi eadem rursus exstant, si excipias lis animæ tua , latenter dicens : Eamus , & ferviamus aliis
istud, tentat Dominus Deus vester vos. August. quoque l. de diis gentium. S. Pacian. ep. 3. col. 313. a. Si autem pre-
Gen. 1. to. I. col. 659. b. & quæst. 57. in Gen. to. 3. 392. catus

fuerit te frater tuus , aut filia tua , aut uxor tua quæ
e. & l. de ser. Do. to. 3. p. 2. 212. C. & in Pf. 5. & 36. eft in finu tuo , aut æqualis animæ tua, dicens : Eamus , &
to. 4. col. 17. c. 257. g. legit : Tentat vos Dominus Deus serviamus diis quos non noveras. Nota in Græco rábese
vefter, ut fcias fi diligitis eum : epist. verò 130. to. 2. col. clam , conjungi cum præced. apud Scriptores verò Lar.
393. c. fi diligitis.

cum seqq. Vide etiam Capitul. Lx. sup.
7.4. Tertul. bene , sec. Mss. Alex. & Oxon. ac editt. #.7. Græcè legitur ullam , pro te, deinde loco proximè
Ald. & Compl. in quibus fimiliter leguntur hæc : Kai tas funt aut longe, fic, Territórt or Co, i tür maxper ato
artond's mytý puncte SE.... auta y ÚC+9: , quæ ab- Co, tum sequitur , at axp8 tūs rñs ows exps rūs pūs, ab
funt à Græco Vatic. ut & à Mr. Oxon. istud, auto extremo terræ usque ad extremum terræ ; fed hæc abfunt à
διελεύσε7ε : : omnes autem habent, Dominum Deum , ficut Mr. Oxon. Similiter haber Lucif. Calar, ubi fup. 228. d.
edit. Ald. opos dutór , in fine , non dutậ, ante angsem Ex diis nationum , quæ circa te aut proximè, aut longe,
OnCDs. Lucif. Calar. ubi fup. 228. b. fic legit: Poft Do Cypr. ep. ad Fortun. p. 265. a. poft diis alienis , fimpli-
minum Deum vestrum abibitis , $ ipsum timebitis , & man citer addit , diis gentium, deinde fic : non consenties ei,
data ejus cuftodietis, vocem ejus audietis , & illi appo &c. de *. 8. prætermissis mediis, Similiter Julius Firmic,
nemini. Hilar. in Pf. 118. col. 274. b. ita : Retro poft Do ubi sup. ř. 6.
minum Deum tuum ambula, 6 ad eum adhæreto. (Gr. V. 8. Eadem prorsus hab. Lucif. Calar. I. de non parc,
imíow Kupis tõ, &c. ) at fup. col. 265.e. Poft Dominum in De. del. p. 228. d. er unum , falutabis eum , pro
Deum tuum ambrılabis , & adbærebis ipfi. Similirer Am- miseraberis. At Cypr. ep. ad Fortun. p. 265. a. fic legir:
brof. in Pf. eund. to. 1. col. 1010. c. 1025. d. & alibi : Non confenties ei , & non exaudies eum , & non parcet Ocu-
posteriori tamen loco, 1025. d. addit , quia ipse te dedu lus tuns super eum , & non celabis eum. Ita quoque Julius
cet , ficut Hilar. sup. col. 274. b. quæ alibi non leguntur. Firm. I. de errore prof. rel. p. 179. a. nisi quod legit par-
Capitul. Lix.sup. similiter hab. Poft Dominum Deum vef- cat, omittitque eum, poft celabis. Gr. Ou Cur Jeanosis av-
trum ibitis , 65 ipfum timebitis.

τω, και εκ είζακέση αυτή, και και φείσεται..... έκ επιποθέσεις
'. 5. Giac. Και ο προφήτης εκείνος, ο το ενύπνιον έγυ ŠK? AUTỐ, Sŏ pan Xet dons autóv. Non defiderabis super
πνιαζόμενος και εκείνος αποθανείται ελάλησε γαρ πλανήσαι σε απο, eum , neque teges eum. Ed. tamen Compl. pro TiTogu-
&c. Quæ ita reddie Lucif. Calar. ubi fup. 228. b. Et pro GEIS, hab. f'REńceis, misereberis , cum Tertul. ut & oxfrá-
poeta ille , aut fomnium fomnians , illi moriantur : locuti funt 065 , loco oxeTaS95.
enim seducere vos à Domino Deo vefiro. Siniliter Cypr. ep.

. 9. Indem Græcè, nisi quod præponitur , voci ma-
40. 54. a. Et proplet. ille , aut fornnium fomnians ille , qui nus, additurque autor , ad occidendum , & in fine pro no-
locuius eft , ut errare te faceret à Domino Deo tuo , interfi- villimis , legitur gátw. Similiter hab. Lucif. Calar. ubi

sup. p. 228. d. Annuntians annuntiabis de eo : manus tua 8.6. Ita Græcè, paucis tantùm exceptis : nempe his erunt in eum in primis ad occidendum eum, manus pou vocibus, patie, & m.itre , additur , præponiturque éx, puli tui in novissimo, Gr, ai Xripes Fartos iš naš iz' &c.

Toin I.

[ocr errors]

tuuls

[ocr errors]
[ocr errors]

tuæ ,

[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA. Tertul. ubi fup. 10. Et lapidabitis illum , & morietur : quo 10. Lapidibus obrutus necabitur : quia voluit niam quælivit avertere te à Domino Deo tuo. te abstrahere à Domino Deo tuo, qui eduxit

te de terra Ægypti, de domo servitutis :

11. ut omnis Israël audiens timeat , & ne

quaquam ultra faciat quippiam hujus rei fimile. Cypr.'ep. ad Ført. 12, Aut si audieris in una ex civitatibus, quas 12. Si audieris in una urbium tuarum, quas 265.6. Dominus Deus tuus dabit tibi inhabitare te il- Dominus Deus tuus dabit tibi ad habitandum, lic, dicentes :

dicentes aliquos :
1 3..... Eamus, & serviamus diis aliis quos non 13. Egresli sunt filii Belial de medio tui ,
nosti :

& averterunt habitatores urbis suæ , atque dixe-
runt : Eamus , & serviamus diis alienis quos
ignoratis :

14. quære sollicitè & diligenter , rei verita-
te perspecta , fi inveneris certum effe quod dici-

tur , & abominationem hanc opere perpetratam, 15. interficiens necabis omnes qui sunt in ci 15. ftatim percuties habitatores urbis illius in vitate cæde gladii :

ore gladii , & delebis eam , ac omnia quæ in

illa lunt, ufque ad pecora :
16. & incendes civitatem igni , & erit fine 16. quidquid etiam fupelle&ilis fuerit, con-
habitaculo in æternum : non reædificabitur etiam gregabis in medio platearum ejus, & cum ipsa
nunc,

civitate fuccendes, ita ut universa consumas Do-
mino Deo tuo , & fit cumulus sempiternus : non

ædificabitur ampliùs, Tertul.adv.Gnoft.

17. nec adhærebit quidquam manibus tuis ex 17. & non adhærebit de illo anathemate quid825.6.

devotamento ejus : ut avertatur Dominus ab in- quam in manu tua: ut avertatur Dominus ab ira
Cypr.ep.ad Fors. dignatione iræ suæ, & dabit tibi misericordiam, furoris fui, & mifereatur tui, multiplicetque te
265.6.
& miferebitur tui, & multiplicabit te,

sicut juravit patribus tuis,
18. si exaudieris vocem Domini Dei tui, & 18. quando audieris vocem Domini Dei tui,
observaveris præcepta ejus.....

custodiens omnia præcepta ejus , quze ego præ-
cipio tibi hodie , ut facias quod placitum eft in

conspectu Domini Dei tui.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
Cyprianus verò ep. ad Fortun, p. 265. a. legit : Annun cir, concinir omnino cum Cypr. nisi quòd hab. noftis, non
tians annuntiabis de illo : minus tha erit fuper eum in pri- nosti ; omissaque cuncta ab eodem Cypr. pariter filet ipse,
mis interficere eum , manus omnis populi poftremò. Iti ne exceptis quidem $. 14. & aliis de ¥. 15. & 16.
dem Jul. Firm, l. de errore prof. rel. p. 179. a. excepto .15. Sic haber Jul. Firmicus ad verbum, nec plura.
ult. deinceps , pro poftremò. In Mf. etiam Alex. ac editt. Ira quoque in Greco, prerer hac , τες κατοικώντας α τη
Ald. & Compl. est, wy w xsip Coésar item infra in Oxon. zibensím co , loco qui sunt in civitate ; at in Mss. Alex,
& Compl. a zsip. S. Pacian. ep. 3. p. 313. a. loco annun & Oxon. nec non editt. Ald. & Compl. tñ tóxei exeirmo
tians annuntiabis , &c. hab. deferes cum. Similiter Capitul. extremò Græc. addit : avce, je mali dva@euatisite autor, ang
lx. sup. Non parces ei , fed deferes eum. Addit Pacian. Táviac ár dvīņu quibus Tertul. I. adv. Gnost. p. 825.c.
Et manus tua erit fuper ipsum ad occidendum eum. fic alludit , dicens : Ut interficerentur omnes incolentes eam,

*. 10. Eadem refert Lucif. Calar. ubi sup. p. 228. d. & devotamenta fierent universa ejus.
uno excepto abfiftere , pro avertere te ; in Gr. enosūcol os. 7. 16. In Græco fic: Kal Tár7d oxūra avras Corea
Cypr. ep. ad Fortun. p. 265. a. sic : Et lapidabunt eum , ξεις εις τας λιόδες αυτής, και έμπρίσεις την πόλιν α πυρί , και
& morietur ; quoniam quafivit avertere te à Domino Deo tuo. σάντα τα σκυλα αυτης σανδημεί ναντίον Κυρία το Θεό
Cypriano suffragatur constanter Jul. Firmicus l. de errore Co myseu do xulos sis to aira, x droixodoun nos ou éti.
prof. rel. p. 179. a. nisi quod deler 8, in principio , fi- Tertul

. adv. Gnoft. p. 825. c. fic enarrare pergit : Et col-
cut Deo, in fine; at non addit seqq. de Vulg. uti nec Cypr. ligerentur omnia spolia ejus in omnes exitus ejus, signi
quæ tamen in Græco exftant. Apud utrumque etiam deest cremarentur cum omnibus vafis fuis, & cum omni populo,
W. II. quamvis legatur in Gr. Idem quoque hîc hab. Kai in conspectu Domini Dei : 65 non erit habitabilis in æternum
2: Go Gorú Croi autor i asfois, Et lapidabunt eum in lapidi non reædificabitur ampliùs. Jul. verò Firm. 1. de err. prof.
bus , &c. ut sup. Capitul. Lx. fup. Et lapidabitur. relig. col. 179. f. constanter habet cum Cypr. nec plura ,

$. 12. Ita legit Juł. Firm. I. de errore prof. relig. nisi Et incendes civitatem igni : & erit fine babitatore , non adi-
quòd habet, dat tibi , absque seq. te. Gr. habet TÓNECÁY 58, ficabitur in æternum. Aug. locut. 37. de Deut. to. 3. 367.
pro ex civitatibus ; sed in ed. Ald. deest Cố ; exinde dit w e. Et incendes civitatem in igni.
a Cor xo?ooxcTv Os, dat tibi habitare te. Capitul. LX1. sup. ř. 17. Græcè legitur : To Tg arabénales y tñ xsipi C,
hæc præfert : Si autem audieris in una ex civitatibus tuis pro manibus tuis ex devotamento ejus; exinde diconi pro
esse homines peccatores , qui recedere fecerunt à Deo omnes in dabit ; at in Mr. Alex. dcor, paulòque poft , waugurer
habitantes in ea. Item Tertul. adverf. Gnost. p. 825. b. c. 0€ , is fastoet C6, pro quo in Vatic. éreúcn cs , Júrn
ait : Subjicit etiam de civitatibus , fi quam ex his constitisset, extremò fic, or TPó For Cubeoos toisaalpáci co, quemad-
fuafu iniquorum hominum tranfisse ad deos alios.

modum juravit patribus tuis, quæ omittit Cypr. Apud Jul.
.13. Antecedunt ista in Græco :'EXúabooar arspes Tra Firm. I. de errore fall. relig. p. 179. f. post hoc, in ater-
ράνομοι εξ υμών, και απέςησαν πάντας τες καλoικέντας την γην proximė sequitur : Et avertetur Dominus ab indi-
autwr, réyertes* Exierunt viri iniqui ex vobis , & averte gnatione iræ fua , 85 dabit tibi misericordiam , & miferebi-
runt omnes habitantes terram eorum, dicentes : reliqua ut in tur tui, multiplicabit te, fi exaudieris , &c.
contextu sup. excepto verbo ult. Seite, vel ut in edit. . 18. Sic haber Jul. Firm. ubi fup. verbum pro ver-
Compl. eid ute, pro nofti. Nota , omnia quæ hîc profe- bo, nec plura. Græcè, där exéons, si audieris , al. sica-
runtur ex Cypr. a *. 12. ad 17. uno tenore legi apud ip- xexons ; item qurd as air , loco & obfervaveris ; reliqua ut in
fum, licet nonnulla prætermisa videantur , ut liquet ex Vulg.
Græco , & ex Tertulliano ipso, Julius tamen Firm. loco

i

num,

1

)

findit ungu

[merged small][ocr errors][merged small]

34. 26.

Ae

CAPUT X I V.

VULGATA NOVA.
·Fl, efecte a Dominic. De ie wel riu pentru recincide , de

tis , nec facietis calvitium super mortuo. : cunctis gentibus quæ funt super terram.
Sup. 7. 2. Quoniam populus sanctus es Domino Deo tuo: 3. Ne comedatis quæ immunda sunt.

Leo. II.4
6.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
Inf. 26.
18, 4. Hoc eft animal quod comedere debetis : 4. Hæc pecora quæ manducabitis...

Capit. fup. LXIII
Bovem, & ovem, & capram,

VULGATA' NOV A.
s. cervum & capream, bubalum , tragelaphum, porem, chorogryllum : hæc quia ruminant, & non
pygargum, orygem, camelopardalum.

dividunt ungulam, immunda erunt vobis.
6. Omne animal , quod in duas partes

8. Sus quoque quoniam dividit ungulam, & non
lam, & ruminat, comedetis.

ruminat, immunda erit : carnibus eorum non vesce.
7. De his autem quæ ruminant, & ungulam non mini, & cadavera non tangetis.
findunt, comedere non debetis , ut camelum, le-
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA,
9. Hæc comedetis ex omnibus quæ morantur 9. Hæc manducabitis ab his quæ funt: in Capitul, cuto:
in aquis : Quæ habent pinnulas & squamas, co- aquis.....
medite :

10. quæ absque pinnulis & squamis sunt, ne
comedatis, quia immunda sunt.
11. Omnes aves mundas comedite.

11. Omnem avem mundam manducabitis, Capitul, lxv.

VULGATA NO VA.
12. Immundas ne co 12. & feqq. Vide Not. 18. onocrotalum, & charadrium, singula in ge
medatis : aquilain scilicet,

ad x.II.

nere suo : upupam quoque & vespertilionem.
&gryphem, & haliäetum,

19. Et omne quod reptat & pennulas habet
13. ixion , & vulturem ac milvum juxta genus immundum erit, & non comedetur.
suum :

20. Omne quod mundum eft, comedite.
14. & omne corvini generis,

21. Quidquid autem morticinum eft, ne velcami. 15. & ftruthionem , ac noctuam, & larum, at ni ex eo. Peregrino, qui intra portas tuas eft, da que accipitrem juxta genus suum :

ut comedat , aut vende ei : quia tu populus fan&us 16. herodium ac cygnum , & ibin,

Domini Dei tui es. Non coques hædum in lacte ma Etöd, 23. 19. 17, ac mergulum, porphyrionem, & nycticoracem, tris fuæ. VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
22. Decimam partem separabis de cunctis 22. Decimas decimabis omnis feminis tui , id Ms. Floriac, 11, 104
fructibus tuis qui nafcuntur in terra per annos quod natum eft in agro tuo ab anno in annum,
singulos,

23. & comedes in conspectu Domini Dei tui, 23...... offeres decimas tritici tui , & vini tui
in loco quem elegerit, ut in co nomen illius in- & olei tui, & primitiva boum tuorum & ovium
vocetur, decimam frumenti tui, & vini , & olei, tuarum : ut discas timere Dominum Deum tuum
& primogenita de armentis & ovibus tuis : ut omnibus diebus vitæ tuæ.
discas timere Dominum Deum tuum omni tem-
pore.
24. Cùm autem longior fuerit via, & locus 24. Si autem longè fuerit via à te....

Ang. Locus. 38. li quem elegerit Dominus Deus tuus , tibique bene

3. 367.6. dixerit, nec potueris ad eum hæc cuncta portare, 25. vendes omnia , & in pretium rediges, 25. vendes ea.....

Capitul, 1xvi1g
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
V. 4. Ita Græcè. His etiam & seqq. respondent quæ nar- ferem..... noftuam..... cygnum..... Charadrium..... vespertilio-
rat Novarianus ep. de cib. Jud. 1064. b. Lex..... quadam nem ? Gr. hab. inf. delir, aquilam; ypúta , grypbum ; and
ad ufum quafi munda..... conceffit animalia ; quædam inter- ale?ov , aquilam marinam ; quia, vulturem ; izlivor, mila
dixit , quafi non munda, 8 ipfos edentes inquinatura : 80 vum ; 5px.Gör, passerem ; gazūra, nofluam ; nãogr, larum ,
mundorum quidem hanc formam dedit, ut qua ruminatio marinam avem ; spaudior, Theod. ardeolam, Aug. folicam ,
nie ruminent , ' ungulas findant , munda ; immunda , quæ ciconiam putat esse Suidas , aut ciconia fimilem ; xuxxCY ,
neutrum horum vel alterum faciant. Item infra : Munda, cygnum ; bov, ibin , avem quæ serpentibus vescicur ; xa-
5 ruminant ungulam findunt; immunda , neutrum fa- lapéu?uv , genus avis maritimæ , ex aquilarum genere
ciunt , aut ex duobus unum aliquid. Item p. 1065.b. Quid juxta Eustath. ibegexæ , accipitrem ; ?T7074 , upupam; rux-
vult fibi lex cùm dicit : Camelum non manducabitis..... aut Pixóexxa , corvum nocturnum ; Tacxãra , pelecanem ; xa-
cùm quem cibo prohibet affumi..... aut cùm leporem , &c. exfpiór, rupicem , feu hiaticolam , charadrium i moppupica

8. 9. Gr. Και ταυτα φάγετε από πάντων των α τα va , porpbyrionem ; nxlepida , vespertilionem.
υδατι, deinde fic : Πάντα όσα εςιν εν αυτοίς πτερύγια και Ν. 21. Grac. Δεκάτην αποδεκατώσεις παντός γεννήμα7ος
DET IS ES , ¢ãys. Omnia quibus sunt in eis pennula ont épreciós C8,

και το γέννημα τε αγρέ ζε ενιαυτόν κατ'
Squame , comedetis , &c. Ad hæc etiam respiciunt quæ erautóv.
ait Novat. ep. de cib, Jud. p. 1064. b. 1065. b. Sic in

Grec. Οίσετε τα επιδέκα7α τη σίτε σε , και το οΐνε
pifcibus quoque eadem munda effe , quæ operta squamis , σε , και το έλαία σε, τα πρωτότοκα των βοων σε , και των προ-
armati remigiis ; at quæ contra , hæc effe non munda. Gάτων σε ένα μάθης φοβείθαι Κύeιον τον Θεόν σε πάσας τας

V. 11. Sic est in Gr. Eadem quoque & seqq. sic enar ημέeας. .
rare pergic Novat. epist. de cib. Jud. p. 1064. b. Alitum . 24. Ita Græcè : addit Aug. Ac fi diceret : Longa via
queoque discrimen indiexit, quidque aut reprobum judicare- erit ; adverbium pofuit pro nomine. Similiter habet Capitula
tur, aut murdum : & infra, p. 1065. b. postquam dixit, fup. lxvii. Cùm autem longè fuerit à te.
Quis autem mustele corpus cibum faciat ?

.25. Gr. Kai atrod son autè dp yupiso addit Capitulo
tam ?..... quis ftellionem ? addit : aut quis corvum..... paf fups illic redimes,
Tom. I.

Yy ij

i

[ocr errors][ocr errors]

Ť.23:

[ocr errors]

quis lacer

[ocr errors]

.

[ocr errors]

VULGATA' NOVA.
portabisque manu tua, & proficiscêris ad locum quem & comedes coram Domino Deo tuo , & epulaberis
elegerit Dominus Deus tuus:

tu & domus tua:
26. & emes ex eadem pecunia quidquid tibi pla 27. & Levites qui intra portas tuas est , cave ne
cuerit , five ex armentis, five ex ovibus, vinum quo- derelinquas eum , quia non habet aliam partem in
& ficeram , & omne quod deliderat anima tua : poffeffione tua.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Aug.quaft. 20. in

28. Poft tres annos produces omnem decimam 28. Anno tertio feparabis aliam decimam Deus, t. 3• 564.b. fru&uum fuorum : in illo anno pones illud in ex omnibus quæ nascuntur tibi eo tempore : & civitatibus tuis.

repones intra januas tuas.
29. Et veniet Levita , quia non eft ei pars ne 29. Venietque Levites qui aliam non haber
que sors tecum, & advena & pupillus & vidua partem nec pofsefsionem tecum , & peregrinus
quæ in civitatibus tuis, & manducabunt & fa- ac pupillus & vidua , qui intra portas tuas funt,
turabuntur : ut benedicat te Dominus Deus tuus & comedent & faturabuntur : ut benedicat tibi
in omnibus operibus tuis quæcunque feceris. Dominus Deus tuus in cunctis operibus manuum

tuarum quæ feceris.
NOTÆ AD VERSION EM ANTIQUAM.
7. 28. Similia Græcum habet : addit August. ibid. Ex anno tertio ; intelligitur enim , uno anno interpofito : in LXX.
ifta decima non dixit ut ipse manducet cum juis ; ac per hoc autem , quoniam , poft tres annos dixit , incertum est utrùm
Levitis, est advenis, 89 pupillis, &9 viduis eam juffit im eos medios effe voluerit , ut quinio quoque anno fieret ; & lis
pendi : fed obfcurè pofitum eft, quia non eft diftinda iffa de de cæteris , quæ vide.
cima ab illa , quam voluit cum Levitis in eo loco mandu . 29. Eadem prorsus in Græco , excepta voce ruis ,
cari, quem Dominus elegiset templo suo. Deinde fic per- quæ deest post operibus ; illam tamen retinent Mss. Alex,
gic : Sed in ea interpretatione que est ex Hebræo , apertiùs & Oxon. cum edir. Ald, In Ms. Floriac. fic : Et Levitis
hoc diftinctum reperimus. Ait enim : Anno tertio feparabis quia non eft illis portio , neque fors tecum ; & advena , &
aliani decimam, &c. usque ad finem capitis , qualia nimi- orphanus qui eft in civitatibus tuis, manducabunt , &
rum exstant in Vulgata noftra , quæ eriam comparat cum fatiabuntur : 88 benedicet te Dominus Deus tuus in omnibus
edit. LXX. dicens : Primò hoc ipfum planius eft quod ait , operibus tuis , quacunque facies.

[ocr errors]

Aug.quam: 20. in 1. pon lepreimittes omne debitum quod tibi

CAPUT X V.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Oft feptem annos facies remissionem,
Deut. 564.f.
2..... Dimittes

Septimquæ hoc ordine celebrabítar : Cui

2. quæ hoc ordine celebrabitur : Cui Tertul. l. 4. adv. Marc. 711.be proximus debet, & fratrem

tuum non repofces, debetur aliquid ab amico vel proximo ac fraquoniam remislio Domini Dei tui invocata est. tre suo, repetere non poterit , quia annus re

mifsionis eft Domini.

3. A peregrino & advena exiges : civem &,

propinquum repetendi non habebis poteftatem, Ibid. 710.6.

4. Non erit in te indigens : uti benedicens be 4. Et omnino indigens & mendicus non erit nedicat te Dominus Deus tuus.....

inter vos: ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in

terra , quam traditurus est tibi in possessionem.
Capit. frep. LXIX.
$. Si audieris vocem Domini Dei tui..... s. Si tamen audieris vocem Domini Dei cui,

& custodieris universa quæ juffit, & quæ ego
hodie præcipio tibi , benedicet tibi , ut pollici-

tus est. Ambr. 1. 2.de Jac.

6. Fænerabis gentibus multis, tu autem mu 6. Fæenerabis gentibus multis , & ipfe à nul6. 3.463.c.d. tuum non accipies. Princeps eris gentium mul- lo accipies mutuum. Dominaberis nationibus plu

: tarum , tibi autem principes ex ipsis non erunt. rimis , & tui nemo dominabitur.
Aug. Locut. 41.66 7. Si autem fuerit in te egenus in fratribus tuis 7. Si unus de fratribus tuis , qui morantur
$2.1. 3. 367-5, in una civitatum tuarum, in terra quam Domia intra portas civitatis tuæ, in terra quam Domi-

nus Deus tuus dat tibi : non avertes cor tuum, nus Deus tuus daturus est tibi, ad paupertatem
neque constringes manum tuam à fratre tuo venerit : non obdurabis cor tuum, nec contra-
egente,

hes manum,
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
7.1. Ita Capitul. LXVIII. fup. In Græco sic: Ai'itta bros. ep. 4. 754. d. & l. de Tob. c. 19. 613. b. Fæneria
ir@r, &c. Per feptem annos. Apud Aug. constanter , Poft bis gentibus : item in Pf. 36. col. 805. f. sed addir: Cujus
septem annos : addit enim

ibid. Hic certè manifeftatur quo Dominus ufuras exigit, tu autem non mutuaberis. Auguft.
modo e superius dixerit : Poft ires annos : at Græcè illic , non Loc. 39. 10. 3. 367. e. f. Er fænerabis gentes multas ; at in-
δια, fed μετα τρία έτη.

fra : Fænerabis ei : tum addir : Fænerationem Scriptura dicit , . 2. Grαce, 'Αφήσεις πώ χρέος ίδιον ο οφείλει σοι ο πλα mutuò datam pecuniam , etiamfi usura non accipiantur..... diere wġ tôr as expév CE Xx amaituces, rixéraulas pap penis Hoc enim maluerunt interpretari noftri, qui fententiam, poΚυρίω τω Θεώ ε. Ιπ Μ. Αlex. ότι επικέκληλαι άφεσις , tiùs quàm verba sequenda putaverunt ; nam in Græco habet cum asterisco , ita quoque in Mf, Oxon. ac edit. Compl. Savel?!! , quod eft fæneratur. Demum feqq. de Græco, Kas fed line asterisco ; in Ald. autem , ÓTI & FIXéxautai apsour, & apžsis strwy TomW, o de x'x apéros , sic reddit Aug. locut. in Mr. Oxon. Kupio tý Osã 08 , ut in Lat. sup.

40. de Deut. col. 367. f. Et principaberis gentium multa. 4. In Græco , © TI.... EU Rojúhel, quia..... benedicet , loco rum , tui autem non principabuntur , additque : Tanquam #ti..... benedicat , cætera fimilia.

diceret : tibi non dominabuntur , hoc eft, gentes. Capitul. x. s. Græcè, 'Eär de decoñ si Gaxroule tūs..... Ts Off LXIX. sup. Princeps eris gentium multarum. lör. Si autem auditu exaudieritis vocem.... Dei veftri. Am 7.7. Itidem Græcè , exceptis duobus , scilicet , f'x, pro bros, de Tob. c. 19. 613. b. Si audieris legem , & cufto- in, ante fratribus , & amostpžeis , pro avertes ; at in M. dieris.

Alex, nec non editt. Ald. & Compl. legitur , ospets: 7.6. Idem Ambros. ep. 37. col. 933. f. fic legit : F«- árosépteis autem vertitur à Nobilio, indurabis

. Hoc vernerabis gentibus ; tu autem non mutuaberis. Græcè : Kai bum , inquit , magnam vim habet , fignificat enim quafi ex Marsusis Oreci Temois, ou de soareiñ. Similiter habet Am Animo ejicere humanitatem , & amorem naturalem, Capitul.

,

N O V A.

terra.

[ocr errors]

21.2.

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
Mat. 5.

8. fed aperies' eam pauperi , & dabis mu 8. aperiens aperies manus tuas ei , fonus foem Aug. ubi fupi
42. tuum, quo eum indigere perfpexeris. nerabis ei , quantumcunque poftulat, & quan-
Luc. 6.

tum eget. 34•

9. Cave ne fortè fubrepat tibi impia cogitatio, 9. Attende tibi ipfi ne fiat verbum occultum Aug.quaft. 21. in

& dicas in corde tuo : Appropinquat feptimus in corde tuo iniquitas , dicens : Appropiat annus Deus, t. 3.564.8, Exod. annus remifsionis : & avertas oculos tuos à pau- septimus, annus remifsionis : & malignetur ocu33. 10. pere fratre tuo, nolens ei quod postulat mu lus tuus in fratrem tuum egenum, & non tribuas Lev, 25. tuum commodare : ne clamet contra te ad Domi ei : & exclamabit adversùm te ad Dominum, & num, & fiat tibi in peccatum.

erit in te peccatum magnum.

VULGATA
10. Sed dabis ei: nec ages quippiam callidè in ejus 11. Non deerunt pauperes in terra habitationis Mat. 26. 11.
necessitatibus fublevandis : ut benedicat tibi Dominus tuæ : idcirco ego præcipio tibi , ut aperias manum
Deus tuus in omni tempore , & in cunctis ad quæ fratri tuo egeno & pauperi , qui tecum verfatur in
manum miseris.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
Exod. 12, Cùm tibi venditus fuerit frater tuus He 12. Si autem venundatus fuerit tibi frater tuus Aug.quæft. 22. in.

bræus, aut Hebræa, & fex annis servierit tibi, Hebræus , aut Hebrxa , serviet tibi sex annis, & Deus, s, 3.565.4m
Jer. 34. in septimo anno dimittes eum liberum : septimo dimittes eum liberum à te :
14.

VULGATA NOVA.
13. & quem libertate donaveris, nequaquam va- gypti, & liberaverit te Doininus Deus tuus , & id-
cuum abire patieris :

circo ego nunc præcipio tibi.
14. sed dabis viaticum de gregibus, & de area, 16. Sin autem dixerit : Nolo egredi : ed quòd di-
& torculari tuo, quibus Dominus Deus tuus benedi- ligat te, & domum tuam, & bene libi apud te else
xerit tibi.

fentiat :
15. Memento quòd & ipfe fervieris in terra Æ-
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
17. assumes subulam , & perforabis aurem 17..... & ancillam tuam facies similiter. Aug. Locut. 437!

368.se
ejus in janua domus tuæ, & service tibi usque
in æternum : ancillæ quoque fimiliter facies.

18. Non avertas ab eis oculos tuos, quando
dimiferis eos liberos : quoniam juxta mercedem
mercenarii per fex annos servivit tibi : ut bene-
dicat tibi Dominus Deus tuus in cunctis operi.
bus quæ agis.

19. De primogenitis , quæ nascuntur in ar Omne primogenitum, quod natum fue- Aug.quaft. 2 3. ith mentis , & in ovibus tuis , quidquid est sexus rit in bobus tuis, & in ovibus tuis, masculina , Deus.sos.be masculini, fanctificabis Domino Deo tuo. Non fanctificabis Domino Deo tyo..... operaberis in primogenito bovis, & non tondebis primogenita ovium.

20. In conspectu Domini Dei tui comedes ea per annos fingulos, in loco quem elegerit Do

minus, tu & domus tua. Lev. 22.

21. Sin autem habuerit maculam, vel clau 21. Si autem fuerit in eo vitium, claudum , Aug. Locut. 44. En
20. 21. dum fuerit , vel cæcum , aut in aliqua parte de- aut cæcum, vel omne vitium malum....
Eccli. 35. forme vel debile , non immolabitur Domino Deo
14.
tuo :

VULGATA
22. sed intra portas urbis tuæ comedes illud : 23. Hoc folum observabis, ut sanguinem corum
tam mundus quàm immundus similiter vescentur eis, non comedas, sed effundes in terram quali aquam,
quali capreâ & cervo.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
xix. sup. haber : Si fa&us fuerit in te egens de fratribus bitur. In Concilio Toletano x. to. 2. p. 581. c. Si fratrem

tuum Hebræum redemeris , serviet tibi septem annis , 6 lie
ř. 8. Ira in Græco, nisi excipias postrema , oder eMiSér- berum abire permittes.
Tel, xatótı d'ecital, quantum pofcit , fecundum quod ege ¥.17. Aug. ibid. Cùm de aure pertrendenda servi pre-
bit.

cepisset , & ancillam, inquit, &c. accusativum pro dativo po-
7.9. Vix meliùs de Gr. nifi quod loco malignetnr..... nens, non ait , ancillæ tuæ facies , quod locutionis noftræ
in, est corupsú oulci..... TW, ut & cáosis, dabis , pro tri- confuetudo pofcebat.
buas ; at in editt. Ald. & Compl

. cãs. Ambros. in Pf. 118. *. 19. Ad verbum è Græco. Capitul. LxxII. sup. Oma
to. 1. 986.b. fic legit : Attende tibi , ne fiat verbum abf ne primitivum fanctificabis Domino. Quærit hic Aug. Utrum
conditum in corde tuo : ac in Pf. 45. col. 927. e. Attende quæ Græcè dicuntur , TPWTétoxa , nec Latinè dici , nifi pri-
tibi , ne fiat tibi verbum malim in corde tuo ; & l. de bono mogenita potuerunt , in his tantùm intelligenda fint, que
mort. c. 6. 400. a. Attende tibi , ne fiat verbum abfcondi- nascuntur ex matribus , ipsa enim propriè pariuntur potius
tum in corde tuo iniquum : denique in Ps. 118. col. 1048.' quàm gignuntur. Parere quippe eft, tix718 , quod eft ex

x fe-
b. sic: Non fiat verbum injuftitia occulta in corde tuo. mina , unde wpwrótoxor dicitur ; gignere autem eft, pervær,

. 12. Ita Græcè ad verbum : Hieron, I. contra Hel unde propriè Latinè primogenitus dicitur. Ex feminis au-
vid. to. 4. p. 2. col. 138. f. fic habet : Si autem emeris fra- tem dabantur primitiva, id eft, qua prima pariebantur , non
trem tuum , qui eft Hebræus, vel qua eft Hebræa , ferviet qua prima gignebantur à viris , fi fortè ex viduis, quajam
tibi sex annis , & feptimo anno dimittes eum liberum abs te : pepererant , gignerentur.
in Ms. Alex. ü si 'ÉCeaia. Capitul. LXXI. Si emeris puerum *.21. Ita Gr. nisi quod in fine hab. fimpliciter , Mão
Hebræum, sex annos serviet tibi. Ambrof. in Pf. 118. col. peor worupov , vitium malum , absque huc , vel omne ; at in
1021, b. Sex annis ferviet Hebraus, 8 Septimo anno libera Mf. Alex, ac edit. Compl. i j tās kājuos mormpose fic etiam

[ocr errors]

19.

3. 368.b.

N O V A.

ܝܐܐ

tuis.

[ocr errors][ocr errors]
« ZurückWeiter »