Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

VULGATA NOVA.
& nunc revertar ut prælier adversùm principem Per rum veniens.
farum : cùm ego egrederer , apparuit princeps Græco-
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
21. Veruntamen annuntiabo tibi quod expref 21..... & non eft qui me adjuvet, nisi Mi- Aul. h. de promijl.
sum est in scriptura veritatis : & nemo est ad- chael princeps vefter.

apud Profp.6.4.8.

191.6.
Apocal, jutor meus in omnibus his , nisi Michael princeps
12.7. vefter,

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
Domine , in visione tua conversa sunt interiora mea in me. Juxta editionem Vulgatam usque ad finem libri una putatur

*.21. Græc. x xx f's sis arlexómes pet' fue zepi vifo , quæ anno tertio Cyri regis Perførum apparuit Danieli.
Týtw, m' ü, &c. & non eft unus adhærens mihi de bis', Porro juxta Hebraicam veritatem separata funt quæ fequun-
nifi , &c. ut sup. Hieron. in comm. col. 1121. a. ait : tur , & fcripta ordine præpoftero.

[ocr errors][merged small]
[ocr errors]

VULGATANOVA.
Go autem ab anno primo Darii Medi stabam ut 4. Et cùm steterit , conteretur regnum ejus, & di-
confortaretur , & roboraretur.

videtur in quatuor ventos cæli; fed non in pofteros
2. Et nunc veritatem annuntiabo tibi. Ecce adhuç ejus, neque fecundùm potentiam illius, qua domina-
tres reges ftabunt in Perfide, & quartus ditabitur opi- tus eft : lacerabicur enim regnum ejus etiam in exter-
bus nimiis super omnes : & cùm invaluerit divitiis suis, nos , exceptis his.
concitabit omnes adversùm regnum Græciæ.

s. Et confortabitur rex Auftri: & de principibus
3. Surget verò rex fortis, & dominabitur potestate ejus prævalebit super eum , & dominabitur ditione :
multa , & faciet quod placuerit ei.

multa enim dominatio ejus. VULGATA NOVA.

VÈRSIO ANTIQUA. 6. Et post finem annorum frederabuntur: filia 6. Et poít annos illius commiscentur..... Hieron, in Dan. que regis Austri veniet ad regem Aquilonis face

II. col. 1123. A.
Te amicitiam, & non obtinebit fortitudinem bra-
chii , nec ftabit femen ejus : & tradetur ipfa , &
qui adduxerunt eam, adolescentes ejus, & qui
confortabant eam in temporibus.

VULGATA NOVA.
7. Et ftabit de germine radicum ejus plantatio:& 16. Et faciet veniens 16. Vide Not.
veniet cum exercitu , & ingredietur provinciam regis fuper eum juxta placitum
Aquilonis : & abutetur eis, & obtinebit.

suum , & non erit qui stet contra faciem ejus : & sta-
8. Insuper & deos eorum , & sculptilia , vasa quo- bit in terra inclyta, & consumetur in manu ejus.
que pretiosa argenti & auri, captiva dicet in Ægyp 17. Et ponet faciem fuam ut veniat ad tenendum
tum : ipfe prævalebit adversùs regem Aquilonis. universum regnum ejus, & recta faciet cum eo : &

9. Et intrabit in regnum rex Austri , & revertetur filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud : & non
ad terram suam.

ftabit , nec illius erit.
10. Filii autem ejus provocabuntur , & congrega 18. Et convertet faciem fuam ad insulas, & ca-
bunt multitudinem exercituum plurimorum : & veniet: piet multas : & cessare faciet principem opprobrii fui,
properans, & inundans:& revertetur, & concitabitur, & opprobrium ejus convertetur in eum.
& congredietur cum robore ejus.

19. Et convertet faciem suam ad imperium terræ
1. Et provocatus rex Austri egredietur , & pu- fuæ, & impinget , & corruet, & non invenietur.
gnabit adversùs regem Aquilonis , & præparabit mul 20. Et ftabit in loco

20... Vide Not. titudinem nimiam, & dabitur multitudo in manu ejus. ejus viliffimus, & indignus

12. Et capiet inultitudinein , & exaltabitur cor decore regio : & in paucis diebus conteretur, non in
ejus , & dejiciet multa millia , fed non prævalebit. furore, nec in prælio.

13. Convertetur enim rex Aquilonis , & præpara 21. Et ftabit in loco ejus despectus, & non tribue-
bit multitudinem multò majorem quàm priùs : & in fi tur ei honor regius : & veniet clam, & obtinebit re-
ne temporum annorumque, veniet properans cum gnum in fraudulentia.
exercitu magno, & opibus nimiis.

22. Et brachia pugnantis expugnabuntur à facie
14. Et in temporibus illis multi consurgent adver- ejus, & conterentur : insuper & dux fæderis.
sùs regem Auftri: filii quoque prævaricatorum populi 2 3. Et poft amicitias, cum eo faciet dolum : &
tui extollentur ut įmpleant visionem, & corruent. ascendet , & fuperabit in modico populo.

15. Et veniet rex Aquilonis , & comportabit ag 24. Et abundantes & uberes urbes ingredietur : &
gerem , & capiet urbes munitissimas : & brachia Austri faciet quæ non fecerunt patres ejus , & patres patrum
non sustinebunt, & consurgent electi ejus ad resisten- ejus: rapinas , & prædam , & divitias eorum dimipa-
dum, & non erit fortitudo.

bit, & contra firmissimas cogitationes inibit:& hoc
.NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
7.6. Hieron. ibid. sic habet : Et poft finem annorum fæ- súoetas å ta vam £abi, TEX¢duce7c. & tñ Xripi úv-
derabuntur , (five tt Theodotio interpretatus eft ) Et poft an. Tš. Rursum Hieronymus : Pro terra inclyta , quod inter-
nos illius commifcentur : Gr. hod. similiter : Kai Hetà Ta pretatus est Aquila , quem nos in hoc loco secuti sumus , Theo-
έτη αυτε Cυμμιγήσονται. ,

dotio ipsum Hebraicum verbum posuit {abix (inf. 1132. C.
. 16. Hieron. ubi fup. col. 1125. f. ad hoc Vulg. in Sabai ) pro quo Symmachus vertit terram fortitudinis.
terra inclyta, ait , five ut LXX. interpretati funt, volun X. 20. Hieron. in commentar. col. 1126. e. relato W..
tatis , hoc eft, quæ complaceat Deo : & inf. ad hoc , con 20. ur legitur in Vulg. post pauca subdit : LXX. inter-
fumetur , addit, five perficietur. Græc. hod. Kai Toget pretati sunt : Et stabit de radice ejus plantatio , id eft,
i Fiotoperówlos após autor xotã To gernua avtõ..... jj de germine ejus & femine , percutiens dignitatem imperii :

[ocr errors]

Isai. 19.

16.

210..

VULGATA NOVA.
usque ad tempus.

30. Et venient super eum Trieres & Romani : &
25. Et concitabitur fortitudo ejus , & cor ejus ad- percutietur, & revertetur , & indignabitur contra tel-
versùm regem Austri in exercitu magno : & rex Austri tamentum sanctuarii, & faciet : reverteturque, & cogi-
provocabitur ad bellum multis auxiliis, & fortibus tabit adversùm eos, qui dereliquerunt teftamentum
nimis : & non ftabunt, quia inibunt adversùs eum sanctuarii.
consilia.

31. Et brachia ex eo ftabunt, & polluent sanc-
26. Et comedentes panem cum eo, conterent il tuarium fortitudinis , & auferent juge facrificium:&
lum, exercitusque ejus opprimetur : & cadent inter- dabunt abominationem in defolationem.
fe&i plurimi.

32. Et impii in testamentum simulabunt fraudulen-
27. Duorum quoque regum cor erit ut malefa ter : populus autem sciens Deum suum , obtinebit, &
ciant , & ad menfam unam mendacium loquentur , & faciet.
non proficient : quia adhuc finis in aliud tempus. 33. Et do&ti in populo docebunt plurimos: & ruent

28. Et revertetur in terram suam cum opibus mul- in gladio, & in flamma , & in captivitate, & in ra-
tis : & cor ejus adversùm testamentum sanctum , & pina dierum.
faciet, & revertetur in terram saam.

34. Cùmque corruerint, fublevabuntur auxilio par-
29. Statuto tempore revertetur , & veniet ad Auf- vulo : & applicabuntur eis plurimi fraudulenter.
trum : & non erit priori simile noviffimum.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Auft. op. imp.is 35. Et de eruditis cadent multi.....

35. Et de eruditis ruent, ut conflentur, & aiitt, bom. 49. p.

eligantur , & dealbentur usque ad tempus prefi

nitum : quia adhuc aliud tempus erit.
Caliod. in Pfal. 36.... & extolletur rex adversùs omnem deum 36. Et faciet juxta voluntatem suam rex, &
9. P. 40.b. & magnificabitur super omnem deum : & ad elevabitur, & magnificabitur adversùs omnem
Deum deorum loquetur superbiam....

deum : & adversùs Deum deorum loquetur ma-
gnifica, & dirigetur , donec compleatur iracun-

dia : perpetrata quippe est definitio.

VULGATA NOVA
37. Et Deum patrum
37... Vide Not.
;8. Deum autem Mao-

38... Vide Not.
fuorum non reputabit : &

zim in loco fuo venerabi-
erit in concupiscentiis feminarum , nec quemquam deo- tur:& Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet
rum curabit : quia adversùm universa consurget. auro,& argento, & lapide pretioso, rebusque pretiosis.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVĄ.
Hieron, in Dan, 39. Et aget hæc ut muniat præsidia cum deo 39. Et faciet ut muniat Maozim cum Deo
11.col. 11 32. a. alieno:& cum eis oftenderit , multiplicabit hono- alieno , quem cognovit, & multiplicabit gloriam,

rem, & dominari eos multis faciet,& terram divi- & dabit eis poteftatem in multis , & terram di-
det gratis.

videt gratuitò.

VULGATA NOVA.
40. Et in tempore præfinito præliabitur adversùs ram gloriosam, & multæ corruent : hæ autem folæ
cum rex Austri, & quali tempestas veniet contra illum falvabuntur de manu ejus, Edom, & Moab,& prin-
rex Aquilonis in curribus , & in equitibus, & in classe cipium filiorum Ammon.
magna, & ingredietur terras, & conteret & per 42. Et mittet manum suam in terras : & terra Æ-
transiet.

gypti non effugiet.
41. Et introibit in ter-
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Caffiod. in Pfal. 43. Et dominabitur in occultis auri & argenti, 43. Et dominabitur thesaurorum auri & ar-
51.7.178... & in omnibus cupiditatibus Ægypti..... genti, & in omnibus pretiofis Ægypti : per Ly-

biam

quoque , & Æthiopiam tranfibit.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
& in paucis diebus conteretur absque ira , & prælio. Gr. Quia verò in Hebraico pro eo quod nos diximus , & erit in
hod. Kai orasuosio &x tâs plus durô putör Tus faoingias, concupiscentiis feminarum, ambiguè pofitum eft, dicento

τί την ετοιμασίαν αυτά παραβιβάζων, πράσων δόξαν βασιλείας Αφuιιι , qui verbum exprett υενίο : Και εαί Θεον πα-
και ν ταϊς ημέραις εκείναις έτι ζυν7eiβήσεται, και εκ ν προσώ- τέρων αυτή και Γυνήσει και και επιθυμίαν γυναικών, και έτσι πάντα
TOS, št è û Tomé uw. Et surget de radice ejus planta regni , ad caur Ý Curhosi id est, Ét super Deum patrum suoruin non
præparationem ipfius transferens , faciens gloriam regni : 5 intelliget, & fuper concupiscentiam feminarum , & super
in diebus illis adhuc conteretur , non in faciebus , neque omnem deum non intelliger : quibus verbis intelligitur
in bello,

habere eum concupiscentiam feminarum, Es non habere : vide
8. 35. Grec. Kg 17ồ Tây Cliên quy vớc 2: , Tỹ Tu sis quæ fequuntur.
paoon, &c. Et de intelligentibus infirmabuntur , ad confian ř.38. Hieron, ubi fup. col. 1131. d. ait : Pro Deo
dum, &c.

Maozim , quod habetur in Hebraico, Aquila tranftulit Deum
$.36. Græc. Ó Baoirsùs uy w búsetov, rj Meycaurbáo:7 ou fortitudinum, LXX. Deum fortiffimum.
επί πάντα θεόν· και λαλήσει υπέρογκα , &c. 6 rex exalta W.39. Hieron. ibid.teftatur ita interpretatum efle Theo-
bitur, & magnificabitur adversies omnem deum : 68 loquetur dotionem : & infra : Pro præfidiis , inquit, Confregia ins-
ingentia , &c. In M1. Alex.ac ed. Compl. évai zárta Jür, terpretatus eft Symmachus. Hodie ita legimus Græcè : Kai
και επί τον Θεόν των θεων , και λαλήσει , &c.

ποιήσει τους οχυρώματα των καταφυγών μετα θες αλοτρία,
9. 37. Hieron. in hunc loc. col. 1131. d. ait : Pro eo και πληθυνεϊ δόξαν , και υποτάξει αυτούς πους, και την διελεί
quod nos interpretati fumus , & eric in concupiscentiis fe u dángis. i. e. Et faciet munitionibus confugiorum cun:
min arum , LXX. transtulerunt, & concupiscentiis mulie deo alieno , & multiplicabit gloriam, & fubjiciet ipsis mil-
rum non fubjacebit. Gr. hod. Kai ai távtas gods ocê

tos , & terram dividet in donis.
πατέρων αυτ8 Cυνήσει και επιθυμία γυναικών και επί παν W.41. Hieron. ad hoc Dan. Es multi (Vulg. multæ )
Jsou ó Corúcet, &c. i.e. Et super omnes deos patrum fuo- corruent, addit : pro quo interpretatis eft Symmachus, &
rum non intelliget : 85 concupifcentin feminarum : & super multa millia corruent í Theodotio, & multi infirmabuntur ;
omnem deum non intelliget. Ms. Alex. cum ed. Ald. hab. nunc etiam Græcè, y como o Sernoxoi.
rj éwuQupeíar; Compl. ny šti t'widupíar. Addit Hieron, infra : 7.43. Similiter in Gr, nisi excipiatur vox Tifupatei,

2

41... Vide Not.

επίτ

[ocr errors]

DANIEL. Cap. XII.

881
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
44. Et fama turbabit eum ab Oriente & ab. ,
Aquilone : & veniet in multitudine magna ut con-
terat & interficiat plurimos,

45. Et figet tabernaculum suum Apadno in 45. Et figet tabernaculum fuum in Aphedano Hieron. in Dan,
ter 'maria, super montem inclytum & sanctum : inter maria, in monte Saba sancto: veniet usque 11. col. 1134. c.
& veniet usque ad summitatem ejus, & nemo ad partem ejus.....
auxiliabitur ei.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM. defiderabilibus , pro cupiditatibus.

quos Apollinarius fecutus de nomine Apedno omnino contia $.45. Hieron. ibid. ait ica vertisse Theodotionem : & cuit. Interpretationem autem Theodotionis nos hîc & sup. sup. col. 1133. b. Porphyrium arguens, montem , inquit, prætulimus in textu , quia tefte Hieronymo , Danielem non inclytum idcirco præteriit, quia secutus eft Theodotionis in- justa LXX. Interpretes , sed juxta Theodotionem Ecclefiæ omterpretationem , qui ait , inter media maria super montem nes tam Græcorum quàm Latinorum legebant. Hodie etiam Saba fanctum : &c. Item infra ait : Apedno , verbum com habetur Grace : Και πήξει την σκηνήν αυτά 'Εφαδανώ αναpofitum eft: quod fe dividas, intelligi potest Ipórę aury, id NÉGOY Tôr Jaraos wv, kis öegs Ewbaciv aylor üzel fws képes eft, folii fui : 8 eft fenfus : Et figer tabernaculum suum, autš, 8x psov o puówhos autóv. Et figet tabernaculum & thronum suum inter maria , super montem inclytum & fuum Ephadano in medio marium, in monte Sabain fando : Sanitum : subinde , relatis variis interpretationibus Sym- veniet usque ad partem ejus , & non eft qui eruat eum. Multi machi , Theodotionis , & Aquilæ , addit : foli LXX. fcribunt'Apæda. Notandum etiam cum Hieronymo , quod omni se nominis quæstione liberantes , interpretari funt : Et P litteram Hebræus fermo non habeat , sed pro ipfa utatur statuet tabernaculum suum tunc inter maria , & montem phe, cujus vim Gr. o sonat. In ifto tantùm loco apud Hevoluntaris sanctum : & venier hora consummationis ejus : bræos fcribatur quidem phe, fed legatur p.

[blocks in formation]

1.

confurger Michael

1

.

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
N tempore autem illo consurget Michael N
"I

Au&.l. de promis
princeps magnus, qui stat pro filiis populi magnus, qui stat profiliis populi tui :a & erit p. 4. ap. Prosp. Po
tui : & veniet tempus quale non fuit ab eo ex tempus tribulationis qualis non fuit ex quo nata 106.c.
quo gentes effe coeperunt ufque ad tempus illud. est gens fuper terram usque ad tempus illud. Et * Auguft. l. 20. de
Et in tempore illo falvabitur populus tuus , om- in tempore illo falvabitur populus tuus , omnis civit. Dei: 6:34.40.
nis qui inventus fuerit fcriptus in libro. qui inventus fuerit scriptus in libro.
2. Et multi de his qui dormiunt in terræ pul-

2. Et multi dormientium in terræ aggere, exMattb. vere , evigilabunt : alii in vitam æternam, & surgent : hi in vitam æternam, & hi in oppro25. 45. alii in opprobrium ut videant semper.

brium , & in confusionem æternam.
Joan. 5.

3. Qui autem do&ti fuerint, fulgebunt quafi 3. Et intelligentes fulgebunt ficut claritas fir-
29.
Sap. 3.

splendor firmamenti : & qui ad justitiam erudiunt mamenti: & ex justis multis, ficut ftellæ in fæcula.
7.

multos, quasi ftellæ in perpetuas æternitates.

4. Tu autem Daniel claude sermones, & fi 4..... muni fermones , & signa librum usque Cypr. I. 1. Teftim. gna, librum usque ad tempus ftatutum : plurimi ad tempus consummationis, quoad difcant mul. p.277.4. pertrantibunt, & multiplex erit fcientia. ti, & impleatur agnitio.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
ř. 1. Eadem exstant Græcè, nisi quod voci tribulatio in vitam æternam , & hi in opprobr. & confufionem per-
nis, additur Jarlos, tribulatio , qua tamen yoce carent petuam. Caffiod. in Pr. 95. p. 323. C. Et multi dormiens
edd. Ald.& Compl. subinde in Rom. ed. deletur , ante tium in terra, per fissuras exsurgent : bi in vitam æter-
in tempore, ticut inf. inventus fuerit ; at in Mr. Alex. nam, & hi in opprobrium confufionem.
eft : Και εν τω καιρώ..... και ευρεθείς ο γεγeαμμένος, &c. *. 3. Hieron. in comm. col. 1135. f. ait : Hunc locum
in Ald. etiam & Compl. é supstels. Apud Ambrof. 1. de fide Theodotio, 85 Vulgata editio ita expreffit : Et intelligentes
resurr. col. 1151. e. Et in tempore illo Salvabitur omnis fulgebunt quasi Splendor firmamenti : & de justis plurimi,
plebs tua, quæ fcripta eft in libro. Ap. Fulg. verò l. 3. de quafi ftella in aternum, s ultra. Nunc etiam ita legimus
verit. prædest. c. 4. p. 484. Et in tempore illo salvus erit Græcè, hoc excepto, in atto tão dixalwr Tŵr Tomæ, & do
populus tuus, omnis qui invenietur fcriptus in libro. justis plurimis, non plurimi. Hieron. addit : Nunc juxta

*. 2. Itidem Græcè. Auguft. huic voci, aggere , subdit , Theodotionem dicitur , quòd dofti fimilitudinem creli babeant ;
vel ficut alii interpretati funt, in terræ pulvere; Græcè 86 absque dollrina jufti, ftellarum fulgori comparentur : tan-
nunc, ir vüs xusuce7o, vel ur in edir. Compl. ix yms x“- tùmque fit inter eruditam sanctitatem , & fandam rusticitatem ,
peareso Xcova rūs propriè , terra aggete'moles. Ambrof. l. quantùm cælum diftat Es stellaIren. 1.4. c. 26. p. 262. e.
2. de fide res. to. 2. P. u1si, e. legit : Et multi dormien rectè è Gr. Intelligentes fulgebunt quemadmodum claritas fire
tium in terre folis (Mís. plur. in terris defolt , ) una aper mamenti : à multis juftis , fecut ftelle in fæcula, & adbuc.
tione exfurgent; hi in vitam æternam , & hi in opprobrium , Ambros. in Pf. 1. col. 762. d. legit : Et intelligentes Splende-
& in confufionem perpetuam : ac in Pf. 1. 10. 1. 762, d. bunt ficut fplendor cæli : 6 de justis multi , ficut ftellæ luce-
Multi, qui fedent in tumulo terræ , exfurgent : ifti in vi bunt: & 1. de fide rel. to. 2. 11g1.e. Et intelligentes fplen-
tam æternam , Sisli in opprobrium & confufionem æternam. debunt ut splendor firmamenti : 8ex juftis multi , ficut fella
Hilar. in Pl. 52. col. 91. d. refurgent ; alii quidem in in sæcula : vide etiam ep.43. col. 971. d. Hieron. in Ec-
vitam , alii autem in confufionem æternam. Hieron. in Isai. clei. to. 2. 751. c. Intelligentes fermones meos fulgebung
26. col. 224. d. Multi dormientium in terra pulvere , refur ut luminaria cæli : & l. 3. in ep. ad Gal. to. 4. 316. f.
gent : bi in vitam æternam , Ebi in opprobrium & confu- Intelligentes fulgebunt ficut fplendor firmamenti ; pauloque
fionem fempiternam : vide etiam in Jer. 13. col. 594. a. post: multi ficut ftellæ in fempiternum : limiliter l. 3. in ep.
Item in Ezech. 37. col. 959. f. Multi , qui dormiunt in ad Ephes. col. 375.f. exceptis his , & ex justis multi, ficut
terra pulvere , refurgent : ifti in vitam æt. 5 isti in opprobr. ftellæ in æternum. Fulg. resp. cont. Arian. p. 64. 65. Et
& confus. æternam : & in Matth. 22. 10.4. 106. d. Multi intelligentes Splendebunt ut fplendor firmamenti : 8 er juftis
dormientium de terræ pulvere consurgent : alii in vitam , & multi, ficut ftella in fæcula : &1. 3. de verit. præd.c. 4.
alii in opprobr. confuf. æternam : & l. 3. in ep. ad Gal. p.484. Qui ad justitiam erudiunt multos , fulgebunt quafi
to. 4. 316. f. Plurimi dormientium de terræ pulvere fur- selle in perpetuas æternitates ; ut in Vulg.
gent : bi in vitam æternam , & hi in opprobrium, & in con .4. Græc. ipfo initio hab. Kai Cu Aanha, deinde,
fuf. aternam : & l. 3. in ep. ad Ephes.col. 375.f. Et multi fuper ear tos tóx8s, &c. ut in Lat. sup. nisi quòd pro dif-
dormientium de limo terræ exfurgent : hi in vitam æternam , hab. did axe chos, doceantur ; paulòque post, Tray-
& hi in oppr. &c. Fulg. resp. cont. Arian. p. 64. Et multi Buron, multiplicetur , loco impleatur. Cypr. ibid. poft vo-
dormientium in terra fofura, in opertione , exsurgent : hi cem agnitio , proximè addit : quoniam cùm fict difperfio,
Tom. II.

Ttttt

[ocr errors][ocr errors]

cant

Apocal.

VULGATA NOVA. s. Et vidi ego Daniel , & ecce quasi duo alii fta 6. Et dixi viro, qui erat indutus lineis , qui ftabat bant : unus hinc super ripam Aluminis, & alius inde super aquas fluminis : Usquequo finis horum mirabie ex altera ripa fluminis.

lium? VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA,
Calod. in Pf. 51. 7..... quoniam in tempus temporum , & dimi 7. Et audivi virum, qui indutus erat lineis,
p. 177.6. dium temporis : in consummanda dispersione qui ftabat super aquas Auminis, cùm elevafset
+ Edit, fient. * fcient omnia hæc.

dexteram & sinistram suam in cælum, & jurasset 10.5.
per viventem in æternum, quia in tempus , &
tempora, & dimidium temporis. Et cùm com-
pleta fuerit difperfio manus populi fan&i, com-
plebuntur universa hæc.

8. Et ego audivi, & non intellexi. Et dixi :

Domine mi, quid erit poft hæc? Hilar, in Pfal. 9.... Vade Daniel, quia clausi sunt, signatique 9. Et ait : Vade Daniel, quia claufi funt, fi118.col. 343. f. fermones.....

gnatique sermones usque ad præfinitum tempus.

VULGATA NOVA. 10. Eligentur, & deal IO... Vide Not. ad

11. Et à tempore cùm ablatum fuerit juge sacribabuntur , & quafi ignis v. 9. Sup.

ficium , & polita fuerit abominatio in desolationem, probabuntur multi: & im

dies mille ducenti nonaginta. piè agent impii , neque intelligent omnes impii , porro 12. Beatus, qui exfpe&at, & pervenit usque ad dođi intelligent.

dies mille trecentos triginta quinque.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Auguft. I. 20. de

13. Tu autem vade ad præfinitum : & re-
13. Et tu veni, & requiesce, adhuc enim dies
civit. Dei, c.23.to. in completionem consummationis : & requiesces, quiesces, & ftabis in forte tua in finem dierum.
7.606... & resurges in forte tua in fine dierum,

Hucusque Danielem in Hebræo volumine legi

mus. Qua sequuntur usque ad finem libri,

de Theodotionis editione translata sunt. NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM. cognofcent omnia hæc: quæ verba tam in Gr. quam in Vulg. obftru&ti funt, quoadusque intelle&tores intelligant , 88 albi non leguntur , nisi inf. $.7. Attamen Iren. 1. 4. c. 28. inalbentur : fed hæc poftrema pertiaere videntur ad lep. 262. a. legit cum Cypr. muni fermones , 8 figna librum quentem ¥. 10. usque ad tempus confummationis , quoadusque difcant mul W.13. Similia leguntur Græcè, hoc adjuncto, y well, ti , 85 adimpleatur agnitio ; ftatimque , in eo enim cùm per 88 bora, poft vocem dies i deest verò inf. tó 89 requiefficietur difperfio , cognofcent omnia bæc.

ces; in Mr. tamen Alex. eft, aromaút», a avasion, 7.7. Itidem Græcè, nisi quòd pro in consummanda , est sed absque præced. sg å egel , cujus loco habetur tioiv, suns. år Tom Curlerse hvor ; ap. Iren. $.4. sup. in eo enim cùm perfi- Apud Iren. 1. 5. c. 34. p. 334. a. fic : Et tu veni , & fta cietur difperfio, &c. ap. Cypr.quoniam cùm fiet difperfio , &c. in forte tua in consummatione dierum. Hieron. in comm. loco verò scient, edit. Cassiod. hab. fient, led aperto men relatis his verbis : Tu autem Daniel vade ad præfinitum : do, ni fallor, quod emendare non dubitavimus è Gr.gra- requiefce,fabis... in fine dierum : continuo addit: Pro Govic.; ap. Iren. etiam & Cypr. fup. cognofcent omnia bac. quo Theodotio ita interpretatus eft : Tu autem vade , &

7.9. Similiter in Græco ; additur etiam iws xarpā nén requiesce ; & resurges in ordine tuo in confummatione exs, ufque ad temporis finem , ut in Vulg. Apud Iren. I. dierum. 1. C. 19. p. 91. C. fic : Recurre Daniel, hi enim fermones

[ocr errors]

1.

"E

FUit vir habitans in Babylonia, cui nomen ym... 2. Teftim.

N O V A.

ap

(C

[ocr errors]

* CAPUT XI I I.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
1. Terat vir habitans in Babylone, & nomen
ejus Joakim :
erat Joachim :

P. 312.6.
2. Et accepit uxorem nomine Susannam , fi 2. Et accepit uxorem nomine Susannam, fi-
iliam Helciæ , pulchram nimis, & timentem Deum: liam Helchiæ , formosam valde , & timentem

Deum : 3. parentes enim illius , cùm essent justi, eru

3. & erant parentes ejus justi, & docuerunt fi-
dierunt filiam suam fecundùm legem Moysi. liam suam fecundùm legem Moysi.

VULGATA
4. Erat autem Joakim dives valde , & erat ei po- Dixitque alter ad alterum :
marium vicinum domui fuæ : & ad ipsum confluebant 13. Eamus domum, quia hora prandii eft. Et egres-
Judæi , eò quòd esset honorabilior omnium,

si recesserunt à se.
s. Et constituti sunt de populo duo senes judices 14. Cùmque revertissent , venerunt in unum : &
in illo anno : de quibus locutus est Dominus : Quia sciscitantes ab invicem causam, confesli funt concu-
egressa est iniquitas de Babylone à senioribus judicibus, piscentiam suam : & tunc in communi statuerunt tem-
qui videbantur regere populum.

pus, quando eam possent invenire solam.
6. Ifti frequentabant domum Joakim, & veniebant is. Factum est autem, cùm observarent diem
ad eos omnes qui habebant judicia.

tum, ingressa est aliquando sicut heri & nudiustertius,
7. Cùm autem populus revertisset per meridiem, cum duabus folis puellis, voluitque lavari in pomario :
ingrediebatur Susanna , & deambulabat in pomario æftus quippe erat :
viri fui,

16. & non erat ibi quisquam, præter duos senes
8. Et videbant eam senes quotidie ingredientem, & abfconditos, & contemplantes eam.
deainbulantem : & exarserunt in concupiscentiam ejus : 17. Dixit ergo puellis : Afferte mihi oleum , &

9. & everterunt sensum suum, & declinaverunt smigmata , & ostia pomacii claudite, ut laver.
oculos suos ut non viderent cælum , neque recorda 18. Et fecerunt ficut præceperat : clauseruntque
rentur judiciorum juftorum.

ostia pomarii, & egressæ sunt per pofticum, ut affer-
10. Erant ergo ambo vulnerati amore ejus , nec rent quæ jusserat: nesciebantque senes intus esse abf-
indicaverunt Gbi viciffim dolorem fuum :

conditos.
11. erubescebant enim indicare sibi concupiscen 19. Cùm autem egreffæ essent puellæ , surrexerunt
tiam suam , volentes concumbere cum ea :

duo senes, & accurrerunt ad eam, & dixerunt :
12. & observabant quotidie sollicitiùs videre eam.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
Hæc Susannæ historia , si Flaminio Nobilio fides , in locis, v.g. epist. ad Castrucium, to. 4. col. 801. f.
in omnibus vetustis libris est principium Danielis, quem 802.a. in qua , ut eum consolecur de cæcitate oculorum,
admodum eriam apud S. Athanafium in Synopfi. Et in allatis nonnullis ex Evangelica historia , &c. extremò ait :
mulcis inscribitur Daniel, ut in nostra ; in quibusdam Ex Et ne veteres replicando historias longum faciam , & exce-
cánce, Susanna ; in aliquo Aéreois Aarnia, Judicium Da dam menfuram epiftolæ , brevem tibi fabulam referam , qua
niel. In ed. verò Compl. ficut in Vulg. Danielis est ca infantiæ mea temporibus accidit. Hæc autem fabula , nar-
put x!11. » De hoc & fequenti capite ita disserit Hieron. ratio erat mutui congressos , & colloquii Antonii cum Di-
præf. in comment. p. 1074. b. Hoc nosle debemus inter cæ dymo , simili privatione oculorum afflicto, quæ quidem
tera , Porphyrium de Danielis libro nobis objicere , idcirco ile narratio vel fabula , cùm accidisset temporibus infantia Hie-
lum apparere confiitum , nec haberi apud Hebræos, sed Graci ronymi, procul dubio commenticia minimè erat aut ficta.
fermonis effe commentum, quia in Sufanna fabula continea Eodem sensu pariter adhibetur vox illa fabula à Clemente
tur, dicente Daniele ad Presbyteros, áró Xing glooi, Alexandrino apud Eufebium , l. 3. hist. Eccles. cap. 23.

atò a páry pioci, quam erymologiam magis Græco fer- de Johanne apoft. "Axxgov , inquit, põber, o'püter, and
moni convenire , quim Hebræo ; cui es Eusebius , & Apole orta róyou tepi 'Iwerry og erosóar maendedouévor , juría
linarius pars fententia refponderunt , Susanna , Belifque , ac un memuaaypéroro i.e. Ausculta fabulam , imo non fabulam ,
Draconis fabulas non contineri in Hebraico , sed partem esse sed verilimam hiftoriam de Joanne apoftolo, qua nobis fideliter
prophetia Abacuc , filii Jesu de tribu Levi; ficut juxta LXX. tradita , & memoriæ Rudiosè commendata eft : quasi dicat :
Interpretes in titulo ejusdem Belis fabula ponitur : Homo Ausculta fabulam, non quidem ficam aut falsam , sed
quidam erat facerdos, nomine Daniel, filius Abda , con veriffimam. Præterea Hieronymus 1. loco sup. cit. frag-
viva regis Babylonis : cùm Danielem, tres pueros de menta illa historica , non tantùm fabulas appellat, verùin
tribu Juda fuiffe , Sancta Scriptura teftetur. Unde & nos etiam Vifiones : Unde , inquit , nos..... cùm verteremus,
ante annos plurimos cùm verteremus Danielem, has vision has Visiones obelo prænotavimus : & verò in quibusdam
nes obelo prænotavimus, significantes eas in Hebræo non ha libb. teste Nobilio, historia Belis & draconis ita inscribi-
beri. Præfat. eciam in hanc Dan. Versionem, to. I. col. tur : "Opcois 16. id est, Vifio duodecima. Ad Susannæ
990. ait : (Daniel) apud Hebræos nec Sufanna habet bif autem historiam quod attinet , eam , fi non totam, fala
toriam..... nec Belis draconisque fabulas , quas nos , quia tem bona ex parte mutuamur à Lucifero Calaritano , quæ
in toto orbe difperfa funt , veru antepofito , easque jugulante, fanè apud ipsum valde paucis differt à Græco. Eidem etiam
fubjecimus ; ne videremur apud imperitos magnam partem

textui Græco optimè responder Vulgata noftra , quod
voluminis detruncasse. Jam verò quamvis fragmenta illa non mirum videri debet , cùm ab iplo velut ex fonte ,
duo historica , ut & hymnus trium puerorum , non repe cum Susanna , tum Belis & draconis sequens historia pro-
riantur in fonte Hebraico , eamque ob causam signata ximè Auxerit. Præter Luciferum Cal. alii etiam Scriptores
fuerint obelis ab Hieronymo ; quia tamen in editione LXX. bene multi Susannæ historiam memorant, videlicet Iren.
exstabant , necnon in Theodorionis translatione Græca ; Cypr. Hilar. Ambr. August. &c. ex quibus hîc proferun-
totoque orbe difperfa erant , ut ait Hieronymus ipfe ; ea cur testimonia : de eadem eciam meminit Auct. epist. de
que tinceritatem ac pietatem fpirant ; jure ac meritò de bono pudic. apud Cypr. p.

b.
quem

vide.
Theodotionis editione , postpofita nimirum editione LXX. .i. Græc. Vat. Iimiliter : Kai ūv arhp oixão é Babu-
ut diximus sup. subjuncta fuere ab Hieronymo, & ab Ec- nôn, nöropas du ta 'I waxeln.
clesia sunt recepta.' Nec oblistere deber hoc Hieronymi Ν. 2. Grας. Και έλαβε γυναίκα , ή όνομα Σωσάννα ( Μ.
dictum , Susanna , Belisque ac draconis fabulæ : Fabula enim Alex. Exoárre, ) Jurátup Xeaxir , xanji opódex, rg 90-
non tantùm sumitur pro re commentitia , seu falsa , aut Expéru töv Kúecor• i. e. Et accepit mulierem , cui nomen
fi&ta historia , sed eriam pro narratione qualibet, sive Sosanna , filio Chelciæ , pulchra valde , 5 timens Dominum.
vera , five falsa : à fando dicitur, ut ait Varro ; unde Ed. Compl. hab. xarw..... w pobyvérny , ut in Lat. fup.
fabulari, & confabulari ; & apud Plautum fabulari falfa. #. 3. Itidem Græcè, detracto verbo erant.
Eodem etiam sensu fabula usurpatur ab Hieronymo aliis
Tom. II,

Ttttt ij

[ocr errors]

V.

« ZurückWeiter »