Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[ocr errors]

25..... Vide Not.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 20. Quòd fi nolueritis, & me ad iracun 20. Quòd si nolueritis, neque audiveritis me: Hilar, ubi fup. diam provocaveritis : gladius devorabit vos, quia gladius vos comedet, os enim Domini locutum os Domini locutum est.

eft. 21. Quomodo facta est meretrix civitas fide 21. Quomodo facta eft meretrix civitas fidelis Hicron. in Ifai. lis, plena judicii ? justitia habitavit in ea, nunc Sion, plena judicii: in qua justitia dormivit in 54. 390. f. autem homicidæ,

ea, nunc autem latrones. 22. Argentum tuum versum eft in fcoriam : 22. Pecunia tua reproba est : caupones tui Auft. op. imp. in vinum tuum mistum est aquâ. miscent vinum aquâ.

Matth. hom. 38. p. 23. Principes tui infideles, focii furum : om 23. Principes tui indicto audientes funt, socii 160.b.

Iren. l. 4. c. 2. p.
Jerem. nes diligunt munera, sequuntur retributiones. Pu- furum , diligentes munera , fectantes retributio-

230. a.
S. 28. pillo non judicant : & causa viduæ non ingredi- nem, pupillis non judicantes, & judicium vidua-
tur ad illos.

rum non attendentes.
24. Propter hoc ait Dominus Deus exercituum 24. Propter hoc ait

Dominus exercituum : Væ

Hieron. in Ifai.
fortis Ifraël : Heu, consolabor super hostibus fortes Ifraèl : non cessabit enim furor meus con- 1.col. 19. a.
meis, & vindicabor de inimicis meis.

tra inimicos meos.
25. Et convertam manum meam ad te, &
excoquam ad purum scoriam tuam, & auferam
omne stannum tuum.

26. Et restituam judices tuos ut fuerunt 26. Constituam judices tuos ficut priùs, & con Hieron, in Ezech. priùs, & consiliarios tuos ficut antiquitus : poft filiarios tuos ficut à principio:& poft hæc voca- 16.col. 808.f. hæc vocaberis civitas jufti, urbs fidelis. beris civitas justitiæ, mater civitatum, fidelis Sion.

27. Sion in judicio redimetur, & reducent eam in justitia : 28. & conteret scelestos , & peccatores fi 28..... comburentur iniqui , & peccatores simul: Hieron. l. 1. cont.

Pelag. to. 4. p. 26 mul: & qui dereliquerunt Dominum, consumentur. & qui relinquunt Deum, consummabuntur.

col. 3oi.d. 29. Confundentur enim ab idolis, quibus sacrificaverunt: & erubefcetis super hortis, quos elegeratis , 30. cùm fueritis velut quercus defluentibus 30. erunt enim quasi terebinthus defluentibus

Hieron. in Ilai foliis , & velut hortus absque aqua. foliis, & velut paradisus sine aqua.

1. col. 20. f. 31. Et erit fortitudo vestra , ut favilla stupa, &

opus vestrum quasi scintilla : & succendetur
utrumque fimul, & non erit qui exstinguat.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
3. ap. Sirm. to. I. p521. b. haber : Si volueritis, 85 Hieron. in hunc loc. col. 18. a. Maximus verò Taurin.
audieritis me , qua bona funt terra edetis ; at inf. p. 546. in homil. p. 48. g. legit : caupones veftri miscent aquam
c. bona terræ edetis. Pelag. epist. ad Demetriad. p. 8. a. vino.
& Gaud. Brix. f. 16. p. 968. c. Si volueritis, 5 audie 1.23. Ad verbum è Græco, fi hoc excipias, indicto
ritis me, qua bona sunt terræ manducabitis. Sic etiam ap. audicntes sunt , pro quo fimpliciter a sešos, inobedientes
Arnob. in Pf. 146. p. 327. b. excepto verbo edetis. Phi- sunt. Similiter hab. Hieron. in hunc loc. col. 18. c. ino-
lastr. Brix. I. de hæres. p. 716. d. Et nunc fi volueritis , bedientes , fed absque funt : tum addit : Pro inobedien-
8 audieritis me, bona terræ manducabitis.

tibus, Aquila recedentes ; Symmachus declinantes interpre-
. 20. Idem Hilar. in Pf. 118. col. 343. e. os enim tatus eft. Tertul. 1.4. adv. Marc. p. 725. a. ait Deo non
Domini locutum eft hæc. Similiter hab. Novatian. de Trin. placere amantes munera, seitantes retributionem : & fup.
p. 1034. a. Tertul. I. 3. adv. Marc. p. 680. a. sic : Si p. 722. a, clamantes populum, amantes munera , fe&tantes
nolueritis , nec audieritis me , machara vos comedet : at l. retributionem.
adv. Jud. c. 13. p. 147. c. Si nolueritis , nec obaudieri *. 24. Hieron. in hunc loc, p. 18. f. 19. a. ad hoc
tis , gladius vos comedet. Lucif. Cal. l. 1. pro S. Athan. Vulg. fortis Ifraël, ait : Pro forti Ifraël, quod omnes fi-
p. 197. h. Si verò nolueritis , neque exaudieritis me : gladins militer transtulerunt , soli LXX. nescio quid volentes, posue-
vos comedet , os enim Domini locutum eft ifta. Ita quoque runt , Væ forres Israël : & poft pauca : Rursum eg in hoc
in Græco est. Cypr. 1. 1. & 3. Testim. p. 283. a. 319.b. quod in Hebraico non habetur , ponunt LXX. non ceffabit
Si autem nolueritis, non audieritis me : gladius vos con enim furor meus contra inimicos meos. In Græco hod. ita :
fumet, os enim Dom. loc. eft ifta. Fulgent. I. 1. de remist. Διατέτο τάδε λέγει Κύριος ο διεσπότης ραβαώθ Ουαι
pecc. c. 11. Si autem nolueritis , neque obaudieritis me : οι 1χύοντες Ισραήλ και παύσε7αι γάρ με ο θυμός και τους
gladius vos comedet , os enim Dom, loc. est hoc : & l. 2. υσεναντίοις, και κρίσιν εκ των εχθρών με ποιήσω.
de verir. præd. c. 4. p. 460. Si autem nolueritis , nec ob #.25. Græc. sic pergit : Kai two w twy xeīpá he tai
audieritis me, gladius devorabit vos. Pelag. epist. ad De- Cé, Tupáow sis xalaparo og's die ciadomy7ces amontow
metriad. p. 8. a. Si autem nolueritis , neque

audieritis me,

&c. Et inducam manum meam super te , & excoquam ad
gladius vos consumer. Prædestin. I. 3. ap. Sirm. to. 1. p. purum : inobedientes autem perdam , &c. Unde Hieron. in
521. b. Si autem nolueritis , neque audieritis me : gladins hunc loc. col. 19. b. Pro scoria , inquit , quod interpre-
vos comedet , os enim Dom. loc. eft hæc. Arnob. in Pf. 146. tatus eft Symmachus , & Aquila cré upuaa, id eft, vinacia;
p. 327. b. Si autem nolueritis , gladius vos comedet; Gr. Theodotio ya Japot es, id eft, acinum uvæ..... soli LXX. in-
xaléd stall, devorabit. Philastr. Brix. I. de hæres. p. 716. credulos, vel inobedientes , fenfum magis quàm verba ver-
d. Si autem nolueritis , nec audieritis me : glad. vos come-
det, os enim Dom. locutum eft.

. 26. Vix meliùs è Græco. Similiter hab. Auct. op.
ř. 21. Ita Græcè, præter vocem ult. coreutai bomicida, imp. in Matth. hom. 36. p. 156. b. Et constituam prin-
loco latrones. Auct. op. imp. in Matth. hom. 3o. p. 126. cipes tuos ficut anten , & confiliarios tuos ficut ab initio.
a. O quàm falta eft meretrix civitas fidelis Sion! Observat Quam verò hîc appellat Hieronymus matrem civitatum,
Hieron. in hunc loc. col. 17. pro verbo Hebraico jalin, supra in Isai. 1. col. 20. b. vocari dicit metropolim à LXX.
LXX, transtulisse dormivit, requievit , requiescet : & & verò nunc legitur Græcè pulpó acres.
infra : Et quanquam , inquit , in Hebraico non habeatur . 28. Gr. de Curie bricoricu ci eropean, goi dreplwred
Sion , tamen LXX. ut sensum manifestiorem facerent, addi- checo wy oiéyxa) a Tóvres Tór Kó*, Curlers décorte.
derunt : subinde : Pro juftitia verò in Hebræo scriptum eft .30. Ita Græcè, nifi quòd pro defluentibus foliis , le-
sedec, quod juftum magis fonat quàm justitiam. gitur á mob.Caunvix tâ puric, que cbjecit folia ; & pro

7.22. Græcè, To ápyúeror viktorádóxipcr, &c. ut in fine aqua, üd wp ten wo apud Hieron. in Ose. 2. col.
textu Lat. Sic etiam ap. Iren. I. 4. C. 11. p. 241. a. & 1245. e, erunt ficut paradisus aquam non habens.

[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

..

Pia

tentes.

[ocr errors]

I.

[ocr errors]

1

ipsa sunt

CAPUT I I.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA.
Hieron. in Mich. " S Ermo , qui factus est ad Ifaiam , filium
4. 10. 3. 1526.4.

&
super Juda & Jerusalem.

4.1.
2. Quia erit in novissimis diebus manifeftus 2. Et erit in novissimis diebus præparatus mons
mons Domini, & domus Dei super summita- domus Domini in vertice montium , & elevabitur
tem montium: & exaltabitur super colles, & ve- fuper colles, & fluent ad eum omnes gentes.
nient ad eum omnes gentes.

3. Et ibunt nationes multæ , & dicent: Venite 3. Et ibunt populi multi, & dicent : Venite &
ascendamus in montem Domini , & in domum ascendamus ad montem Domini, & ad domum
Dei Jacob, & annuntiabit nobis viam noftram, Dei Jacob, & docebit nos vias fuas, & ambu-
& ambulabimus in ea : de Sion enim exier lex, labimus in femitis ejus : quia de Sion exibit lex,
& verbum Domini de Jerusalem.

& verbum Domini de Jerusalem.
4. Et judicabit inter gentes multas, & arguet 4. Et judicabit gentes, & arguet populos mul-
populum plurimum : & concident gladios suos tos : & conflabunt gladios suos in vomeres , &
in aratra , & zibynas suas in falces : & non sumet lanceas suas in falces : non levabit gens contra
gens contra gentem gladium, & non discent ul- gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad præ-
tra belligerare.

lium.
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
.1. Totus hic Isaiæ locus sumptus videtur ab Hie cedemus in en : ex Sion enim exibit lex , & fermo Domini
ronymo ex edit. LXX. præter tó versûs primi de Juda , ex Jerusalem : & l. adv. Jud. c. 3. P. 137. b. Er ambu-
quod mutuatus est à textu Hebraico ; nos autem corre labuni multi , & dicent : Venite afcendamus in montem Do-
ximus , de Judan, auctoritate ipsius Hieronymi, qui ad mini , & in domum Dei Jacob : cum : de Sion enim exied
hunc Isaiæ verticulum , col. 21. a. b. ita disserit : In priore lex , 8 verbum Dom. ex Jerufalem : at l. de anima, p.
vifione , quam jam expofuimus, ubi LXX. interpretari funt , 501. b. legit , in adem Dei Jacob : & l. 4. & 5. ady. Marc.
( cap. 1. ř. 1. ) quam vidit contra Judæam, & contra P. 697. b. 785. b. 5 fermo Domini ex Jerusalem. Cypr.
Jerusalem , in Hebraico fcriptum est, al Juda uJerusalem ; 1. 2. Testim. p. 292. c. Et ambulabunt multi , & dicent :
& in hac , quæ fecunda eft, in Hebraico fimiliter continetur. Venite ascendamus in montem Domini , 85 in domum Dei
Et miror cur LXX. Interpretes in illa dixerint , contra Ju- Jacob , & nunciabit nobis viam ejus, o ambulabimus in
dæam & Jerusalem , & in hac , de Judæa, & de Jeru illa : de Sion enim procedet lex , & verbum Domini ab Je-
falem : & post pauca concludit : Ergo juxta Hebraicum, rufalem : itidem l. 1. p. 278. c. de Sion enim procedet lex ,
& in illa visione, & in ito sermone , quem vidit Ifaias fi- & verbum Dom. de Jerusalem. Auctor l. de monte Sina
lius Amos, de Juda Jerufalem intelligendum eft , non con apud ipsum, p. sco. c. de Sion exiet lex, & verbum Do-
tra Judæam & Jerusalem ; uti leg. lup. LXX. c. 1. hîc mini ab Jerus. Hilar. in Pf. 14. n. 5. col. 63. b. Es di-
verò fic habent : 'O 26yos, o Jerónimos após 'Houtar, cent : Venite afcendamus in montem Domini , in adem Dei
viòr 'Apws, Tepi Tūs ’Ixdalas, nepi leperanúm. quæ illa Jacob : at in Ps. 121. col. 386. f. Venite afcendamus ad

quæ
habentur in Lat. sup.

montem Domini , go in domum Dei Jacob, & annuntiabit
¥. 2. Eodem modo legitur Græcè. Hieron. etiam in nobis viam fuam , 88 ambulabimus in ea : ex Sion enim
Isai. 2. col. 21. b. habet : Erit in novijl. dieb, manifeftus exier lex, 65 verbum Domini ex Jerusalem : vide etiam in
mons Dom. & domus Dei in fummitate montium : & post Pf. 52. col. 91. f. Aug.l. 10. de civit. Dei , c. 32.60.7.
pauca , 22. a. relato loco ut in Vulg. subdit : LXX. ma-

269. e. Er ingredientur nationes mulia , & dicent : Venite nifeftum montem Domini , & domum Dei fuper capita mor afcendamus in montem Dom. Es in domum Dei Jacob, 8 tium, tranfulerunt. Tertul. I. adv. Jud. c. 3. p. 137. b. annuntiabit nobis viam suam , & ingrediemur in ea : ex dicit, quòd in novillimis diebus manifestus futurus esset mons Sion enim prodiet lex, verbum Dom. ab Jeruf. & l. cont. Domini , Es domus Dei super vertices montium : & exalta- Jud. to. 8. 35. b. & dicent : Venite ascend..... 85 annunbitur , inquit, super colles, venient super illum omnes gen timbit nobis viam falutis , & ingrediemur in eam : ex Sion tes : & i. 3. adv. Marc. p. 678. c. Et erit in novili enim lex prodiet, verbum Domini ex Jerusalem : quæ mis diebus manifeftus mons Domini , & ædes Dei super fum- ultima rursus haber l. 18. de civit. Dei , c. 5o. col. 532. mos montes..... & venient ad eum universa nationes : vide e.& l. de

op

monach. to. 6.492. b. Similiter Optar. lib.
etiam I. 5. p. 785. b. Cypr. I. 2. Testím. p. 292.c. Erit 3. cont. Donat. p.50. a. ex Sion prodiet lex, &c. Tertul.
in noviffimis temporibus manifestus mons Domini , & domus etiam l. 4. adv. Marc. p. 697. b. dicit prodituram ex Sion
Dei fuper vertices montium : & exaltabitur super colles, ove legem , 88 fermonem Dom. ex Jeruf. Gundobadus rex, ep.
nient fieper illum omnes gentes. Firmil. ep. ad Cypr. p. 142. ad Avit. Vienn. Sirm. to. 2. p. 54. b. ex Sion procedet
c. Erit in novilimis diebus manifeftus mons Domini , 5 domus lex, & verbum Dom. ex Jeruf. 'Avitus ipfe, epist. 19. ad
Dei fuper vertices montium : Græc. ft' éxpx Twr opóworo Gundobad. ibid. ex Sion egredietur lex , & verbum , &c. Vigil.
at in M. Alex. Ét' axpwr. Hilar. in Pf. 14. n. 5. col. Tapl. I. cont. Varim. p. 748. g. ex Sion enim prodiet lex ,
63. b. Et erit in novilimis diebus manifeftus mons Domi Es verbum , &c. Auct. op. imp. in Matth. hom. 32. p.
ni. Aug. tract. 1. in Joh. 1. to. 3. 835. b. Erit in novif- 135. d. Et venient omnes gentes, & dicent : Venite ascen-
fimis diebus manifeftus mons domus Domini , paratus in ca damus in montem Domini, 8 in domum Dei Jacob,
cumine montium : liinilicer hab. I. 10. de civit. Dei , c. annuntiabit nobis viam fuam , & ambulabimus in ea : ac
32. to. 7. 269. e. fubditque : 89 extolletur super colles, supra hom. 5. p. 48. Ascendamus in domum Dei Jacob , &
és venient ad eum univerfæ gentes : & l. cont. Jud. to. 8. oftendet nobis viam fuam, & ambulabimus in ea.
35. a. Erit in novissimis temporibus manifestus mons domus 7.4. Consonat Græc. detracta una voce multas, post
Domini , paratus in cacumine montium : 85 exaltabitur fu- gentes. Idem Hieron. in Ifai. 52. col. 377. e. legit : Et
per colles , & venient ad eum univerfa gentes : at in Pf. judicabit inter multas gentes usque in longinquum : & in
45. to. 4. 402. a. b. Erit in novisimis temporibus mani- Isai. 2. col. 23. b. loco populos multos , ait LXX. transtu-
feftus mons Domini , paratus in cacumine montium : item lille populum multum ; sicut etiam hab. Iren. l. 4. C. 34.
in Pf. 119. omittic vocem domus. Auct. I. de voc. gent. p. 275. c. Rursus Hieron. epist. ad Sun. & Frer. to. 2.
1. 2. c. 18. p. 27. f. Quoniam erit in noviflimis diebus 626. c. legit : concident gladios fuos in aratra, Es lanceas
manifestres mons Domini, & domus Dei in cacumine mon- fuas in falces : & non fumet gens contra gentem gladium ,
tium : exaltabitur freper colles, y venient ad eum omnes & non discent ultra pugnare. Tertul. 1. 4. adv. Marc. p.
gentes. Arnob. de Deo trino, p. 214. g. In novillimis dieb. 697. b. Judicabit inter nationes , & traducet populum plu-
manifestis erit mors Dom. & venient ad eum omnes gentes. rimum : mox ibid. concidunt macharas suas in aratra , &

*. 3. Ad verbum è Græco, nisi quod verbo venite, fibynas in falces : & fupra l. 3. p. 679. a. Et judicabit in-
subjicirur xaí; & loco viam nostram , hab. ófòr durf. Idem ter nationes , Grevincet populum amplum : & concident M3-
Hieron. in lsai. 52. col. 377. e. & in Ezech. 47. col. 1053. charas suas in aratra , & fibynas in falces : & non accipiet
c. legit , ex Sion egredietur lex, &c. Iren. 1.4.c. 34. p. gens super gentem macharam, e non difcent ampliùs bells-
275. c. ex Sion enim prodiet lex, & verbum Domini de re : at l. adv. Jud. c. 3. p. 137. b. concident gladios
Jeruf. Tertul. I. 3. adv. Marc. p. 678.c. Et ibunt multi, fuas in aratra, & lanceas fuas in falces : 85 non accipiet

dicent : Venite afcendamus in montem Domini , E in gens fi: per gentem gladium, 8 jam non discent præliari.
adem Dei Jacob , 5 annuntiabit nobis viam fuam , & in Cypr. I. 2. Teftim. p. 292.c. Et judicabit inter gentes ,

runt.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA. 5. Domus Jacob venite, & ambulemus in s. Et nunc tu domus Jacob venite, & ambu- Aug. l. 1. de confo lumine Domini. lemus in luce Domini.

Evang. to. 3. P. 2.
6. Projecifti enim populum tuum, domum 6. Remisit enim plebem suam, domum Ifraël: col. 19. Co
Jacob : quia repleti sunt ut olim , & augures ha- quoniam repleta eft ficut ab initio regio eorum
buerunt ut Philifthüm, & pueris alienis adhæse- auguriis, sicut alienigenarum, & filii multi alie-

nigenæ nati funt illis.
7. Repleta est terra argento & auro : & non 7. Repleta eft enim regio eorum argento &
eft finis thesaurorum ejus :

auro : nec erat numerus thefaurorum illorum:
8. & repleta est terra ejus equis: & innumera 8. & repleta eft terra equis : nec erat numerus
biles quadrigæ ejus. Et repleta est terra ejus idolis: curruum illorum. Et repleta est terra abomina-
opus manuum suarum adoraverunt, quod fece- tionibus operum manuum ipforum : & adorave-
runt digiti eorum.

runt ea , quæ fecerunt digiti eorum,
9. Et incurvavit se homo, & humiliatus est 9. Et inclinavit se homo, & humiliavit se vir :
vir : ne ergo dimittas eis.

& non remittam illis.
10. Ingredere in petram, & abscondere in 10. Et nunc intrate in petras, & abscondite
fosla humo à facie timoris Domini, & à gloria vos in terra à facie timoris Domini , & à ma-
majestatis ejus.

jeftate virtutis ejus, cùm furrexerit confringere

terram.
11. Oculi fublimes hominis humiliati funt, & 11. Oculi enim Domini excelli, homo autem
incurvabitur altitudo virorum : exaltabitur autem humilis : & humiliabitur altitudo hominum, &
Dominus folus in die illa.

exaltabitur Dominus folus in illa die.
12. Quia dies Domini exercituum super om-

12. Dies enim Domini sabaoth supra omnem
nem superbum , & excelfum, & fuper omnem ar- injuriofum, & fuperbum, & fupra omnem al-
rogantem : & humiliabitur.

tum, & humiliatum : qui humiliabuntur.
13. Et super omnes cedros Libani sublimes, 13. Et supra omnem cedrum Libani excelfo-
& erectas, & fuper omnes quercus Basan. rum, & elatorum, & supra omnem arborem li-

bani Basan.
14. Et fuper omnes montes excelfos, & lu-

14.

Et fuper omnem montem, & fuper omper omnes colles elevatos.

nem collem altum. 15. Et super omnem turrim excelsam, & su

IS ... Vide Nor. per omnem murum munitum,

16. & fuper omnes naves Tharsis, & super 16. Et super omnem navem maris, & fuper
omne quod visu pulchrum est.

omne spectaculum navium decoris.
17. Et incurvabitur sublimitas hominum, & 17. Et humiliabitur , & cadet contumelia ho-
humiliabitur altitudo virorum , & elevabitur Do minum, & exaltabitur Dominus solus in illa die :
minus folus in die illa :
18. & idola penitus conterentur :

18. & manibus fabricata omnia abfcondent
NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.
redarguet populum multum : 85 concident gladios fuos in C. Et curvatus εft. Gr. Και έκυψεν άνθρωπος, και εταπεινώθη
aratra , e lanceas uas in falces : 80 jam non discent pu áráp. ij ' Mes oríow cutés. Ms. Mediol. cum obelo, d'un
gnare. Gundobadus rex ep. ad Avir. Vienn. Sirm. to. 2. Tois ; unde Hieron. in hunc loc. col. 26. a. dicit LXX.
p. 54.b. Et judicabit inter plebes multas , & redarguet gentes interpretatos esse , & non dimitram eis.
validas ufque longè : 8 concident gladios fuos in aratra , 8 . 10. Vix meliùs Græc. reddi potest.
lanceas suas in falces : 6 jam non cötellet gens super gentem ¥.11. Sic etiam in Græco ad verbum. Apud Vigil.
gladium, jam non ftabunt belligerare. Græcè pro extellet, Tapl. I. cont. Varim. p. 733.g. Et oculi excelfi humilia-
est autetas ; in Mr. verò Alex. apn. Avitus Vienn. ep. 19. buntur , 8 cadent : 8 exaltabitur Dominus folus in die
ad Gundobad. ubi sup. legit : Et judicabit inter medium illa.
gentium , & increpabit populos multos : concident gladios suos $. 12. Aprè ad Græc, præter hæc ult. & humiliatum ;
in aratra, Es lanceas fuas in falces. Vigil. Tapf. l. cont. qui bumiliabuntur , pro quibus à METéweglo is Tamewbú-
Varim. p. 748. g. Et judicabit in medio gentium , re Corial. Tercul. 1. 4. adv. Marc. p. 726. b. bene, Dies
darguet populam multum.

enim Domini Sabaoth in omnem contumeliofum , & super-
*. 5. Eadem repecit Aug. l. cont. Jud. to. 8. p. 36.f. hum , in omnem fublimem, Belatum : & humiliabuntur.
37. a. 39. d. sublato 5, poft venite. Græcè abfunt tres Cypr. ep. 55. p. 81. a. Dies enim Domini sabaoth fuper
voculæ tu 89, in; ar in Ms. Mediol. fic est, cu omnem injuriofum , 6 fuperbum , & fuper omnem elatum,
cum obelo; fubinde , opeva h à ToutKupis. Iti Eg excelfum. Hieron. in Zach. il. col. 1772. d. Dies
dem in edd. Ald. & Compl. sy mepeve muti, ficut in Ald. Domini Sabaoth super omnem contumeliofum , fuperbum,
å tã. Apud Cypr. I. 1. Testim. p. 278. a. venite , am super omnem excelfum, atque fublimem.
bulemus in lumine Domini : apud Chromat. Aquil. in Matth. W.13. Ita in Græco, præter hoc ult. Barár: Baoar,
p. 981. b. venite , ambulemus in luce Domini.

glandis Bafan, loco libani Bafan. f. quidam ofcitanter
V.6. Hæc tota concinunt cum Græco. Hieron. eciam fcripfit webáry, pro Banars. Hieron. in Zach. 11. col.
in hunc loc, col. 24. b. c. ait : Pro Philisthiim, femper 1772. d. Et super omnem cedrum Libani excelfam , & su-
LXX. alienigenas interpretati funt: & inf. pro & pueris alie- per omnem arborem quercûs Basan.
nis adhæferunt , iidem , inquit, transtulerunt , & filii multi . 14. Græc. ante montem, ponit ufusor, escelfum ;
alienigenæ nati funt eis. Apud Cypr. 1. 1. Testim. p. 278. cæt. ut in Lat.
a. hæc tantùm leguntur : Dimifit enim populum suum , *.15. Hic versus prætermittitur ab Auguftino : ira vero
domum Ifraël. Apud Chrom. Aquil. in Matth. p. 981.b. in Græco est : Kairi zárta kúpyor winner, dy fai Trão
Dimifit enim populum suum domûs Ifraël.

Teixes funére Et super omnem turrim excelfam , & fuper
W.7. Ira Græcè ad verbum,

omnem murum excelsum.
N. 8. Mirè concordant omnia cum Græco. Apud Cypr. *.16. Rectè Hieron. in hunc loc.col. 28.e. Pro Tharfis,
cpist. 64. p. 111. a. adoraverunt eos, quos fecerunt digiti quod omnes fimiliter tranftulerunt , feli LXX. mare interpretati

similiter ep. ad Demetr. p. 221.b.& ad Fortun. sunt : & infra col. 29. a. Quod fequitur : & fuper omne
p. 264. b. & l. de laps. p. 183. C. Apud Jul. Firmic. I. quod visu pulchrum est , LXX. tranftulerunt : & fuper
de erro. prof. relig. c. 29. adoraverunt deos, quos fecerunt omnem aspectum pulchritudinis navium. Sic etiam hodie
digiti eorum.

legitur Græcè.
7.9. Cypr. epift. 64. p. 111. a. Et curvatus eft homo, . 17. Ita rursum Aug. 1. 13. cont. Faust. to. 8. 257.
& humiliatus eft vir : & non laxabo illis : itidem epist.

c. nec alirer Græcè, fi fubnectatur iftud , nas árbpw Tos , om-
ad Fortun. p. 264. b. & l. de lapf. p. 183. c. ita quo- nis homo , verbo humiliabitur. .
que ep. ad Demetr. p. 221. b. nisi quòd hab. Et incur. *. 18. Sic iterum Aug. 1. 13. conr. Fauft. col. 257.c.
varus eft. Julius Firm. de erro. prof. relig. c. 29. p. 179. unà cum Græco.
Tom. II.

Vyy

[ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

corum:

[ocr errors]
[ocr errors]

Ang. ubi fup.

tere terram.

16.

VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA. 19. in fpeluncis, & in fcissuris petrarum , & 19. & introibunt in fpeluncas petrarum , & fe. 10. in cavernis terræ à facie timoris Domini , & à in voragines terræ à facie formidinis Domini , 8. majestate virtutis ejus, cùm exfurrexerit confrin- & à gloria majestatis ejus, cùm surrexerit percu

Luc.23.

30. gere terram.

Apoc. 6.
20. Illa enim die projiciet homo abominatio 20. In die illa projiciet homo idola argenti sui,
nes aureas & argenteas, quas fecerunt ut adora- & fimulacra auri sui, quæ fecerat fibi ut adora-
rent supervacanea & noxia :

ret, talpas & vespertiliones.
21. ut intrent in foramina folidæ petræ , & 21. Et ingredietur scissuras petrarum, & in
in scissuras petrarum à facie timoris Domini, cavernas faxorum à facie formidinis Domini, &
& à majestate virtutis ejus, cùm exsurrexerit com à gloria majestatis ejus , cùm surrexerit percu-
minuere terram.

tere terram.
22.... Vide Not.

22. Quiescite ergo ab homine , cujus spiritus in

naribus ejus eft, quia excelsus reputatus est ipse.
NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.
*. 19. Eadem refert Aug. l. 13. cont. Faust. 257.d. nocivis ; sed correctum à Pamelio est nofluis. Hieron. in
præter verbum furrexerit , pro exfurrexerit. Græcè ita : fios hunc loc. p. 29. e. Pro talpis , inquit , quas nos interpre-
νέγκαντες εις τα σπήλαια , και εις τας Χισμας των πετρών, tati sumus, LXX. vana : & poft paulò : Vespertilio autem
my eis tos tpeózaus, &c. inferentes in fpeluncas, & in foif- noturna avis, quae congruum ab eis nomen accepit , ruxtepis,
Juras petrarum , & in cavernas , &c. ut supra. Auct. I. de quòd in notte volitet,
promill. p. 3. ap. Profp.col. 185.b. Abfcondent deos fuos Ť.21. Ita Græcè, verbum pro verbo.
in Speluncis , & cavernis petrarum , neque ibi celabunt eos. .22. Hic versus abeft in Gr. edir. Rom. unde Hieron.

Tertul. I. cont. Hermog. p. 420. b. addit, cum furrexe comment, in hunc loc. col. 30. b. dicit : Koc prætermisere
rit confringere terram.

LXX. in Græcis exemplaribus ab Origene sub aferiscis de
. 20. Eadem quoque habet Aug. l. 13. cont. Faust. editione Aquilæ additum eft : & poft pauca : Tacità , in-
257. d. Græc. addit aurê, fuas, ad abominationes ; & pro quit, mecum mente pertractans , non possum invenire ratio-
ult. noxia hab. Put tepio , vespertiliones ; cæt. ur in textu: nem quare LXX. tam perspicuam de Christo prophetiam in Gra-
fortasse Interpres Lat. vertit noctnas, ex quo imperitus libra cum noluerint vertere : item in Jer. 17. col. 607. f. Quod
rius fecit noxia : & verò Tertul. 1. 3. adv. Marc. p. 679.c. cur à LXX. prætermiffum fit , nescio' ; nifi forfitan peperce-
legit : Ex die qua projecit bomo aspernamenta fua aurea rient populo suo. In edd. verò Ald. & Compl. hæc sequun-
argentea , qua fecerunt adorandis vanis Š noétuis : ar lib. tur : Παύσαθε υμίν απο το ανθρώπε, η αναπνοή (Αld. ός
adv. Jud. c. 13. p. 147. b. Projecit homo abominamenta αναστοεί) έν μικτλοι αυτε, ότι τίι ελογίθη.
sua aurea 88 argentea , qua fecerunt adorandis vanis &

[ocr errors]

1.

10. 16.

CAPUT III.
VERSIO ANTIQUA.

VULGATA NOVA,
Flitron. im lsai, 1. Eab' Serufalem, & à Juda validum & vali-
Cce dominator Dominus sabaoth auferet

Cce enim dominator Dominus exerci29.col. 248..

tuum auferet à Jerusalem, & à Juda vali-
dam, omnem fortitudinem panis, & omne ro- dum & fortein , omne robur panis, & omne ro-
bur aquæ ;

bur aquæ ;
2. gigantem, & fortem, & hominem bella 2. fortem , & virum bellatorem , judicem, &
torem , & judicem, & prophetam, & conjecto- prophetam , & ariolum, & senem ;
rem, & presbyterum ;

3. & quinquagenarium, & admirabilem con 3. Principem super quinquaginta, & hono-
filiarium, & fapientem architectum, & pruden- rabilem vultu, & confiliarium , & fapientem de
tem auditorem.

architectis , & prudentem eloquii myftici.
Hieron, in Ecclef.
4. Et dabo juvenes principes eorum,

& illuso-
4. Et dabo pueros principes eorum, & effe- Ecclef

. to. 2. 775. 6o res dominabuntur eis.

minati dominabuntur eis.

VULGATA NO V A. 5. Et irruet populus , vir

5... 6. Vide Not.

nem , & ignobilis contra nobilem. ad virum, & unusquisque

6. Apprehendet enim vir fratrem suum domesti-
ad proximum suum : tumultuabitur puer contra fe cum patris fui: Vestimentum tibi eft , princeps elto nol-

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUA M.
7. 1. Græc. ipso initio hab. 'I! 8 dý; & pro Juda, Auct. I. adv. Jud. apud Cypr. p. 575. habet : fortem,
'Ix Saias ; fubinde collit omnem , ut & inf, omne ; cæt. ut gig.intem hominem , & bellatorem , judicem , prophetam, s
in Lat. Cypr. l. 1. Testim. p. 282. c. legit : Ecce itaque destinatorem, fenem laudabilem.
dominator Dominus fabaoth auferet i Juda, & ab Jerusalem ř. 3. Eadem sunt in Græco. Hieron. etiam in hunc
valentem s validum , valentiam panis , & valentiam ajue. loc, col. 34. e. testatur pro duobus, id eft, honorabili
Hieron. in hunc loc.col. 31. f. air juxta LXX. legi, vali vultu , & conGliario , LXX. unum virum admirabilem
dum is validam : lic eriam legit ipse inf. col. 36. a. ficut confiliarium tranftuliffe : & infra col. 35. e. loco pruden-
constanter , ab Jerusalem , & ab Juda. Tertul. verò l. cont. tem eloquii myftici, LXX. inquit, interpretati funi, prita
Jud. c. 13. p. 147. b. ait : Tulit enim Dominus sabaoth dentem auditorem : vide etiam ibid. col. 36. a. Tertul.I.
di Judais , ab Jerusalem , & fapientem , &c. vel Auftulit adv. Jud. c. 13. p. 147. b. memorac prophetam , sa-
enim Dominus fabaoth a Judæa , Es ab Jerusalem inter caiera , pientem architectum , ablatos à Judæa, Jerusalem. Auct.
& prophetam , &c.& l. 5. adv. Marc. p. 788.a. Auferam à 1. adv. Jud. ap. Cypr. p. 575. confiliatorem, & peritum
Juden inter cætera , & fapientem , &c. Auct. l. adv. Jud. ap. architeitum , & prudentem adjutorem.
Cypr. p. 575. Dom. abftulit ab Jerues. virtutem panis & aqua. W. 4. Ita de Græco, præter unum dabo , pro quo

ÉTI-
8.2. Hieron. loco cit. omittit fortem ; ultimòque hab. súcw, imponam. Hieron. etiam in hunc loc. col. 36. f.
senem , non presbyterum ; at comment, in hunc loc. col. observat pro verbo effeminati, LXX. & Theodotionem
32. f. ait : Pro forti, quod folum eft in Hebræo , duo - illufores eile interpretatos.
mul LXX. transtulerunt, gigantem , & fortem : & infra ^.5. Græc. & Vulgata vix differunt inter se.
33. b. Quærimus, inquit, juxta Hebraicum, quomodo in 7.6. Pene concordat Græcum cum Vulgata , nisi quod
terpretemur ariolum, quem omnes interpretati funt divi ante domesticum illic habetur particula disjunct. ü vel, (in
num , excepris LXX. qui pro hoc conjectorem tranftulerunt: MI, Alex. q;) & pro ruina, opcöued; unde Hieron.
& post pauca : Senem quoque..... LX X. presbyterum tranf- in hunc locum, col. 37.b. ait : Pro ruina Symmachus Es
tulerunt. Sic etiam leguntur hac tofa in Gr. edit. Rom. Theodotio infirmitatem transtulerunt, LXX. cibum.

nec

VULGATA NOVA.
ser, ruina autem hæc sub manu tua.

tum : nolite constituere me principem populi.
7. Refpondebit in die
7... Vide Nor.

8. Ruit enim Jerusalem, & Judas concidit:quia lin-
illa, dicens : Non sum me-

gua eorum & adinventiones eorum contra Dominum ,
dicus, & in domo mea non est panis , neque vestimen ut provocarent oculos majestatis ejus.
VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.
9. Agnitio vultus eorum refpondit eis : & pec 9. Confusio vultus eorum reftitit eis : iniqui- Hieron. in Ifai,
catum suum quasi Sodoma prædicaverunt , tatem suam sicut Sodoma annuntiaverunt, & of- 3.60l. 38. b.e.
abfconderunt: væ animæ eorum , quoniam reddita tenderunt : væ animæ eorum, quia

tenderunt : væ animæ eorum, quia cogitaverunt Idem in ljai. 1.6 funt eis mala.

3. col. 14.a. 38.e. 10. Dicite justo quoniam bene, quoniam fruc 10. dicentes : Alligemus juftum, quoniam inutum adinventionum suarum comedet.

tilis eft nobis : itaque fructus operum suorum co

medent.
11. Væ impio in malum : retributio enim ma II..... Vide Not.
nuum ejus fiet ei.

12. Populum meum exactores fui fpoliave 12. Populus meus, exactores veftri circumfcri- Ambros. 1. de Toba runt, & mulieres dominatæ funt eis. Popule bunt vos :a qui vos poftulant , dominantur veftri. c.9.col.601, meus, qui te beatum dicunt, ipsi te decipiunt, & Populus meus, qui vos beatos dicunt, feducunt a Tertul. 1.4. adv.

Marc. p.722.4. viam gressuum tuorum dissipant. vos, & vias pedum veftrorum disturbánt.

109.c, 13. Stat ad judicandum Dominus, & ftat ad 13. Conftitutus est igitur Dominus in judicio, Idem p. 734.c. judicandos populos.

& ftatuit in judicio populum fuum.
14. Dominus ad judicium veniet cum senibus 14. Ipfe Dominus in judicium veniet cum pres-
populi fui, & principibus ejus : vos enim depafti byteris, & archontibus populi : vos autem ad quid Ibid. p. 707.66
estis vineam, & rapina pauperis in domo vestra. incenditis vineam meam, & rapinæ mendici in

domibus veftris
is. Quare atteritis populum meum , & facies 15. Cur vos læditis populum meum,

& faciem
pauperum commolitis, dicit Dominus Deus exer mendicorum confunditis?
cituum ?

16. Et dixit Dominus : Pro eo quòd elevate 16..... exaltatæ funt filiæ Sion , & ambulave- Cypr. I. de bab.
funt filiæ Sion, & ambulaverunt extento collo, runt alto collo, & nutu oculorum, & inceffu pe- virg. 177.b.
& nutibus oculorum ibant, & plaudebant, am- dum, trahentes tunicas, & pedibus simul lu-
bulabant pedibus suis , & composito gradu ince- dentes :
debant :

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUA M.
$.7. Hieron. in hunc loc. col. 37. c. ait : Pro medico bant : item in Ifai. 3. col. 38. f. ait : Pro mulieribus , quas
LXX. tranftulerunt principem : & post paulò : Responde- solus interpretatus efl Symmachus , & Hebraicè dicitur nalim,
bit , inquit, in Hebræo non habetur , fed de LXX. additum Aquila, 85 LXX. transtulerunt diwartgrias, qui significant
eft; in Hebræo enim bis , qua fupra fcripta funt, jungitur: exactores. Auguft. in F1.85.10,4. 916.g. Populus mens,
in illa die dicet : Non sum medicus. Sed Martianæus noster qui vos felices dicunt , in errorem vos mittunt, turbant
ibidem observar in Hebræo effe iissa , id est, affumet, Jemitas pedum veftrorum : ita rursum l. 3. cont. ep. Par-
quod LXX. optimè verterunt átoxeibeis , refpondens , juxta men, to. 9. 74. c. excepto verbo conturbant, pro turbant :
phrasim in Evangelio fæpiùs usurpatam , Refpondens au item ep. 33. to. 2. 62. f. qui vos felices dicunt , in erro-
tem dixit. Hoc etiam verbum , refpondebit , legitur apud rem vos mittunt. Ennod. Ticin. ap. Sirm. to. 1. p. 741.
omnes Interpretes Chald. Syr. & Arab.

a. qui vos laudant , seducunt vos , 88 subvertunt femitas per
.9. Priora ista , Confufo vultus eorum restitit eis , fic dum veftrorum. Anon. ap. S. Paulin. epist. ad Celanc. to.
cranstulerunt LXX. teste Hieronymo : nunc etiam ira le 2. p. 14. c. Popule meus , qui beatificant vos , seducunt
guntur Græcè in edit. Rom. cum fubsequentibus vos , & femitas pedum veftrorum dilipant , al. perturbant.
quòd loco iniquitatem fuam ficut Sodoma , est , Tv de cuap *. 13. Græc.''Ana vûr xalashosta. Eis xpia. Kúeres,
tlar avtô ás Eodów, peccatum autem fuum quafi Sodo-suhod sis xplour to accov áutē. Vigil. Tapf. 1. cont. Va-
morum ; & pro cogitaverunt, Bebénevries, consiliari sunt : rimad. p. 730. f. ftatuet Dominus in judicio populum suum.
posteriora etiam ista , va anima eorum , &c. usque ad . .14. Consonat Græc. nisi quòd voci presbyteris, jun-
al. fimiliter air Hieronymus referre se juxta LXX. Apud git og næs, ut & isti, archontibus , curs'; subinde lic,
Ambrof. I. de bened. Patr. c. 3. col. 517. b. fic : va ani- a coupíoa7s , incendislis , & opaczy, rapina , num. sing. Rur-
ma ipforum , quia cogitaverunt confilium malum adversum sum Tertul. I. de resurr. carn. p. 573. c, ait venturum in
se. Apud Rufin. in Symb. p. 181. b. animæ eorum, qui judicium cum presbyteris , & archontibus populi. Ambros.in
cogitaverunt cogitationem peflimam adversùm femetipfos. Pl. 36. col. 811. a. Quoniam ipfe Dominus veniet in ju-

. 10. Eadem sunt in Græco. Sic etiam apud Ambrof. dicium. Rufin. in Symb. p. 181. b. Dominus in judicium 1. de bened. Patr. c. 3. col. 517.b. & l.2. offic. col. 76. d. veniet cum fenioribus, principibus populi. Ennod. Tiusque ad vocem itaque. Similiter apud Rufin. in Symb. cin. pro iv. Synodo , Conc. to. 4. p. 1342. d. Dominus

ad judic. veniet cum fenibus populi sui. Vigil. Tapf.l.cont. V.11. Vulgata non longè diftat à Græco.

Varimad. p. 730. f. Ipse Dominus in judicium veniet cum
¥. 12. Græc. pro circumscribunt vos, hab. xerceportal senioribus populi , & principibus fuis : & inf. p.739. Ecce
vuās, Nobil. Spoliant vos ; mox ita , dj o dani781765 , xu- ipfe Dominus in judicium veniet cum senioribus principibus
eisút civ vewr 'ultimòque, aj tòy opiCoY ..... Tepáarec.ro fuis. Hieron. in Ifai. 52. p. 377. b. Ipfe Dominus venies
at in ed. Compl. tas apícos..... extapos por cæt. ut in cum senioribus populi , cum principibus ejus : vos autem

Ambrof. in Pl. 37. col. 827. b. hab. vendiderunt quare fuccendistis vineam meam , & rapina pauperis in do-
nos, & dominantur nobis. Subinde Lucif. Cal. I. de reg. mibus veftris ? Lucif. Cal. l. I. pro S. Athan. p. 198. a.
apoft. p. 220. e. qui vos felices dicunt , in errorem vos vos autem quid fuccenditis vineam meam, Grapina paupe-
mittunt , semitam pedum veftrorum turbant. Itidem Cypr. rum in domibus veftris ?
epist. 28. p. 39. a. rursumque l. de lapl. p. 185. c. & l. *.15. Eadem prorsus in Græco. Apud Lucif. Cal. l.
3. Testim. p. 328. c. nisi quod hoc duplici loco leg. se 1. pro S. Athan. p. 198. a. Quid vos injuriam facitis por
mitas. Hieron. l. 3. cont. Pelag. to. 4. 544.b. & in Ifai. pulo (Gr. ád excit , ) faciem inopum confunditis ? Hie-
9. col. 89. a. Populus meus , qui beatum te dicunt, sedu ron. quoque in hunc loc. col. 39. f. ait LXX interpreta-
cunt te, 86 semitas pedum tuorum fupplantant : & in Ose. tos effe confunditis,
4. col. 1260. a. Populus meus , qui beatos vos dicunt , fe N. 16. Antecedunt ifta in Græco : Táte néyd Kúerose
ducunt vos

Es femitas pedum veftrorum supplantant : fimi- 'Axt' ær, Hæc dicit Dominus : Pro eo quòd; reliqua ur in
liter l. 2. cont. Pelag. to. 4. 528. b. necnon in Ezech. textu, nisi quod pro nutu , exstat è reúpcov, in nutibus ;
34. col. 944. b. præter fingul. femitam : at l. 2. cont. Jo- additurque dépz, fimul, huic voci, pedum. Hilarius in Pf.
vin. 10.4.p. 2. col. 227. e. fic: Populus meus, qui vos bem 128.col. 433. a. Filiabus Sion , inquit, exprobrat quòd alta
tificant , seducunt vos , & femitas pedum veftrorum contur cervice incedant..
Tom. II.

Vyv ij

p. 181. b.

[merged small][ocr errors]

textu.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
« ZurückWeiter »