Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

re fuo.

VERSIO ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA NOSTRA.
37. Lætetur anima vestra in misericordia & dabit vobis mercedem veftram in tempo-
ejus , & non confundemini in laude iplius.
38. Operamini opus vestrum ante tempus,

Ν ο Τ Ε.
fumite ; paulòque post, woww multum , loco copiofum, fundemini.
quæ idem fonant.

*.38. Sic ap. Auguft, in Spec. Ita quoque in Gr. ad
. 37. Ita refert Aug. in Speculo ; fic etiam in Græco verbum , excepto uno vobis, quod abeft, nimirum post
est, excepto uno aigl urbeinle, confundamini , pro con dabit.
oooh

poby

aa ROMAN. CORRECTIONUM AD EDIT. VULGATAM DELECTUS, Auctore FRANCISCO Luca Brugensi

.

[ocr errors]
[ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

7

& propu

tam,

I N prologo. Ec dicentes de scribentes doctissimos fieri. juxta sensum vertisse alligatura falutaris.

Pro dicentes, quod eft loquentes , plerumque legitur dis $. 32. Stolam gloriæ indues eam. Nequaquam mutan-
centes, unâ litterâ additâ ; sed male.

dus eft accusativus stolam in ablativum stola.
Et illorum periti facti. Non mutes participium facti in W.33. Fili, fi attenderis mihi, disces. Quod fequitur
verbum infinitivum fieri.

in quibufdam libris pronomen eam , superfluit.
Deficere in verborum compositione. Correctores fuftule CAP. VII. ř.4. Noli quærere à Domino ducatum. Ro-
runt conjunctionem &, quæ à plerisque libris præponitur his mani Patres correxerunt à Domino, Deo fcilicet , quod vulgò
verbis.

legitur ab homine.
Nam deficiunt verba Hebraica. Et binc susulerunt & $.6. Et ponas scandalum in æquitate tua. Et bic , pro.
conjunétionem, quæ interponiebatur ante verba.

eo quod vulgò legitur agilitare, id eft, alacritate , emen-
Cap. I. 7. 8. Unus est altiflimus Creator omnipotens. dando fubftituerunt æquitate , quod eft , rectitudine.
Non addas omnium nomini Creator.

*.7. Non pecces in multitudinem civitatis. Accufari-
. 12. Et longitudinem dierum. Servanda eft conjunc vus multitudinem à Correctoribus repofisus, nequaquam mu-
tio & , non mutanda cum præpofitione in.

tandus eft in ablarivum multitudine.
¥. 16. Cum electis feminis graditur. Non præponas bis . 13. Noli arare mendacium adversùs fratrem tuum.
verbis conjunktionem &.

Cavendum hic eft, ne recidatur in vetus mendum, Romana
X. 18. Religiofitas custodiet & justificabit cor. Quidam correctione fublatum , quo amare, quod eft diligere , fcriptum
libri habent vivificabit ; quidam , ut correctio , justificabit. fuit pro arare, quod moliri , fabricare , phrafi Hebraica

V. 25. Er rami illius longævi. Non eft mutanda copu denotat. Differentia unius litterula anfam præbuit indoitis fcrilativa.& in causalem enim.

bis , mutandi quod non intelligebant , ut plerumque alias.
Cap. II. ¥. 17. Et quid facient. Non est mutanda tertia *. 29. In toto corde tuo honora patrem tuum. Reitè
persona in fecundam facietis.

Correitores periodum inchoarunt ab his verbis in toto corde
Cap. III. X. 10. Uc fuperveniat tibi benedictio ab eo. tuo, quæ alii jungunt periodo præcedenti.
Romani Correitores , pro eo quod vulgò legitur Deo , repo · 33. Et propurgate cum brachiis. Hanc lellionem prie-
fuerunt pronomen eo , referendum ad patrem tuum. tulerint Correitores , ei quæ ejl in aliis libris
¥.12. Non enim est tibi gloria , ejus confulio. Et hic ,

gnato cum brachiis,
pro conjunétione adverfativa sed , reposuerunt pronomen ejus. V. 37. Gratia dati in confpectu omnis viventis. ' Pro

#. 16. Nam pro peccato matris reftituetur tibi bo dati, alii legunt datûs, genitivum quartæ declinationis inue"
num. Cave commutes peccato , quod est delicto, cum eo quod fitiuum : porro datur verbum , 6 participium dara, que
contrarium eft , bono facto, ut quidam.

in quibufdam reperiuntur libris, vitia funt.
*. 26. Multos quoque fupplantavir suspicio illorum. CAP. VIII. ř. 6. Memento quoniam omnes in correp-
Non fcribas enim pro quoque.

tione fumus. Cave pro correptione , quod eft reprehenfione ,
*. 28. Cor ingrediens duas vias , non habebit fuccef- Scribas corruptione , id eft, pro e fecunda vocali, u quin-
fus. Pro successus quidam legunt requiem.

X. 30. Frutex enim peccati radicabirur in illis. Infignis V. 8. Et in gaudium nolumus venire. Et hic cavendum
correllio, , qua pro verbo compofito eradicabitur , quod est, ra ne pro nolumus negativo , fubftituamus volumus affirmari-
dicitus evelletur, emendatum eft fcriptumque verbum fimplex
contrariæ fignificationis , radicabitur , quod eft, radices aget. V. 12. Et in tempore necessitatis dare responsum. In-

#. 34. Ec Deus prospector est ejus qui reddit gratiam. finitivus dare non est mutandus in futurum indicativi dabis.
Non mutes prospector, quod eft retributor , cum conspec CAP. IX. X. 2. Ne ingrediatur in virtutem tuam. Non
ant protector.

mutes quartos casus in fextos virtute tua.
Sequitnr : Meminit ejus in posterum. Correctores addi 7.4. Ne fortè pereas in efficacia illius. Malè quidam
derunt pronomen ejus.

fubftituerunt effigie, id est specie, pro efficacia, virtute.
Cap. IV. *.8. Et responde illi pacifica in mansuetu . 10. Quafi ftercus in via conculcabitur. Non addas
dine. Nomen pacifica non eft mutandum in adverbium pa-

ab omnibus prætereuntibus.
cificè.

Cap. X. ¥. 3. Ec civitates inhabicabuntur per sensum
W.13. Complectentur placorem ejus. Quidam pro pla- potentium. Noli scribere prudentium , quod est , senfato-
corem , quod eji, suavitatem , non intelletto , abfterdè placa , pro potentium, quod eft , principum.
torem fcripferunt.

7.4. In manu Dei potestas terræ. Quod sequitur in
¥.17. Et erunt in confirmatione creaturæ illius. Sin- plerisque omnibus libris, & exsecrabilis omnis iniquitas gen-
gırlare illius non est vertendum in plurale illorum. tium, Correitores judicarunt superfluere hoc loco, effe verò

W.32. Nec coneris contra ictum Auvii. Cave fcribas versus feptimi subsequentis.
fulminis , quod eft fulguris , pro fluvii , five fluminis. V.5. In manu Dei prosperitas hominis. Probata Cor-

Cap. V. 9.4. Altiflimus enim est patiens redditor. Non reitoribus lectio est prosperitas , quod eft , felicitas ; reprobata
interponas & ante redditor.

porestas.
V. 13. Esto mansuetus ad audiendum verbum. Non ¥. 26. Noli despicere hominem juftum pauperem, &
fubjicias , quod multi codices, Dei : Superfluit enim. noli magnificare virum peccatorem divitem. Servandum eft

^. 17. Et denotatio pellima super bilinguem. Cave verbum imperativi modi repetitum noli, non commutandung
fcribas devotatio aut devoratio , pro denotatio, quod ejt cum adverbio negandi non.
vituperatio.

¥.27. Magnus & judex & potens est in honore : &
CAP. VI. ¥. 12. Si humiliaverit se contra te. Non mu non est major illo qui timet Deum. Plerique codices con-
tes contra in coram.

jundionem & , quæ præponitur nomini judex, vertunt in . 19. Quasi is qui arat & seminat. Non repetas qui verbum fubftantivum est ( magnus est judex) cui non pauci ante feminat.

adjunguent nomen dives, hoc modo : Magnus est dives ju-
ť. 31. Et vincula illius alligatura falutaris. Quidam li dex ; fed malè bæc. Tria enim hominum genera

bic recenfen-
bri interjiciunt fila hyacinthina, ante alligatura Talutaris : tur quæ fint in honore , inagnus five magnas, judex,
verum alterum folum eft noftræ Editionis. Græcè ad verbum potens , five quod Græcè eft , dynasta.
ferè legitur fila hyacinthina : verim id videtur Interpres CAP. XI. N. 8. Er in medio sermonum ne adjicias log
T 01. ll.

Rrr ij

[ocr errors]

tor

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

qui. Egregia correlio , quæ reftituit vocem fermonum, pro sufferentiam. ea quæ corruptè à plerisque legitur seniorum , quod eft pref V. 19. Cùm conspexerit illa Deus. Non præponas conbyterorum.

juntionem &. #.9. De ea re quæ te non molestat, ne certeris. Inter V.22. Et interrogatio omnium in consummatione est. pres , vocabulo certandi, ufus genere deponenti , dixit cer Vocula omnium, id eft, cunctorum , non eft mutanda in reris , pro certes, aut certaveris.

hominum. 9.20. Et nefcit quod tempus præterier. Ut vocula quod , . 30. Anima omnis vitalis denunciavit ante faciem non pro conjunctione, fed pro nomine adje&tivo eft accipienda; ipfius. Correctores fuftulerunt conjunctionem aurem , qua ita futurum indicativi præterier , non est mutandum cum poftponebatur voci anima : 8 futurum denunciabit, quod præfenti conjunctivi præterear. Porro pronomen ipsum , quod antea legebatur à plerisque, commutarunt cum præterite deadjungunt quidam verbo præteriet , redundar.

nunciavit ; quim oprime. 7. 24. Ét in hora veloci processus illius fructificat. Sequitur : Et in ipsam iterum reversio illorum. Et hic Corretores emendarunt hora , quod eft , tempore , pro eo quod rectilimè, in locum fexti cafus ipfa , furrogarunt quartum vulgò legitur , & quidem vitiosè , honore,

ipsam. *. 34. A scintilla una augetur ignis. Non addas con Cap. XVII. V.7. Posuit oculum suum super corda iljunitionem enim.

lorum. Retinendum eft pronomen reciprocum suum , non fubX. 36. Et abalienabit te à tuis propriis. Retinendum eft fituendum ipsorum , quod eft in aliis multis. pronomen cuis, non furrogandum nomen viis , quod eft , V. 18. Eleemosina viri quasi fignaculum cum ipso. Cave miris.

ne recidas in verus mendum , eorum qui fcripferunt faccuCap. XII. ř.4. Ec impiis & peccatoribus reddet vin lus, diminutivum à faccus, pro fignaculuin, quod eft fin dictam. Cave fcribas imperativum fecunde perfonæ redde, gillum. pro tertia persona futuri indicativi redder.

. 19. Er converter in interiores partes terræ. Præferenř.6. Prohibe panes illi dari. Non mutes paffivum dari dumeft converter, ei quod quidam libri habent conteret ; & inin aclioum dare.

teriores per t mutam probatter præ inferiores per f femivocalem. Ý.12. Nec fedeat ad dexteram tuam , ne fortè con . 26. A mortuo quasi nihil, perit confessio. Non judiversus in locum tuum , inquirat cathedram tuam. Pleri carunt Romani Patres omittendam vocem confeflio, tametfi à que libri, ante hæc verba, ne fortè conversus in locum non paucis manufcriptis omittatur. Caufam intelligere pote tuum, interjiciunt alia prorfus fimilia, ne conversus fter ris ex Notationibus nostris. in loco tuo , fed que judicata fint fuperfluere.

X. 30. Aut quid nequius quam quod excogitavit caro $. !3. Et lic qui comitatur cum viro iniquo. Non omit & fanguis ? Nec hic omittendum judicarunt quàm quod. tas adverbium lic, nec præponas conjun&tioni &.

CAP. XVIII. W.6. Et cùm quieverit, aporiabitur. Vul$. 18. Et quasi adjuvans suffodiet plantas tuas. Cave legitur operabitur , quod eft , laborabit, videbit fibi de Mutes pronomen fecunda persone tuas in tertiæ suas. integro effe laborandum : fed Patres fenferunt vocem Gracam

Cap. XIII. . 10. Acrende, ne seductus in ftultitiam ab Interprete fuisse retentam , ut alibi, Es scriptum fuisse humilieris. Cafus quartus stultitiam , præferendues eft fexto, aporiabitur , quod eft , perplexus erit. tum hoc tum proximo verfu.

7. 8. Quali gutta aquæ maris deputati funt. Scriben**. 14. 15. Et fubridens interrogabit te de abscondi dum est gutta numero fingulari, non plurali guttæ. tis tuis, Immitis animus illius confervabit verba tua. Hanc W. 14. Mileretur excipientis doctrinam miferationis. germanam esse tuin lotionem tim distinctionem , docuimus Ut præfens indicativi misererur, non est mutandum in pr.xolim in Notationibus noftris. Quidam enim libri, proximam fens imperativi mifereatur ; ita neque genitivus excipientis , fententiam aufpicantur ab illis verbis , de abscondicis tuis : in nominativum excipiens. quidam , pro nomine immitis , habent verbum immittis, Sequitur : Et qui festinat in judiciis ejus. Consequenter 8 pro nominativo animus, dativum animo : quidam de nec hic mutandum fingulare feftinat in plurale. nique unicum verbum conservabit, dividunt in duo non V. 22. Et ne verearis usque ad mortem justificari, Multi servabit. Nam corruptela buc occurrunt,

codices legunt verêris : Patres prætulerunt verearis. V. 17. Audiens vero illa , quafi in somnis vide. Nec

. 24. Et tempus retributionis in conversatione faciei. addas nomen verba , nec fcribas loco conjunctionis verò, Cave ne genitivum faciei , mutes five in nominativum, fi

¥. 21. Si communicabit lupus agno aliquando. Cone ve in verbum facies , Aut participium faciens. junétio fi non est mutanda in adverbium ficur.

. 25. Et neceflitatum paupertatis in die divitiarum. #.22. Quæ communicatio sancto homini ad canem? Neque hic genitivum pluralem necessitatum, mutes in accue Pro fancto homini, quidam legunt sancti.

Jativim fingularem neceffitatem. Sequitur : Aut quæ pars diviti ad pauperem ? Nomini .27. Homo sapiens in omnibus metuet. Præferendum pars, non addis epitheton bona.

eft futurum præfenti meruit. CAP. XIV. X. 10. Oculus malus ad mala. Subjiciunt W.29. Et impluerunt proverbia & judicia. Corre&tio eft quidam libri erigit aut erigitur , fed fuperfluè.

impluerunt , compofitum ab in s pluo , quod est , inftillaSequitur : Et non fatiabitur pane, fed indigens & in verunt ; pro vulgari leflione imploraverunt , ab in plcro. tristiria eric super menfam suam. Correctores addiderint con 8.33. Et eft tibi nihil in facculo. Duo vitia ex boc verjunétionem adverfativam sed.

ficulo fublata funt : Unum , quod omissa est negatio non, quæ ř. 12. Memor esto quoniam mors non tardar. Non mil interponebatur media inter & S est : alterum , quòd pro tes præfens tardar in futurum tardabit.

culo , quod eft ævo, reftitutum eft facculo, quod est marSequitur : Et testamentum inferorum quia demonstra- fupio. tum est tibi. Pro conjunctione quia , non fcribas nomen Sequitur : Eris enim invidus vitæ tuæ. Non substituas quod , aut adverbium jam.

animæ pro viræ. Sequitur : Teftamentum enim hujus mundi morte mo CAP. XIX. X. 12. Sagirta infixa femori carnis. Cave rietur. Quidam libri, pro futuro indicativi morietur, ha- legas canis , omissa litiera r , pro carnis , quod eft , corporis. bent imperativum moriatur : feit Sprerium eft, quod legitur .24. Et est qui le nimium submittit. Meritò omissa in nonnullis , mortem operatur.

eft vox juftus, que interponebatur media inter & S est; nec CAP. XV. #.9. Non eft speciosa laus in ore peccato- folùm in hac pericope , sed 85 in subsequente : Et eft qui inris. Quod fubjiciunt quidam libri, quia non est à Domino clinar faciem suam. miffus, merito Correitores judicarunt fuperfluere.

Sequitur : Et fingit se non videre quod ignoratum est. *. 16. Si volueris mandata servare, conservabunt te. Cave omittas negationem non. Multi codices fcribunt compofitum conservare : fed &, quod CAP. XX. X.6. Er est tacens , non habens sensum lofubjiciunt nonnulli, redundat.

quelæ. Non addas conjunétionem autem. Sequitur : Et in perpetuum fidem placitam facere. Pro Sequitur : Et est tacens, sciens tempus aptum. Adjellifacere non fubftituas servare , multoque minus futurum in vo aptum, è quarto casu vrutato in fecundum apri, multa dicativi servabunt aut facient.

exemplaria adjungunt fubftantivum temporis ; fed illud cum *. 17. Appofuit tibi aquam & ignem. Tertia persona minis congruere videretur , alii adjunxerunt fermonis. apposuit non eft mutanda in primam appofui.

7.16. Odibilis eft homo hujusmodi. Non præponds & Cap. XVI. Ý.5. Ab uno sensato inhabitabitur patria, conjun&tionem. tribus impiorum deferetur. Perfuafi Latini , uni sensato V.20. Sit casus malorum feftinanter venier. Numerus opponi tres impios, fcripferunt plerique & à tribus impiis , fingularis veniet , non eft mutandus in pluralem venient. pro germana scriptura tribus impioruin, qua tribus fubftan *.21. Homo acharis quafi fabula vana. Pro acharis , tivum eft pro familia accepium : quam Romani Patres resti- quidam fubftituerunt ingratus , volentes interpretari Græcam

vocem , quam Interpres reliquerat. $.9. Et non pepercit peregrinationi Loth. Et lic ref Ť.31. Xenia & dona excæcant oculos judicum. Pro tituerunt nomen proprium Loth, pro pronomine illorum , xenia quid.im scripferunt munera, explicandi causâ. quod alios plerosque omnes libros occupat.

Cap. XXI. v.5. Objurgatio & injuriæ annullabunc *.14. Et non retardabit fufferentia misericordiam fa- substantiam. Pro objurgatio , quidam fcribunt cataplectacientis. Pro primo cafus fufferentia , non fcribas quartum tio, quam vocem à Græca formatam , putant ab Interprete

Itserunt.

[ocr errors]

nem.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

fuisse datam, ejusque loco tandem fubftitutam interpretatio- lium corda virtute calcavi. Non legas colla , quod eft cernem objurgatio.

vues , pro corda ; nec addas adjectivum propriâ subsianti4.6. Deprecatio pauperis ex ore usque ad aures ejus vo virtute. pervenier. Non mutes pronomen ejus , in nomen Dei , fed W.16. Ec in parte Dei mei hæreditas illius. Non esit ita intelligas.

mutandus ablativus fingularis parte , in accusativum plu#.11. Via peccantium complanaca lapidibus. Spurium ralein partes. eft, quod quidam fcribunt complantata à planto , pro com 8.25. In me gratia omnis viæ & veritatis. Correctores planata, à planns.

emendarunt viæ , quod eft , femita , pro vitæ , quod multi Sequitur : Et in fine illorum inferi, & tenebræ, & pe babent. næ. Cafus fextus fine , non eft mutandus in quartum fi ř. 39. A mari enim abundavit cogitatio ejus. Retinen

dum hic eft , ex Patrum fententia , præteritum abundavit, *.15. Eft autem fapientia quæ abundat in malo. Pro non fubftituendum futurum abundabit. fapientia , quidam contrarium putaverunt effe corrigendum , Sequitur : Et confilium illius ab abyffo magna. Cave intipientia ; fed male.

commutes præpoftionem ab cum in. Sequitur : Et non est sensus, ubi eft amaritudo. Pof

$.41. Ego quafi fluvii dioryx. Nobilis hujus loci ementerius est quidam mutant cum abundat.

datio , qua Huvii fcriptum est casu genitivo, pro eo qui vulgo V.18. Verbum fapiens quodcunque audierit fcius lau- legitur nominativo fluvius , s dioryx triffyllabum , pro difdabit, & ad se adjiciet. Non omitias voculas illas duas Syllabo doryx , quod quidam pejùs legunt dorax , alii pestiad se.

mè vorax. Primi erroris occafio ex eo fumpta eft, quòd exif1.31. Et qui cum eo manserit, odiosus erit. Nec hinc timatum fit , dioryx effe nomen propriuen , quod eft appellaauferas voculas cum eo.

tivum, significans Græcè alveum. Cap. XXII. N. 3. Filia autem in deminoratione fier, V. 42. Er inebriabo prati mei fructum. Cave mutes Nomini filia, nec præpenas in præpofitionem , nec postponas prati , quod quidam legunt pratus , 5 fignificat pafcuum, adjectivum fatua.

in partus, derivatum à pario. .8. Qui narrar verbum non audienti. Alii non atten CAP. XXV. .4. Divitem mendacem , fenem fatuum, denti ; qua expafitio eft.

Non interponas conjunctionem & , ut quidam. ¥. 10. Supra mortuum plora , defecit enim lux ejus : W.7. Quàm speciosa veteranis sapientia , & gloriosis & supra facuum plora, deficit enim sensus. Pro nomina intellectus & confilium. Servandus eft tertius cafus plurdsivo lensus , quidam ablativum legunt , sensu : sed nomi lis numeri gloriofis , non fupponendis primus numeri finnativus eft 85 in priori membro , ex quo non eft pofteriori ad- gularis gloriofus. dendum pronomen ejus ( sensus ejus ) fed fubaudiendum. . 24. Et obcæcat vultum suum tanquam ursus. Legen.

Ď.11. Modicum plora fupra mortuum , quoniam re dum eft præfenti tempore obcæcat , potiùs quàm futuro obquievit. Quod fequitur in quibufdam libris : Plurimùm cæcabit : quemadmodum &5 oftendit prafens , potiùs quàm verò fuper vitam fatui , fuperfluit.

futurum oftendet, in eo quod fequitur , Et quali saccum *. 19. Loramentum ligneum colligatum in fundamento oftendit. Porro quod proximum eji, in medio proximorum ædificii non dissolvetur. His verbis non eft præponendum ejus , Correitores fecerunt initium versüs 25. quod alii fiadverbium licut , etfi subaudiendum : porro loramentum ciunt finem hujus. quod eft ligamentum , deducum si lorum, ineptè quidam *. 31. Er plaga cordis, mulier nequam. Pro cordis , mutant in ornamentum : ad hæc in præpofitio non facilè eft quod eft xapdias, alii vitiosè fcribunt mortis , quod eft Jose omittenda : denique futurum diffolverur , verti non debet ir γατε. . præfens diffolvitur.

.35. Confundet te. Non praponas conjunctionem &. ř.20. Metu non depravabitur. Voci metu non præponi Cap. XXVI. $.1. Numerus enim annorum illius dutur conjuntio vel.

plex. Vulgò fcribitur plurale illorum; Correctio est, fingulare 8.21. Sicut pali in excelsis , & cæmenta fine impensa. illius. Nec huic versui præponendum eft , Sicut ornatus arenosus in N. 3. In parte timentium Deum. Substantivo parte non pariere limpido , & ; nec versui 23. ( quidam enim libri adjicias adjetivum bona. uni, quidam alteri versui præponunt ) omnino enim super .9. In muliere zelotypa. Correitores prætulerunt vofuit, videturque altera efTe interpretatio ejus quod nofter red cem zelorypa , ei quam alii legunt, voci infideli. didit cæmenta fine impenfa , quod docuimus in Notationi *. 14. Ab omni irreverentia oculorum ejus cave. Non bus. Porro hoc versu 21. re&Correcteres fcripferunt pali, mutes genitivum oculorum, in dativum oculis , nec omitquod fignificat ftipites aitt arundines, pro eo quod alii ple tas pronomen ejus. rique corruptè legunt paleæ : ubi & confequenter ineptè qui CAP. XXVIÍ. V.2. Ec emptionis angustiabitur peccadam omiferunt prapofitionem sine, quidam etiam impensa , tum. Retinendus est nominativus peccatum , non mutandus quod eft, expenfo , mutarunt in immensa, quod eft , ma in ablativum pluralem peccatis. gna.

7. 5. Sicut in percuflura cribri remanebit pulvis. CorSequitur : Posita contra faciem venti non permanebunt. reitores prætulerunt pulvis, ei quod alii legunt , ftercus. Quod fubjiciunt quidam codices , Et cor confirmatuin in .7. Sic verbum ex cogitatu cordis hominis. Genitivus cogitationibus sensus non turbabitur, non est bujus loci , cordis non temerè vertendus eft in accusativum cor. fed altera eft ejus quod præcellit verfio.

.9. Si fequaris justitiam , apprehendes illam. Verbum
♡. 22. Sic & cor timidum in cogitatione ftulti, con apprehendes non est mutandum in participium apprehen-
tra impetum timoris non resister. Non fubjicias quod qui- dens.
dam, in omni tempore. De hoc autem , & tum præcedenti V. 13. In medio insensatorum serva verbum tempori.
tum fubfequenti verfu, lege Notationes,

Vitiosè quidam , pro imperativo fecunda perfonæ serva, ferip-
V.27. Ad amicum si aperueris os triste, non timeas. ferunt indicativum tertiæ personæ feryat.
To ad amicum, quod alii finem faciunt præcedentis verfies, Ť. 14. Et risus illorum in deliciis peccati. Patres emen-
Correctores initium hujus : deinde pro tertia perfona ape darunt deliciis, quod eft, deleitationibus, pro eo quod vulgò
suerit, emendarunt aperueris perfona fecunda.

legitur delictis , id eft, offenfionibus,
V. 31. Amicum salutare non confundar. Et hic emen . 26. Condulcabit os suum. Cave pro condulcabit,
darunt confundar , prima personâ, quod alii plerique forie dedulto à dulcis , fcribas conculcabit à calco.
bunt fecundâ perfonâ confundaris.

.27. Multa odivi. Correctio est odivi, quod eft, odi; CAP. XXIII. ¥. 1. Nec finas me cadere in illis. Legen- reprobata le&tio audivi, ab audio. dum eft in illis non , ut multi , in illa exprobratione , Cap. XXVIII. ř.7. Tabitudo enim & mors. Cave leaut in illam exprobrationem.

gos Beatitudo , quod eft , felicitas , pro tabitudo corruptio. 9.2. Quis fuperponer in cogitatu meo flagella. Futu X. 14. Si fufflaveris in scintillam, quali ignis exarderum super ponet non eft mutandum in prafens superponit. bit. Correitores rcitè addiderunt in scintillam , quod plerique

. 3. Et gaudeat super me inimicus meus. Non eft omit libri omittunt. tendum medium illud super me.

Sequitur : Er fi exspueris fuper illam , exstinguetur. Re*. 14. Replebitur enim retributione domus illius. Non tinendum eft pronomen feminini generis illam, non fubstiaddas nomini retributione epitheton pessima , quod quidam. tuendum mafculinum illum.

ř. 24. Non fatigabitur transgrediens usque ad finem. . 15. Multos enim turbabie pacem habentes. Alii pro Non commutes verbum fatigabitur cum verbo cessabit. futuro fcribunt præteritum turbavit.

W.33. Secundò in virum suum deliquit. Cave vetus no V. 19. Lingua tertia mulieres viratas ejecit. Quod quitariorum vitium, qui scripserunt dereliquit, quod eft , de dam legunt fortes, pro viratas, seu viriras, expositio est. feruit, pro deliquit, quod eft, peccavit.

^.25. Et utilis potiùs infernus quàm illa. Alii , pro inV. 36. Derelinquet in maledictum memoriam ejus. Fue fernus, Scribunt inferus ; sed vitiosè quidam tertio cafu inturum fingulare derelinquet , non est vertendum , vel in feris. plurale derelinquent, vel in pashvum relinquetur , ut nec 1.28. Linguam nequam noli audire. Non præponas his accusativus memoriam in nominativum.

verbis & conjunctionem. ÇAP. XXIV. ¥.11. Et omnium excellentium & humi

Sequitur : Ec ori tuo facito ostia & seras. Quod fequi

5

tur in plerisque codicibus auribus tuis , Patres superfluere W.24. Ne dederis maculam in gloria tua. Retinendus, cer(icerunt.

eft fextus calies gloria tua , non mutandus. in quartum. CAP. XXIX. *.6. Et loquetur verba txdii. Non feri ř.31. Si est tibi fervus fidelis. Pro fidelis, in quibufbas Græcam vocem acediæ , pro Latina tædii.

dam libris eft bonus , in quibufdam senfatus; in quibusdam ř.7. Si autem potuerit reddere, adversabitur, solidi nihil est horum , fed fubauditur hujufmodi aliquid. vix reddet dimidium. Pro adversabitur , quidam legunt Cap. XXXIV. V. 3. Hoc secundum hoc , visio fomaversabitur , quidam adversatus , quidam aversarus ; inter niorum. Non eft omittendum prius hoc, fed utrumque les que parvo differentia eft rerum, non minùs quàm vocum : gendım. fed nomen solidi retinendum eft, nequaquam mutandum in Sequitur : Ante faciem hominis similitudo hominis. adverbium solide.

Non addas alterius pofteriori voci hominis. W.10. Multi non causâ nequitiæ non fænerati sunt. Non *. 8. Er fapientia in ore fidelis complanabitur. Pro omittas alterum non, five prins lize posterius.

complanabitur , à planus , quidam minùs rectè , additâ una . 15. Conclude eleemofinam in corde pauperis. Pro litterâ, fcribunt complantabitur, ' planto. corde non foribas finu.

¥. 10. Qui non est expertus , pauca recognoscit. Reti*. 16. Super scutum potentis. Quæ his verbis præponient nendum eft prafens recognoscit, non fubftituendum futurum. plerique omnes libri, Eleemofina viri quasi facculus cum Sequitur : Qui autem in multis factus est , multiplicat ipfo, & gratiam hominis quafi pupillain conservabit : & malitiam. Non eft legendum nomen fatuus pro participio facpoftea resurger , & retribuet illis retributionem, unicuique tus, nec futurum multiplicabit , pro præfenti multiplicat, in caput illorum ; Correctores judicarunt redundare , omni W.11. Qui implanatus eft , abundabit nequitia. Cave noque effe anferenda , ut qua non bujus fint loci, fed illius pro implanatus , qua est vox ficta à Graca zmarsinai vagari, qui supra cap. 17. **. 18. 19.

Scribas, addità i litterâ , implantatus, à planto ; aut futu9. 19. Vir bonus fidem facit pro proximo suo. Non eft rum abundabit, mutes in præteritum abundavit. omittenda præpofitio pro.

W.12. Multa vidi errando. Correctores errando emen. *.24. Repromiffio nequiffima , multos perdidit diri darunt , quod eft, vagando : pro eo plerique libri habent gentes. Cave , pro dirigentes , quod eft , feliciter agentes , enarrando , quod eft, explanando. legas aut diligentes aut delinquentes.

. 14. Et in respectu illius benedicetur. Non mutes rel*. 34. Hofpitio mihi factus est frater. Non mutes per- pectu in conspectu. fonam tertium est in fecundam es.

.25. Panis egentium, vita pauperum est. Non mutes CAP. XXX. ¥. 15. Salus animæ in fanctitate justitiæ, plurale pauperum, in fingulare pauperis. melior est omni auro & argento. Non interjicias conjunc .30. Et iterum tangit eum. Pro eum non legas mortionem & ante comparativum melior.

tuum, sed subaudias : nullo verò modo omittas hæc verba. Sequitur : Ec corpus validum , quàm census immensus. CAP. XXXV. W. 1. Qui conservar legem, multiplicat Scribendum est census per c tertiam alphabeti litteram , non oblationem. Tametfi forte Interpres reddiderit verbum , Corsensus per f.

rectores tamen retinuerunt id quod clarius eft legem : qui est . 20. Portans mercedes iniquitatis. Non præponas his pro orationem, quod eft, precem , ex fuis codicibus reposueverbis & conjunctionem , ficut nec his V. 24. Congrega cor runt oblationem , quod eft , facrificium. Nam 5 ita efi Gra. suum in sanctirare ejus.

cè: Qui conservat legem, multiplicat oblationes. . 27. Splendidum cor & bonum in epulis est. Hinc $. 3. Ec propitiationem litare sacrificii. Alii pro genitinon eras & conjuntionem mediam.

vo fingulari , legunt dativum pluralem facrificiis. Cap. XXXI. Ý. I. Vigilia honestatis tabefaciet carnes , X. 12. Ad inventionem facito manuum tuarum. Non & cogitatus illius auferet fomnum. Duplex futurum qui- est unica dittio adinventionem, fed dua, ad, quod eft fedam mutant cim duplici præfenti , tabefacit, aufert. cundum, inventionem.

W. 10. Et perfectus est. Participium inventus , quod qui ¥. 17. Non despiciet preces pupilli. Cave fcribas podam addunt participio perfectus , fuperfluit.

puli, quod eft plebis , pro pupilli, quod est orphani. Sequitur : Qui potuit transgredi , & non est transgres W. 19. Et Dominus exauditor non delectabitur in illis. sus. Pro qui, non facilè hic fubfiituendum est interrogativum Non eft omittenda negario. quis.

CAP. XXXVI. ¥. 9. Tolle adversarium & afflige iniW.13. Non dicas fic : Multa funt quæ fuper illam funt. micum. Recte Patres tolle fcripferunt , quod eft, aufer è meMulti libri, adverbium fimilitudinis síc, jundum iis quæ dio, pro eo quod plerique legunt , & contrarium eft, extolle. præcedunt , mutant in conjundionem conditionalem si, junc *. 13. Ut cognoscant quia non est Deus nisi tu , & iam iis quæ fequuntur : malè , sed pejùs illi , qui duas voces enarrent magnalia tua. Alii libri, contrario ordine , priùs fi multa , contrabunt in unam fimulata.

fcribunt & , posteriùs ut; malè. W. 16. Cùm viderit , ne extendas manum tuam prior. N. 17. Da testimonium his qui ab initio creaturæ tuæ Alii præcedenti versui , Correitores huic, distinguendo jun- sunt. Nulti libri pronomina his qui, murant in conjuncgurt cùm viderit.

tionem quia ; malè itidem. V. 19. Ne, cùm manducas multum, odio habearis, Pro Sequitur : Et suscita prædicationes. Legendum eft prædine , alii minus clarè & non,

cationes , pofitum pro prophetias, non precationes , quod eft W.25. Surge è medio, evome. Unicam vocem evome orationes, ne diftrabas in duas & vome.

. 19. Secundum benedictionem Aaron de populo ruo. Ť.29. Nequisiimo in pane murmurabic civitas. Do&Præpofitio de non est commutanda cum verbe da , ac proinCorreitores præpofitionem in, collocarunt mediam inter ne de non inchoanda ab his verbis nova periodus, fed præcedenti quillino s pane , quam alii incommodè collocant ante ne- jungenda funt , prout Correctores junxerunt. quiffimo.

*. 21. Fauces contingunt cibum feræ , & cor fensarum 7. 33. Quæ vita est ei qui minuitur vino? Plerique li verba mendacia. Pro sensatum, quod eft, prudens , intelbri habent quæ, pro eo quod Correctores dexterrimè emenda

ligens, cave fcribas contrarium insensatum. runt ei qui.

.28. Quis credit ei qui non habet nidum. InterrogaCap. XXXII. X. 2. Curam illorum habe, & sic conside, tivum quis, non eft mutandum in relativum qui, nec noCave ne confide, quod eft sede audium una fyllabas, mutes ominativus quis in darivum cui , ablato subsequente dativa in considera , quod est , animadverte.

ei : Cui credit qui : corrupta enim hac lectio eft, à Correc9.5. Loquere major natu , decer enim te primum ver toribus reftituti integritati. bum , diligenti scientia. Nominativus major non est mutan CAP. XXXVII. ř. 6. Et non immemor fis illius in opidies in dativum majori; ut nec ablutivi diligenti scientia , bus tuis. Correctores emendarunt opibus , quod eft, dimutandi funt in alios calies.

vitiis , pro eo quod vulgo legitur operibus, quod eft, adis fiV.13. In mcdio magnatorum ne præsumas. Non ad ve geflis. das loqui.

#.7. Noli consiliari cum eo qui tibi insidiatur, & à X. 15. Er illic avocare. Pro avocare, non

2 fcribas additâ zelantibus te absconde consilium. Et hîc , pro eo quod ple. d litterâ advocare, vel 119N voce in duas distracta advoca rique libri habent cum socero tuo, emendarunt cum eo qui

tibi intidiatur : neque bune versum paulò poft repetendum ju*. 19. Scandalizabitur in ca. Non eft mutandum in dicarunt , ut quidam libri , his verbis : Noli confiliari cum cum ab.

eo qui suspectum te habet, & ab æmulantibus tibi abfCAP. XXXIII. 9.2. Et non illiderur. Clive scribas il conde confilium. ludetur , quod est, risiei exponetur , pro illidetur, quod eft, V.9. Et ipfe enim animo suo cogitabit. Pro de ipse impinget, vocalem inquam quintam pro tertia.

enim , quidam legunt & quid ipse : conjunctionem enim v.11. In multitudine disciplinæ Dominus feparavit quidam mutant cum præpofitione in : pro suo terriæ persona eos. Nominations Dominus nequaquam mutandus eft in pronomine , nonnulli tuo fecundæ fcribunt : denique pro cogenitivuin Domini.

gitabit futuro indicativi , alii habent præfens subjunilivi co8.15. Duo & duo , & unum contra unum. Malè alii giter ; fed minùs relt' bæc omnia. pleriqué libri, pro priori conjuntione & , repetuni prapoi W. 12. Cum viro irreligioso tracta de sanctitate , & cum sionein contra ; Duo contra duo.

injufto de justicia. Quidam libri, pro irreligioso, quod eft,

te.

[ocr errors]

tur.

res.

[ocr errors][ocr errors]

tus.

impio , fcribunt contrarium religiofo, qnod eft, pio; & juf Sequitur : Et omnes aquæ in mare revertentur. Præ-
to , pro injufto : alii quidam ad finem fententiæ adjiciunt, ferendum est revertentur, ei quod alii legunt converten-
noli confiliari : verùm hæc Correctores sequenda non esse cen-
fuerunt. Si placet , lege Notationes.

*. 13. Substantiæ injustorum ficut Auvius siccabuntur,
Sequitur : Et cum muliere de ea quæ æmulatur. Abla & ficut tonitruum magnum in pluvia personabunt. Praf
tiunm fingularem generis feminini ea non mutes in plura tat retinere pluralix ficcabuntur personabunt, quàm fub-
lem his.

fituere fingularia , ficcabitur personabit.
W. 16. Et qui, cùm titubaveris in tenebris , condole *.15. Super cacumen perræ lonant. Non mutes prasens
bit tibi. Malè alii plerique codices , voculis qui cum contrac sonant in futurum sonabunt.
tis in unam quicumque, & secunda citubaveris versa in X. 17. 'Et mifericordia in fæculum permaner. Neque
tertiam titubaverit , denique addita non negatione ante con hic mutes accusativum sæculum in ablativum fæculo.
dolebit , fcribunt : Et quicumque titubaverit in tenebris , . 18. Et in ea invenies thesaurum. Alii , pro fecundo
non condolebit tibi.

perfona , fcribunt tertiam inveniet
$. 17. Cor boni consilii statue tecum. Non præponas his V. 19. Filii, & ædificatio civitatis confirmabir nomen,
verbis conjunctionem &.

Nec omittas conjunctionem &, nec vertas futurum in præte-
♡♡.21. 22. Eft vir astutus multorum eruditor , & ani ritum confirmavit.
mæ suæ inutilis est. Vir peritus multos erudivit, & ani Sequitur : Et super hæc mulier immaculata computabi-
mæ suæ suavis est. Harum duarum fententiarum , fola prior tur. Neutrum plurale hæc fervandum eff, non substituen-
legitur à libris Græcis ; fola posterior à plerisque Latinis : dum femininum fingulare hanc.
Patres utramque receperunt 6 junxerunt.

W. 22. Et super hæc, virides fationes. Neque hîc , pro
$.33. Et aviditas appropinquabic ufque ad choleram. plurali hæc, substituas fingulare hoc.
Pro aviditas Græcè eft aplestia , ut proximo ver su pro cra ¥.25. Aurum & argentum est constirutio pedum. Cor.
pulam , ubi dicitur : Propter crapulam multi obierunt : reltores prætulerunt est constitutio pedum, ei quod quidam
quam Græcam vocem , quæ propriè fignificat insatiabilitatem, libri habent constituit vel constituer pedem.
alii Latini libri retinent his duobus locis.

V. 26. Facultates & virtutes exaltant cor. Cave legas
CAP. XXXVIII. V. 4. Altissimus creavit de terra me victus , quod eft, fumptus , pro virtutes, quod fignificat via
dicamenta , & vir prudens non abhorrebic illa. Alii libri
minùs reétè, pro nomine medicamentas pronomine illa W. 32. In ore imprudentis condulcabitur inopia. Pro
neutris, legunt nomen medicinam pronomen illam femi- condulcabitur, quod eft dulcefcet, nullo modo legendum eft
nina.

conculcabitur , id eft, tertin alphaberi littera , pro quartå.
.6. Ad agnitionem hominum. Non præponas bis ver CAP. XLI. .4. Er incredibili qui perdit patientiam.
bis conjunctionem &.

Corredio Patrum est patientiam, quod ejt, tolerantiam ; re-
$. 20. In abductione permanet tristitia. Correctores cen proba lellio, sapientiam.
fuerunt abductione non esse mutandum in obductione, id . 6. Et quid fupervenier tibi. Quidam libri legunt nu-
eft, vocalem primam in quartam.

mero plurali & qui vel quæ fupervenient tibi.
W. 25. Sapientia fcribæ in tempore vacuitatis. Vulga ¥.17. Sapientia enim abscondita, & thesaurus invisus,
ris leétio eft, Sapientiam fcribe , qua verbum fcribe regit ac quæ utilitas in utrisque ? Non commutes invisus cum occul-
cufativum fapientiam ; fed germana le&tio eft, qua nominati-
vus fapientia regit genitivum nominis scribæ. Porro sparia V.19. Veruntamen reveremini in his quæ procedunt
sunt , nativitatis & vanitatis , quæ quidam fcribunt pro va de ore meo. Legendum eft reveremini, quod eft , pudorem
cuitatis, quod eft , otii,

habete; non reverrimini , quod eft , redite.
N. 26. Qua sapientia replebitur qui tenet aratrum. Ca W. 20. Non est enim bonum omnem reverentiam ob-
ve ne ablatiuum qua mutes in conjunétionem quia , ut ple- servare. Malè & hoc loco , plerique, pro reverentiam, quod
rique bactenus , ac proinde præcedentibus jungas illud, quia eft, verecundiam five pudorem , fcribunt contrarium irreve-
fapientia replebicur.

rentiam.
#. 28. Qui sculpit fignacula fculptilia. Non mutes accu . 28. Ab amicis de sermonibus improperii. Non
sativum pluralem fignacula , in ablativum fingularem figna- præponas verbum cave.
culo.

Cap. XLII. ř. s. De corruptione emptionis. Correito-
. 31. Ec vigilia sua ornabic in perfectionem. Duæ sunt res prætulerunt corruptione, quod eft, vitiatione , ei quod
voces in perfectionem, non unica imperfectionem , ut ple- alii legunt correptione , quod eft , admonitione.
rique fcribunt.

W.8. Et probabilis in conspectu omnium vivorum. 17-
$.32. Er in numero est omnis operatio ejus. Et hîc fignis correctio, qua repofitum est vivorum, quod efi , vi-
duæ funt di&tiones in numero , quod est, certo numero ; non ventium , pro eo quod plerique omnes libri habent, virorum,
una innumera , quam alii habent, contrarium fignificat , #.9. Ne fortè in adolescentia sua adulta efficiarur. Et
abfque numero.

bic egregiè reftituerunt adulta , quod eft, florem ætatis pera
*. 39. Accommodantes animam fuam, & conquirentes tranfiens , pro adultera , quod eft , fornicaria.
in lege Altissimi. Non est animam suam numero fingulari ^. 17. Stabiliri in gloria fua. Non mutes pafivum in ac-
mutandum in pluralia animas suas.

tivum stabilire.
Cap. XXXIX. X. S. Bona enim & mala in hominibus V. 23. Er tanquam scintilla. Nec hic nominativum in ac-
tentabit. Legendum eft hominibus , quod eft, ev@póstions, cusativum scintillam.
non omnibus, quod eft , não.

Cap. XLIII. X. 8. Crescens mirabiliter in consumma-
.is. Si permanferit, nomen derelinquet plus quàm tione. Alii libri, pro ablativo, babent accusativum con-
mille. Non addas pronomen ejus voci nomen.

summationem.
^. 17. In voce dicit. Non præmittas & conjunctionem. ♡.9. In firmamento cali resplendens gloriosè. Non fcri-
Porro præsens dicit, quidam mutant cum præterito dixit , bas nomen femininum gloriosa, pro adverbio gloriosè.
quidam cum futuro dicam, quidam cum participio dicens. . 11. In verbis fancti ftabunt ad judicium. Non mu-
Nam imperativus dicito, & futurum tertia persona dicet, tes genitivim fingularem fancti, in ablowivum pluralem
non videntur alicujus eße auctoritatis.

fanctis.
.23. Quoniam in præcepro ipfius placor fit. Non lo Sequitur : Et non deficient in vigiliis suis. Non suppo-
gas placario, sed per placor intellige beneplacitum.

nas exardescent

pro deficient.
. 27. Benedictio illius quafi Auvius inundavit. Non ^. 17. Et in voluntate ejus adspirabir Norus. Correc-
mutes præteritum inundavit in futurum inundabit. tores prætulerunt futurum præterito adspiravit.
*. 31. Sal, lac , & panis fimilagineus. Non omittas . 18. Vox tonitrui ejus verberabit terram. Alia eft

verfio, quæ habet exprobrabit, pro eo quod noftra verbera-
*. 34. Et furorem ejus , qui fecit illos , placabunt. Le- bit : ubi futurum fervandum Correctores judicarunt.
gendum eft placabunt, potiùs quàm id quod in plerisque eft ř. 21. Er dum gelaverit, fiet tanquam cacumina tri-
libris confundent.

buli. Non mutes gelaverit cum flaverit, nec cacumina ,
W. 37. Et super terram in neceffirarem præparabuntur. omißâ primâ litterä с, cum acumina.
Non mutes accusativum necessitatem in ablativum.

*. 23. Et exstinguer viride , ficut igne. Non fubftituas
$.39. Et omne opus hora sua subministrabit. Servan- accusativum ignem pro ablativo.
dum et futurum fubministrabit , non fubftituendum prate #. 24. Er ros obvians ab ardore venienti. Non scribas,
ritum subministravit.

omissa præpofitione , dativum ardori pro ablativo ; neque ven-
CAP. XL. . 3. A residente super fedem gloriosam. ti pro venienti.
Ablativus finguloris residente , nequaquam mutandus eft in *. 25. Er plantavit in illa Dominus insulas. Observatu
nominativum pluralem residentes , omisja præpofitione à. digna correétio, qua fcriptum est pronomen femininum in il-

*. 5. Somnus noctis. Cave scribas mortis , quod eft Ja la, pro masculino illum, & nomen appellativum insulas ,
vóty, pro noctis.

pro nomine proprio Jesus : fic enim habent plerique omnes La-
v. 11. Omnia quæ de terra sunt, in terram converten tini libri : Et plantavit illum Dominus Jesus.
tur. Non addas conjunétionem enim,

9. 34. Non enim comprehenderis. Quidam codices fcri

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

fal.

[merged small][ocr errors]
« ZurückWeiter »