Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[ocr errors][merged small][merged small][merged small]

Lios on.

. ini. bo.

um Lam

Deut. 4.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Rom, 1. 21.

[ocr errors]

VERSIO ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA NOSTR A.
Rom. I. 1.

Ani autem funt omnes homines, in spes illorum est, qui appellaverunt deos ope-
18.

quibus non fubest scientia Dei : & de ra manuum hominum, aurum & argentum, his quæ videntur bona, non potuerunt in- artis inventionem, &'fimilitudines animatelligere eum qui est , neque operibus at- lium, aut lapidem inutilem opus manus antendentes agnoverunt quis esset artifex ; tiquæ.

2. sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum 11. Aut si quis artifex faber de silva lignum Ifai. 44. 12. 19. 17. aerem, aut gyrum ftellarum aut nimiam rectum fecuerit, & hujus doctè eradat om

Jer. 10. 3.
3. aquam, aut folem & lunam, rectores orbis nem corticem, & arte sua usus, diligenter
terrarum deos putaverunt.

fabricet vas utile in conversationem vitæ,
3. Quorum si specie delectati, deos puta 12. reliquiis autem ejus operis, ad præpa-
verunt : fciant quantò his dominator eorum rationem escæ abutatur :
fpeciofior eft : fpeciei enim generator hæc 13: & reliquum horum , quod ad nullos-
omnia constituit.

usus facit, lignum curvum, & vorticibus ple-
4. Aut si virtutem, & opera eorum mirati num, sculpat diligenter per vacuitatem suam,
funt, intelligant ab illis, quoniam qui hæc & per scientiam sux artis figuret illud, & af-
fecit, fortior eft illis :

similet illud imagini hominis,
s. à magnitudine enim fpeciei & creatu 14. aut alicui ex animalibus illud compa-
ræ, cognoscibiliter poterit creator horum vi- ret, perliniens rubrica, & rubicundum faciens
deri :

fuco colorem illius, & omnem maculam,
6. sed tamen adhuc in his minor est que- quæ in illo eft, perliniens :
rela. Et hi enim fortaffe errant, Deum quæ 15. & faciat ei dignam habitationem, &
rentes , & volentes invenire.

in pariete ponens illud, & confirmans ferro,
7. Etenim cùm in operibus illius conver 16. ne fortè cadat, prospiciens illi, sciens
sentur, inquirunt: & persuasum habent quo- quoniam non poteft adjuvare se : imago enim
niam bona funt quæ videntur.

eft, & opus eft illi adjutorium.
8. Iterum autem nec his debet ignofci. 17. Et de substantia fua, & de filiis suis,
9. Si enim tantùm potuerunt fcire, ut pof- & de nuptiis votum faciens inquirit

. Non
sent æstimare fæculum : quomodo hujus Do- erubescit loqui cum illo, qui fine anima est :
minum non faciliùs invenerunt?

18. & pro sanirate quidem infirmum de10. Infelices autem sunt, & inter mortuos precatur,

& pro

vita

rogat mortuum, & in

NOT..
#. 1. Mf. Sangerm. Vani sunt autem omnes homines , chritudine creaturarum , confequenter generationum conditor
quibus non fubeft scientia Dei , &c. Corb. sec. quibus non confpicitur. Apud Gregor. M. 1. 26. moral, c. 8. per ma-
oft scientia Dei. Græc. Mátaio psy gop tartes pwton gnitudinem enim creatura ss Speciem , poteft intelligibiliter
púceh, ois topar og öyrwola , &c. Vani enim omnes ho creator videri.
mines naturâ , quibus aderat Dei ignoratio , &c. Apud Au W.6. Græc. dm'ouw &#176701S is Mécis orm, &c.
gust. I. 15. de Trin. to. 8. 967. f. hæc leguntur: de iis *.7. Græcè , loco perfuafum habent, fic, reiterat t
qua videntur bona , non potuerunt scire eum qui eft, ne- ofel, persuadentur afpe&u.
que operibus attendentes agnoverunt artificem. Ita quoque . 8. Græc. Táxin de od autol Currowsol.
in Græco. Apud Cypr. I. 3. Testim. p. 321. b. neque ope 8.9. Ita legit Aug. I. 2. de doctr. Chr. ro. 3. 32. f.
ra attendentes cognoverunt quis effet artifex : fimiliter l. de at ep. 55. to. 2. 130. d. haber : Cùm tantùm valerent ,
exhort, ad mart. p. 263. c. excepto uno agnoverunt. ut poffent astimare fæculum, Dominum ejus non facilis in-

$. 2. Eadem refert Cypr. 1. 3. Testim. p. 321. b. ad venuerunt. Grac. Ει γαρ τοσέτον ίχυσαν είδέναι, ίνα δύνωνται
verbum ; at l. de exhort. ad mart. p. 263. c. legit , aut σοχάσαθαι τον αιώνα τον τέλων Δεσπότην πως τάχιον έχ εύρον και
lunam , omittitque rectores orbis terrarum. Similirer hab. aut W.10. Similia in Græco.
lunam Ms. Corb. 1. Apud Auguft. I. 15. de Trin. to. 8. *., Græc. Eide og tis urotókos, TÉXTW susivulov (ed.
967. g. fed aut ignem, aut spiritum , aut citatum aerem, Αld. εκκίνηται) φυτον εκπρίσας, περιέξυσεν εύμαθώς πάντα
nut gyrum stellarum , aut violentiam aquarum , aut lumi τον φλοιον ντε, και τεχνησάμενος ευαρεπώς κατεσκεύασε χρή-
naria cæli , rectores orbis terrarum deos putaverunt. Ita Opor execos sis urup Car was. Nobil

. Aut fi quis ligna-
quoque in Græco , præter unum blauer üŠ Wp, violentam rius faber lignum bene mobile secuerit, & hujus dofte era-
vel nimiam aquam , loco violentiam aquarum.

dat corticem omnem , & arte ufus , decorè fabricet vas uti-
8.3. Cypr. cùm exhort. ad mart. p. 264. a. tum l. le ad ministerium vitæ ; Mís. S. Germ. S. Theod. & Corb.
3. Testim. p. 321. b. legit: Quorum fi propter speciem hoc secundus, in conversatione vita.
astimaverunt , sciant quantò bis Dominus fit fpeciofior ; nec . 12. Mss. ss. Germ. & Theod. cum duplici Corb.
addit plura. Auguft. verò l. 15.de Trin. to. 8. 967.g. reliquias autem , &c. Gr. dToCaspata, Mr. Alex,
Quorum quidem specie dele&ari , hæc deos puraverunt: fciant uscalupata ; extremò pro aburatur , constanter , everó-
quantò dominator eorum melior eft: Speciei enim generator en oas istabu, infumens fatiatus fit.
creavit. Similiter in Mss. Sangerm. Corb. sec. & S. Theod. $.13. Mss. S. Germ. S. Theod. & Corb. duo hab.
quantò dominator , absque medio bis, Græcum etiam Au & verticibus plenum ; Gr. Seis quaspuxés, tum fequitur,
gustino favet,

λαβών έγλυψεν και επιμελεία αργίας αυτέ, Jumens Julpfit
.4. Eadem leguntur apud Cypr. & exhort. ad mart. diligenter per otium suum , &c.
P. 264. a. & l. 3. Testim. p. 321. b. præter hæc pofterio #. 14. Græc. ü Çaw TiVi sutenei uciwoer diutò, &c. aut
ra, intelligant ab ipfis, quoniam qui hæc constituit fortia, alicui vili animali illud comparet , &c. ut in Vulg.
fortior eft illis. Ita etiam ferunt Mss. S. Germ. S. Theod. *. 15. Gr. και ποιήσας αυτώ αυτε άξιον οίκημα , ν τοίχο
& Corb. duo , omissâ tantùm voce fortia. Apud August. I. Onzev dute, copanocéufuos oid upw. i. e. 88 faciens ei dignam
15. de Trin. to. 8. 967. g. Aut si virtutem, s operatio- habitationem, in pariete pofuit illud , confirmans, ferro,
nem eorum mirati funt , intelligant ab his , quantò qui hæc . 16. Gr. ivce sufi sv Men xolaméon, posvóncev autó,
constituit , fortior eft. Græc. Ei de dúvanie, wy evépzelar éx &c. ne fortè cadat , prospexit illi, &c. ut sup.
mayéves, &c. ut ap. Aug.

*. 17. Mr. Sangerm. Et de fubft. sua , & filiis fuis,
^. 5. Eodem modo legit August. I. 15. de Trin. to. nuptiis , &c. ur supra. Græc. slepi de xtupatwe, w rauw
8. 968. a. nisi quòd hab. poterat , non poterit. Græcè ita : ανε, και, τέκνων προσευχόμενος, έκ αιχύνεται το αψύχω προσ-
εκ γαρ μεγέθες καλλονής κτισμάτων, αναλόγως και γενεσιερχος λαλών.
autó bewpzītas. In ed. Ald. ponitur wġ, post namorós; in Ν. 18. Grec, και περί μην υγιείας το αθενες επικαλεί-
Compl. j xammerns, sy xonátur. Apud Hilar. I. 1. de ται, περί δε ζωής τον νεκρών αξιοϊ, περί δε επικερίας των
Trin. p.770. a. fic: de magnitudine enim operum, & pubs : átaipóta/or instruei.
Tom. II.

Fff

VERSIO ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA NOSTR A.
adjutorium inutilem invocat :

rando, & de omnium rerum eventu petit ab
19. & pro itinere petit ab eo, qui ambula- eo, qui in omnibus est inutilis.
re non poteft : & de acquirendo, & de ope-

NOTÆ.
*. 19. Græc. Tepi det of otropías. To und è Báoel xpão teft : de acquirendo , & de operando , & manızın fuc-
θαι δυνάμδυον σερί δε πoρισκε, και εργασίας και και χειρών επι ceffe petit ab eo, qui eft impotentiffimus manibus , poten-
τυχίας το αδρανέςαλον ταϊς χερσίν ευδράνειαν αιτείται: No-
bilius sic vertit: 8 pro itinere eum qui ambulare non po-

tiam.

1.

[ocr errors]

Gen. 6.4.7.7.

CAPUT X I V.
VERSIO ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA NOSTRA.
Terum alius navigare cogitans, & per 11. Propter hoc & in idolis nationum non
portante fe, fragilius lignum invocat. odium factæ sunt, & in tentationem anima-

2. Illud enim cupiditas acquirendi excogi- bus hominum, & in muscipulam pedibus in-
tavit,

& artifex fapientiâ fabricavit fuâ. lipientium.

3. Tua autem, Pater , providentia guber 12. Initium enim fornicationis est exqui. Exod. 14. 22. nat : quoniam dedisti & in mari viam,

& in- sitio idolorum : & adinventio illorum corrup-
ter fluctus semitam firmissimam,

tio vitx eft:
4. oftendens quoniam potens es ex omni 13. neque enim erant ab initio, neque erunt
bus salvare, etiam fi fine arte aliquis adeat in perpetuum.
mare.

14. Superyacuitas enim hominum hæc ad-
s. Sed ut non essent vacua fapientiæ tuæ venit in orbem terrarum : & ideo brevis illo-
opera : propter hoc etiam & exiguo ligno cre rum finis eft inventus.
dunt homines animas suas, & transeuntes ma 15. Acerbo enim luctu dolens pater, citò
re per ratem liberati sunt:

sibi rapti filii fecit imaginem : & illum, qui
6. fed & ab initio cùm perirent superbi gi- tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tan-
gantes, spes orbis terrarum ad ratem confi- quam deum colere cæpit, & constituit inter
giens, remisit fæculo femen nativitatis, quæ fervos suos facra & facrificia.
manu tua erat gubernata.

16. Deinde interveniente tempore, conva-
7: Benedi&tum eft enim lignum, per quod lescente iniqua consuetudine, híc error tan-
fit justitia.

quam lex custoditus est, & tyrannorum imPfalm. 113.4.

8. Per manus autem quod fit idolum, ma- perio colebantur figmenta.
Baruc. 6. 3. ledictum eft & iplum, & qui fecit illud : quia 17. Et hos quos in palàm homines hono-

ille quidem operatus est : illud autem cùm ef rare non poterant, propter hoc quòd longè
set fragile, deus cognominatus est.

essent, è longinquo figura eorum allata, evi-
9. Similiter autem odio sunt Deo, impius dentem imaginem regis, quem honorare vo-
&'impietas ejus.

lebant, fecerunt : ut illum, qui aberat, tan-
10. Etenim quod factum est, cum illo, qui quam præsentem colerent sua sollicitudine.
fecit, tormenta patietur.

NOTÆ.
$. 1. Mss. Corb. fec. & S. Theod. leg. feroces fluétus ; ? xaloyce? Occ eis bd ervance oyerígucar, ný zis cxérfance
Grocéspice xbreata ; item Græcè, pro ligno , exstat radio, toxacīs ar pumwv, eis zayida, &c. Propter hoc & in ido-
navigio ; in Ms. verò Alex. [úzz; ut lup.

lis gentium erit respectus : quoniam in creatura Dei in abon
ř. 2. Græc, deler ult. fuâ.

minationem falla funt , & in scandala animabus hominum
W. 3. Auct. 1. de promill

. p. 3. ap. Prosp. p. 176. b. &c. Ms. Sangerm. cum Corb. 2. hab. animis hominum ;
fimiliter haber: dedifti in mari viam , 85 inter Au&tus feo Corb. 1. anima hominum ; Mí, S. Theod. animis bomi-
initim firmiffimam. Gr. v cu xépool tpicor ásporů. num , & in muscipulis , &c.
7.4. Auct. l. de promill

. p. 3. apud Prosp. col. 176. 7. 12. In Ms. Corb. 2. fornicationis exquifitio, absque
b. legir: oftendens quoniam potes etiam fine rate tranfeun- medio eft, quod etiam abest à Gr.
tes mare fervare. Mss. Sangerm. & S. Theod. oftendens W.13. Mf. Sangerm. delet enim ; malè, nam in Gr. est
quoniam potes ex omnibus fanare , etiam fi fine rate aliquis cute yap ür, &c.
adeat. Similiter hab. Corb. 2. nisi quod addit mare , in x. 14. Gr. Kevodobie yapar Opéruv cloñaber sis bouor did
fine. Gr. decxrUS 0% Súrocool ex garlos ( Mr. Alex. fx 7870 OÚrtopov cvt@ TÉROS ?meroh Jn. Supervacuâ enim am-
πάντων ) σώζειν , ίνα κάν άνευ τέχνης τις επιβή. In M. Corb. bitione hominum intraverunt in mundum : 88 ideo brevis
1. pariter fine rate , sed malè, ur notat Lucas Brug. nam eorum finis est deliberatus. Mss. Corb. 1. & S. Theod.

pro
Grace conftanter, άνευ τέχνης.

advenit in orbem , hab. hoc adinvenit in orbe : ita etiam
.5. Græc. initio habet : Obres del più apa siree, &c. correctum est in Corb. 2. sed al. manu; Sangerm, hab.
Vis autem non otiofa eße , loco Sed ut non essent vacua ; venit in orbem.
subinde tollit etiam, ut & inf. suas , post animas. In Mss. .15. Mr. Sangerm. citò fibi rapti filii faciens imagi-
Sangerm. & Corb. 2. pariter est etiam exigxo, absque nem , illum qui tunc homo mortuus fuerat, &c. Similiter
medio .

hab. Corb. 2. & S. Theod. imaginem , illum qui tunc
V.6. Ms. Corb. 1. ab initio enim cùm , &c. Mf. S. homo , &c. Gr... τι ταχέως αφαιρεθένος τέκνε εικόνα ποιήσας
Theod. funt ab initio. Sangerm. fed ab initio cùm , &c. Auct. τον τότε νεκρον άνθρωπον, νύν ως θεών ετίμησε , και παρέδωκε
1. de promill. p. 2. ap. Prosp. col. 134. a. ab initio cùm , τοϊς υποχειρίοις μυσήρια και τελείως.
&c. Græc. y cexüs yap, &c.

^. 16. Græc. Eija å xpórw , xestur@ev tò coelis ?los a
7.7. Ita Græcè. Ambrof. verò in Pf. 118. col. 1064. w's vópos gourdexon, a Tupérrwr frilayais e proxevélo tà gaua
c. legit: Benedillum lignum , quod fit per juftitiam : ita nem 776. Deinde interveniente tempore , invalescens impia con-
pe Mss. omnes ibid. cum vet. editt.

fuetudo, tanquam lex custodita eft, &c. item in Mfs. San-
V.8. Ambros, in Pl. 118. col. 1064.C. subdit : Ma germ, & Corb. 2. cuftodita eft.
deditum autem lignum , quod fit per manus hominum. Græc. V. 17. Gr. initio ipso deler 8 hos; subinde pro figura
textui favet.

eorum allata , habı, 64. evaluau Cawfos, faciem figuran-
.9. 10. 'Er isw rep pomla Deco, j ó dos cor, , tes; extremò, xonaxelwol, adularentur , pro colerent. Mís.
&c. ut in Lat.

S. Germ. & Corb. 1. loco evidentem, ferunt evidenter ; Gia *.11. Græc. A... TôTO A cr sid córarse by wr ' 1Xozyasar vero supern.

[ocr errors][merged small]

VERSIO ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA NOSTRA,
18. Provexit autem ad horum culturam & 25. & omnia commista sunt, sanguis, ho-
hos qui ignorabant, artificis eximia diligen- micidium , furtum & fictio , corruptio & in-
tia.

fidelitas, turbatio & perjurium, tumultus bo-
19. Ille enim volens placere illi, qui se af- norum,
fumpsit, elaboravit arte fua , ut fimilitudinem 26. Dei immemoratio, animarum inqui-
in melius figuraret.

natio, nativitatis immutatio, nuptiarum in-
20. Multitudo autem hominum abducta per conftantia , inordinatio mochiæ & impudi-
speciem operis, eum, qui ante tempus tan- citiæ.
quam homo honoratus fuerat, nunc deum 27. Infandorum enim idolorum cultura,
æftimaverunt.

omnis mali caufa eft, & initium & finis.
21. Et hæc fuit vitæ humanæ deceptio : 28. Aut enim dum lætantur, insaniunt :
quoniam aut affectui, aut regibus deservien- aut certè vaticinantur falsa , aut vivunt injus-
tes homines, incommunicabile nomen lapidi- tè, aut pejerant citò.
bus & lignis impofuerunt.

29. Dum enim confidunt in idolis , quæ
22. Et non suffecerat errasse eos circa Dei fine anima sunt, malè jurantes noceri se non
scientiam, fed & in magno viventes inscien- fperant.
tiæ bello , tot & tam magna mala pacem ap 30. Utraque ergo illis evenient dignè, quo-
pellant.

niam malè fenferunt de Deo, attendentes ido-
Deuter. 23. Aut enim filios suos facrificantes, aut lis, & juraverunt injustè, in dolo contemnen-
18.10. obfcura facrificia facientes, aut infaniæ plenas tes juftitiam.
Jer. 7. vigilias habentes ,

31. Non enim juratorum virtus , sed pec-
24. neque vitam, neque nuptias mundas cantium poena perambulat semper injuftorum
jam custodiunt, fed alius alium per invidiam prævaricationem.
occidit , aut adulterans contriftat :

[ocr errors]

6.

de

NOTÆ.

[merged small][ocr errors][ocr errors]

ν. 18. Grec. Εις επί7ασιν δε θρησκείας και της αγνοώντας και το αγαθών.
τεχνία προερέψαλο φιλοτιμία. .

. 26. Mss. Sangerm. & Corb. 2. Domini immemorá-
*. 19. M. S. Theod. Ille enim volens placere illi , qui tio..... nuptiarum inconftantia , mechiæ , & impudicitia ;
fe affumpfit, & laboravit , &c. Græc. O mesi yap texa tô Corb. mechia. Gr. Xáeiles aurora..... duwe clabia, porn
κρατούν βουλόμενος αρέσαι, ξεβιάσαλο τη τέχνη την ομοιό- χεία και ασέλγεια.
2ητα επί το κάλλιον. .

ν. 27. Η γαρ των ανωνύμων ειδώλων θρησκεία , παν7ος
. 20. Græc. initio hab.epenxómfuor , pro abducta ; Mss. dpxì xcxã, s cilia sy teeges ési.
SS. Germ. Theod. & Corb. duo, adduita: item Corb. 2. #. 28. A Græco abest adverb. certè, ficut à Mss. San-
& S. Theod. extremd, ut Deum existimaverunt ; Corb. I. germ. & Corb, 2.
& Sangerm. fimpliciter , Deum exiftimaverunt. Gr. Carpa $.29. Mf. S. Germ, ultimò hab, re noceri fe non spe-
frozioarlo , numen aftimaverunt.

rant: Græc, odvrnures y POCHÉXorlar.
W.21. Pro regibus, Græcè tueawide.

.30. Ms. Sangeim. fub fin. habet idolo , non in dolo;
¥. 22, Gr. Eit' sx úpruce to Favo garsepi THY TÉ , &c. Græc. á dów : inicio ira : 'Aupoleca de dues pelexeúcelan

W.23. Gr. "H yèp Texropóres tenslas, ü xpúpie pusúesa, ő Ta disce!ce , öği, &c. Utraque autem illos infequentur jura ,
iuparsis is daawr De ope care xebles d'yor786..... ex aliis ritibus quoniam , &c. ut sup.
comessationes agentes.

$.31. Mss. Ss. Cerm. Theod. & Corb. 2. Non enim
$.24. Græc. Šte bits , 87s yours xxl cepois & mu pundasyair, jurantium eft virtus , fed , &c. ut sup. Gr. Ou yao rer
@?e@gs ordere@gr i nogav avaipei, i volstwy oduvą, όμινομένων δύναμις, αλλ' και των αμαρθανόντων δίκη επεξέρχε-

.25. Græc. Tertas dérivit exel, aluce di póros , xxo 70., &c. Non enim eorum per quos juratur virtus, fed pech TN Sy dónos , plope, anisid, taesma, émiopxio , fópubas cantium judicium insurgit semper fuper , &c.

[ocr errors]

I.

[ocr errors]

T

Rom.9.21.

[ocr errors][subsumed]

CAPUT X V.
VERS10 ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA NOSTRA,
U autem Deus noster , suavis & verus varios colores

es, patiens, & in misericordia dispo 5. cujus aspectus insensatodat concupiscena
nens omnia.

tiam, & diligit mortuæ imaginis effigiem fine
2. Etenim fi peccaverimus, tui sumus anima.
scientes magnitudinem tuam:& fi non pec 6. Malorum amatores, digni sunt qui spem
caverimus, scimus quoniam apud te fumus habeant in talibus, & qui faciunt illos, & qui
computati.

diligunt, & qui colunt.
3. 'Nofse enim te, consummata justitia est : 7. Sed & figulus mollem terram premens,
& scire justitiam, & virtutem tuam, radix laboriosè fingit ad usus nostros unumquodque
est immortalitatis.

vas, & de eodem luto fingit quæ munda sunt
Non enim in errorem induxit nos ho- in usum vafa , & similiter quæ his sunt con-
minum malæ artis excogitatio, nec umbra traria : horum autem vasorum quis sit ulus,
pi&uræ labor sine fructu, effigies sculpta per judex eft figulus.

NOTÆ.
¥. 1. Mf. S. Germ. & cum misericordia disponens om quorum afpeftus insensatis in opprobrium venit, &c. MG.
mia. Gr. v ev ortal droixeron ta téria.

Alex. cum ed. Compi. hab. sis opezier ép Xe7b, in libidinem
9.2. August. 1. de fide & op. co.6. 187. e. Et fi pec &c. MI. S. Theod. addit: eg diligit mortuam imaginem , &
caverimus, tui fumus , scientes potentiam tuam : non pecca- effigiem fine anima. Gr. Wobei Terexpôs sixóvos eidos Otrouv.
bimus autem fcientes , quoniam tui fumus deputati. Ita quo . 6. Mss. S. Germ. Corb. 2. & S. Theod. digni qui
que in Græco, nisi quòd ipfo initio exstat, Kai jap ear, Spem in talibus habent ; Gr. agroí TE TOÝTWY Gazid
Etenim fi , ut in Vulg.

addit illos , poft verbum faciunt.
7. 3. Græc. deler justitiam. Ms. S. Theod. loco virtu .7. Nonnulla variant Græcè, en verba : Kaiyap xepox-
dem, hab. veritatem ; Gr. verò, tò xpáros.

μευς απαλών γην θλίβων και επίμοχθον πλάσει προς υπηρεσίαν ήμων
7.4. Gr. pro umbra pičtura, hab. Oricypáows, adum-

an' εκ τε αυτεπιλέ ανεπλάσαλο τα των καθαρών έρbrantium ; ed. Compl. Once reapar.

γων δελα σκεύη , τά τε εναντία πάνθ' ομοίως τύτων Λε έχα. 5. Grece , ών όψις άφe9σιν εις όνειδος έρχεται, &c, τέρε τις εκάσε εσίν και χρήσις, κριτής πκο εργός.

Tom. II.

[merged small][ocr errors]

nec

Exasov,

.

Fff ij

16.

[ocr errors][ocr errors]

æstimaverunt, quibus neque oculorum usus Psalmio

VERSIO ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA NOSTRA.
8. Et cum labore vano deum fingit de co 14. Omnes enim infipientes, & infelices
dem luto : ille qui paulò ante de terra factus fupra modum animæ fuperbi, sunt inimici po-
fuerat, & poft pusillum reducit se unde ac- puli tui, & imperantes illi :
ceptus est, repetitus animæ debitum quam ha 15. quoniam omnia idola nationum deos
bebat.

9. Sed cura eft illi, non quia laboraturus est ad videndum, neque nares ad percipien-
est, nec quoniam brevis illi vita est, sed con- dum spiritum, neque aures ad audiendum, 5.134.
cercatur aurificibus & argentariis : sed & æra- neque digiti manuum ad tractandum, fed &
rios imitatur, & gloriam præfert, quoniam pedes eorum pigri ad ambulandum:
res supervacuas fingit.

16. homo enim fecit illos : & qui spiritum
10. Cinis eft enim cor ejus, & terra super- mutuatus est, is finxit illos. Nemo enim sibi
vacua spes illius, & luto vilior vita ejus : similem homo poterit deum fingere.

11. quoniam ignoravit qui se finxit, & qui 17. Cùm enim fit mortalis, mortuum fin.
inspiravit illi animam quæ operatur, & qui git manibus iniquis. Melior enim est ipfe his
insufflavit ei spiritum vitalem.

quos colit, quia ipse quidem vixit, cùm effet
I 2. Sed & æftimaverunt lusum esse vitam mortalis, illi autem nunquam.
noftram, & conversationem vitæ compofi 18. Sed & animalia miferrima colunt : in-
tam ad lucrum, & oportere undecunque etiam sensata enim comparata his, illis sunt dete-
ex malo acquirere.

riora.
13. Hic enim seit se super omnes delinque 19. Sed nec aspe&u aliquis ex his animali-
re, qui ex terræ materia fragilia vafa, & fcul- bus bona potest conspicere. Effugerunt au-
prilia fingit.

tem Dei laudem, & benedi&tionem ejus.

NOTÆ.
*. 8. Mís. Sangerm. & Corb. 2. ferunt vanum deum , in manibus , loco manuum ; Gr. Xelp@r. Jul. Firmic. etiam
non vano deum; subinde tollunt fe , poft verbum redu l. de errore prof. relig. c. 29. p. 176.c. scribit manuum,
cit. Mf, S. Theod. similiter hab. vanum deum ; post pau ac præterea vifus eft, loco ufus eft; cæt. ut in Vulg. In
lò verò, pufillum feducit se..... repetitus anima quem ha Mss. quoque Sangerm. & Corb. duobus legitur visus eft i
bebat. Gr. Και κακόμοχθος θεον μάταιον εκ τε αυτό πλάσει ar in Gr. Xpãous Eis öegolv, &c.
πηλάδς..... μετ' ολίγον πορεύεθαι εξ ης ελήφθη, το της ψυχής . 16. Concordat Cypr.l. 3. Testim. p. 321. b. & l.
απαιτηθείς χρέος.

exhort, ad Mart. p. 263. c. Similiter ap. Julium Firm. I.
#.9. Græc, extremò hab. 30x vieta1, 67 xICS ya de errore profan. relig. c. 29. p. 176. c. præter ult. Ne-
Acasei gloriam putat, quia res adulterinas fingit. mo artem fibi hominum poterit deum formare. Græcè ut in

7. 10. In Mss. s. Germ. & Corb. 2. initio deeft enim; Vulg. excepro verbo iglúel, poteft , loco poterit, In M. S.
deest quoque in Græco; paulò verò post, loco fuperva- Theod. deest is, ante finxit.
cua, ponitur evTexeséex EU TENİS autem , facilis quantùm #. 17. Eadem refert Cypr. l. exhort. ad Mart. p. 263.
ad fumptum.

c. & 1. 3. Testim. p. 321. b. sed in fine non repetit
ř.11. A Græco abest vocula ei, post verbum infuf- cùm effet mortalis , quod eciam abest à Græco. Cypriano
flavit; abest etiam à Mss. S. Germ. & Corb. I.

succinic Jul. Firmic. 1. de errore prof, rel. p. 176.c. uter-
.12. Mr. S. Germ. initio hab. sed æftimaverunt ; sic que legit , melior est autem , non enim ; Gr. vero, xpeltlar
etiam in Græco: subinde loco conversationem vitæ compo- súp é51. Ambrofiaft. p. 33. c. initio habet: Mortalis fin-
fitam ad lucrum , &c. ita : Tor Bior a aruyueronór &TIVEPSD, git mortuum manibus iniquis ; Gr. Oratos de ar, iexpir
deir sép puour, &c. vita modum nundinas compofitas ad epréseau, &c.
lucrum, oportere enim dicunt undecunque , &c. ut sup. . 18. Mr. Sangerm. cum Corb. 1. &S. Theod... in.

*. 13. Græc. Oftos yèp mapa márias oid ev oro acep- fenfate enim comparatæ his , aliis funt deteriora. In Corb.
τάνει, ύλης γεώδες εύθραυσα σκεύη, και γλυστα δημιεργών. 2. in fenfatæ enim..... aliis sunt deteriora. Gr..... dévoice phone

Ν. 14. Gr. Πάντες δ' άφρονέσατοι , και τάλανες υπερ ψυχήν συγκρινόμια των άλλων ές χείρονα.
νηπίθ , οι εχθροί τε λαξ σε, καταδυνασεύσαντες αυτόν. Om 5. 19. Gr. 'Outdooor Émioodison, is ev Bawr o fer xand
nes enim infipientifimi , infelices freper animam infan- Tu7Xével. 'Exné pevye deng tor 78, &c. Neque quatenus de-
tis , inimici populi tui, tyrannidem exercentes in eum. fiderentur , tanquam in animalium afpeétu bona funt. Effu-

¥. 15. Eadem prorsus hab. Cypr. cum l. exhort. ad gerunt autem & Dei, &c. Mss. S. Germ. S. Theod. &
Mart. p. 263. c. cum l. 3. Testim. p. 321. b. præter

το Corb. 2. Effugit autem Dei laudem, &c.

32

Т.

2.

CAPUT X V I.
VERSIO ANTIQUA, QUÆ ET VULGATA

ET VULGATA NOSTRA.
hæc per

sunt tormenta per

runt bestiarum exterminati sunt.

4. Oportebat enim illis fine excufatione qui2. Pro quibus tormentis bene disposuisti dem supervenire interitum exercentibus tyNum. 11.31. populum tuum, quibus dedisti concupifcen- rannidem: his autem tantùm oftendere quem

tiam delectamenti sui , novum faporem, ef- admodum inimici eorum exterminabantur.
cam parans eis ortygometram :

s. Etenim cùm illis supervenit sæva bestia- Numo
3. utilli quidem concupiscentes escam prop- rum ira, morsibus perversorum colubrorum 21,6.
ter ea, quæ illis ostensa & missa sunt, etiam exterminabantur.
à necessária concupifcentia averterentur. Hi 6. Sed non in perpetuum ira tua perman-

NOTÆ.
¥. 1. Mss. S. Germ. S. Theod. & Corb. uterque : Prop- funt; extremò ita, Geras pero was ysúrews, etiam novam
Jer hoc per bæc, vel per his familia pali funt ; deinde Corb. guftarent escam.
2. & S. Theod. digna tormenta , &c. Gr. Add této di Omowe 8. 4. Gr. "Εδει γαρ εκείνοις μην απαραίτηλον ένδειαν έπελ-
exordoar alíws, &c. ut fupra.

beir tuparegoi TýTOIS de Móver deixouvai, &c, Oportebat
W. 2. quibus dedisti concupifcentiam deleitamenti sui: ho enim illis quidem inevitabilem fupervenire inopiam exercen-
rum loco Græc. haber eis émitvplay opé Eews , in concupiscen- tibus tyrannidem: bis autem tantùm oftendi , &c. ut fup.
rram appetitüs; ultimoque , tpophy Toluccas ópturouÁTex. #. 5. Mr. Corb. 2. cum Sangerm. morfbus perversarum

. 3. Horuin loco , propter ea, quæ illis oftenfa es miffi colubrarum extermin. Gr. dørkaoi te oxoxscv drepbelegy?
funt , legitur Grαce, δια την είδέχθειαν των επαφεςαλμέ- όφεων.
bit , propter odiofam deformitatem corum que immissa 8. 6. In Mss. Sangerm, & Corb, 2, inicio deelt fede

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Exod.

m bi

10.4.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

VERSIO ANTIQUA, QUÆ BT VULGATA NOSTRA.
fit, sed ad correptionem in brevi turbati funt, ignis, ne comburerentur quæ ad impios missa
fignum habentes falutis ad commemoratio- erant animalia : sed ut ipfi videntes fcirent,
nem mandati legis tuæ.

quoniam Dei judicio patiuntur persecutionem.
7. Qui enim conversus est, non per hoc, 19. Et quodam tempore in aqua supra vir-
quod videbat, fanabatur, fed per te omnium tutem ignis, exardefcebat undique, ut iniquæ
falvatorem :

terræ nationem exterminaret.
8. in hoc autem oftendisti inimicis noftris, 20. Pro quibus angelorum efca nutrivisti

Exod. 16. 14.

Num. 11.7 quia tu es, qui liberas ab omni malo. populum tuum, & paratum panem de colo 9. Illos enim locultarum & muscarum oc- præstitisti illis sine labore, omne dele&tamen Pfalm. 77.25,

Joan. 6. 31. 8. 24. & ciderunt morsus, & non est inventa fanitas tum in fe habentem, & omnis faporis suavi

animæ illorum:quia digni erant ab hujuscemo- tatem. Apoc. 9. di exterminari.

21. Substantia enim tua dulcedinem tuam,
10. Filios autem tuos, nec draconum ve- quam in filios habes, oftendebat:& deferviens
nenatorum vicerunt dentes: misericordia enim uniuscujusque voluntati, ad quod quisque vo-
tua adveniens fanabat illos.

lebat, convertebatur.
u. In memoria enim sermonum tuorum 22. Nix autem & glacies sustinebant vim

Exod. 9. 24
examinabantur, & velociter salvabantur, ne ignis, & non tabescebant: ut scirent quoniam
in altam incidentes oblivionem, non pofíent fructus inimicorum exterminabat ignis ardens
tuo uti adjutorio.

in grandine & pluvia coruscans.
12. Etenim neque herba , neque malagma 23. Hic autem iterum ut nutrirentur justi,

,

sed tuus, Domine, fermo, qui etiam fuæ virtutis oblitus eft. sanat omnia.

24. Creatura enim tibi Factori deserviens, 13. Tu es enim, Domine, qui vitæ & mor- exardescit in tormentum adversùs injustos:&

tis habes potestatem, & deducis ad portas mor- lenior fit ad benefaciendum pro his, qui in
1. Reg. tis, & reducis :

te confidunt.
14. homo autem occidit quidem per ma 25. Propter hoc & tuncin omnia transfigu-
Tob.13. litiam, & cùm exierit spiritus , non reverte- rata, omnium nutrici gratiæ tuæ deserviebat ,

tur, nec revocabit animam quæ recepta est: ad voluntatem eorum, qui à te desiderabant:

is. fed tuam manum effugere impossi 26. ut scirent filii tui, quos dilexisti Domibile eft.

ne, quoniam non nativitatis fructus pafcunt Deur. 8. 3.
16. Negantes enim te noffe impii, per for- homines, sed fermo tuus hos, qui in te cre-
9.23. titudinem brachii tui flagellati funt : novis diderint, conservat.

aquis, & grandinibus, & pluviis persecutio 27. Quod enim ab igne non poterat exter-
nem palli, & per ignem consumpti. minari, ftatim ab exiguo radio solis calefac-

17. Quod enim mirabile erat, in aqua, quæ tum tabescebat :
omnia exstinguit, plus ignis valebat : vindex 28. ut notum omnibus esset , quoniam
eft enim orbis juftorum.

oportet prævenire folem ad benedi&tionem
18. Quodam enim tempore, mansuetabatur tuam, & ad ortum lucis te adorare.

[ocr errors]

fanavit eos,

Deut. 32. 39.

[ocr errors]

2.6.

In

2.

[ocr errors]

Exod.

Mosth. 4.4.

[merged small][ocr errors]

NOT

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

Græcè ita : Ou péxes Té285 P PLEIVEN j opgú o8 , &c. ut in Mr. Corb. 2. ut iniquam terræ nationem extermin.
Lar.

$. 20. Eadem refert Cerealis episc. cont. Maximin. Co
$.7. Græc. 'O gap épris papeis, ou sice to bewportver 20. excepro uno cibasti , pro nutriviti. Græc. loco ultimo-
663810 , &c. ut in Vulg.

rum, & omnis faporis fuavitatem , habet : tpos macar . 8. Mr. S. Germ. cum Corb. 2. Et in hoc autem often- cipuónicy yeu Cov, accommodatum ad omnem guftum. Fulg. difti, &c. Similiter in Gr. Kæi år 7870 di Paribas TO'S, &c. resp. contra Arian. p. 58. & omnem fuavitatis faporem ; ř.9. Græc. Ou's Mafis yoo cxpitwr , &c. ut in Lar. sup. cæt, ut in Vulg.

$. 10. Gr. extremò hab. ixtinapvalls , j idoalo dvrós* .21. Vulg. quam in filios habes ; Græc. delet voces ex adverfo advenit , 85 fanavit illos.

duas quam, & habes. Victor Vit. l. 3. de pers. Afr. p. 24. .11. Gr. initio hab. Eis yãp ÚTrójnuGiv, In memoriam c. legic: Substantiam enim & dulcedinem tuam , quam in enim , &c. subinde in Mss. S. Germ. & Corb. 1. 85 sal- filius babes , oftendebas. Similiter habet Fulgent. resp. cont, vabantur , absque medio velociter ; in Corb. 2. & Sana- Arian. p. 58. præter hoc , Subftantiam enim tuam. Phæbad. bantur ; ar in Gr. ig Gews doso Sorro, ut in Vulg. Agin. I.cont. Arian. p. 301. d. Substantiam tuam , & dulceV. 12. Itidem Græcè.

dinem tuam. Cerealis episc. cont. Maximin. c. 20. Subftan
W.13. Mss. S. Germ. S. Theod. & Corb. 2. initio fe tiam enim tuam & dulcedinem, quas in filio habeas, oftendebas.
runt : Tu enim vita $_mortis habes poteftatem. Sic etiam M. Corb. 1. Subftantiam enim tuam , & dulcedinem tuam.....
in Græco. In Corb. 1. Tu enim , Domine , vita , &c. fub- oftendebas..... ad quos quisque , &c. Corb. 2. ad quod quis,
inde Græcè legitur ödy, inferni, non mortis.

&c.
$. 14. Mss. S. Germ. & S. Theod. cum Corb. duobus W.22. Græc. Xicio de aj xpúsamos ÚTTÉLEIVE TÜP , , &c.
addunt animam fuam, ad malitiam. Græcè fimpliciter , TÀ ut sup.
κακία αυτε, malitia Γεά mox ita : εξελθον δε πνεύμα και εκ . 23. Mss. S. Germ. & S. Theod. cum Corb. 2. Hoc
ar as pépet, gde dranód, &c. Mf. S. Germ. cùm exibit fpiritus, autem iterum , &c. Gr. T870 nu då, per relat. ad Tüp,
non revertetur , nec revocabit , &c. in edit. etiam Compl. est quod neutri generis est. In Ms. Corb. 1. ignis etiam fuæ vir-
εκ ανατρέψει , ελε αναλύζει.

tutis oblitus eft.
*.15. Similiter habetur in Græco.

*.24. Mss. Sangerm. & Corb. 2. habent excandescit ,
W. 16. Gr. Geros velois, novis plaviis , pro novis aquis; loco exardefcit, Gr. fw17 sive al; fubinde Mf, S. Theod.
subinde verbo palli , vel ut in Mss. Corb. 1. & S. Theod. Es levior fit , non lenior.
palli funt, Græcè fubnecticur të, atopotulois , inevitabili ¥.25. Mss. S. Germ. & S. Theod. cum Corb. duo-
bus ; dein vs Tupi xa/arceniorówfuori Mss. S. Germ. & Corb. s. bus..... gratia tua deferviebant, ad voluntatem borum , qui
& per ignem confummati ; Corb. 2. & S. Theod. consummati à te defiderati sunt. Græc. 68 dopo u aupslei, Tpės Tūv ter
fient.

δεομένων θέλκσιν. .
ř. 17. Gr. in principio hab. Tè pèp rapacrož67c7ov , W.26. Loco nativitatis fru&tus , Græc. hab. 7evéCEIS TÊN
&c. ut fupra.

xapro cv, nativitates fruétuum,
Ν. 18. Ποτέ μην γαρ ημερί7ο φλόξ , ίνα μη καθαρλέξη τα , ν. 27. Grας. Το γαρ υπό πυρος μη φθειρόμυον , απλώς
&c.

uwo Begy elas o'xTivos viris , &c.
W. 19. Mss. S. Germ. & Corb. 1. fuper virtutem ignis , .28. Mr. Sangerm. extremò hab. & ad orientem la
ardebat undique , &c. Similiter hab. Corb. 2. detracto ad cis te adorare ; Corb. 1. ad orientem lucis adorare ; al-
verb. indique ; ita etiam in Græco ; deinde fic:iva édixe gis ter Corb. & ad orientem lucis te ibi adorare, Gr. po's
genula doapteipa, ut iniqua terra germina exterminaret. úvaloasis owlos citurxérer Coin

1 21.6

« ZurückWeiter »