Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

VULGATA NOVA.

ejus, ad nuptias.

3. Et deficiente vino, dicit mater Jefu ad eum: Vinum non habent.

4. Et dicit ei Jefus : Quid mihi, & tibi eft mulier? nondum venit hora mea.

5. Dicit mater ejus miniftris : Quodcunque dixerit vobis facite.

6. Erant autem ibì lapideæ hydriæ fex pofitæ fecundùm purificationem Judæorum, capientes fingulæ metretas binas vel ternas.'

7. Dicit eis Jefus : Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas ufque ad fummum.

8. Et dicit eis Jefus : Haurite nunc, & ferte architriclino. Et tulerunt.

9. Ut autem gustavit architriclinus aquam vinum factam, & non fciebat unde effet, miniftri autem sciebant, qui hauserant aquam : vocat fponfum architriclinus,

10. & dicit ei: Omnis homo primùm bonum vinum ponit: & cùm inebriati fuerint, tunc id, quod deterius eft: Tu autem servasti bonum vinum ufque adhuc.

11. Hoc fecit initium fignorum Jefus in Cana Galilææ : & manifeftavit gloriam fuam, & crediderunt in eum difcipuli ejus.

12. Poft hoc defcendit Capharnaum ipfe, & mater ejus, & fratres ejus, & difcipuli ejus : &

ibi manferunt non multis diebus.

13. Et prope erat Pafcha Judæorum, & fcendit Jefus Jerofolymam :

a

14. & invenit in templo vendentes boves, & oves, & columbas, & numularios fedentes. 15. Et cùm feciffet quafi flagellum de funiculis, omnes ejecit de templo, oves quoque, & boves, & numulariorum effudit as, & menfas

fubvertit.

ad nuptias.

VERSIO ANTIQUA.

3. Et deficiente vino, dicit mater Jefu ad eum: Vinum non habent.

4. Et dicit ei Jefus : Quid mihi, & tibi eft mulier? nondum venit hora mea.

5. Dicit mater ejus miniftris : Quodcunque dixerit vobis, facite.

6. Erant autem ibi lapideæ hydriæ fex pofitæ fecundùm purificationem Judæorum, capientes fingulæ metretas binas vel ternas.

7. Dicit eis Jefus : Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas ufque ad fummum.

8. Et dicit eis Jefus : Haurite nunc, & ferte architiclino. Et tulerunt.

9. Ut autem guftavit architiclinus aquam vis num factam, & non fciebat unde effet, ministri autem fciebant, qui hauriebant aquam : vocat fponfum architiclinus,

10. & dicit ei: Omnis homo primùm bonum vinum ponit : & cùm inebriati fuerint convivæ, tunc id, quod deterius eft: Tu fervafti bonum vinum ufque adhuc.

11. Hoc fecit initium fignorum Jefus in Cana Galilææ: & manifeftavit gloriam fuam, & crediderunt in eum difcipuli ejus.

12. Poft hoc defcendit Capharnaum ipfe, & mater ejus, & fratres, & difcipuli ejus : & ibi manferunt non multis diebus.

13. Et prope erat Pafcha Judæorum, & afcendit Jerofolymam Jefus :

14. & invenit in templo vendentes boves, & Oves, & columbas, & humularios fedentes.

15. Et cùm feciffet quafi flagellum de funiculis, omnes ejecit de templo, oves quoque, & boves, & numulariorum effudit æs, & menfas fubyertit.

NOTE AD VERSIONEM. ANTIQUAM.

bius annot. in Evang. p. 329.
. 3. Confonant Mis. omnes, præter Corb. qui habet : Et
vinum non habebant, quoniam confummatum est vinum nuptia-
rum: & dicit mater Jesu : Vinum non habent. Græcum textui
faver. Arnobius loco cit. poft verba ad nuptias, addit: Et vi-
num non habebant. Similiter Gaudent. Brix. fer. 8. p. 954. d.
qui infra fic ait: Deinde fequitur Evangelista narratio : Et vin.
non habebant, quod confummatum erat vinum nuptiarum:
paulòque poft: Quod autem dicit, Quia confummatum erat
vinum nuptiarum, id eft, Defecerat vinum nuptiarum, non ab-
folutè, &c. quæ verba lectionem Mf. Corb. abundè confir-
mant: aliquantò verò poft, p. 956. c. hæc ultima habet,
Vinum non habent; quæ itidem legit Maxim. Taurin. to. 6.
p. 9. c. Ambrof. verò in Pfal. 118. col. 1181. b. & l. de in-
ftit. virg. col. 257. d. fic : Vinum non habent, fili.

*. 4. Mf. Foffat. delet Et, ante dicit. Cæteri textui concinunt. Grec. Λέγε αυτῇ ὁ Ικῆς• Τί ἐμοὶ, και σοὶ γύναι ; &c. Mfs. plures, Kal xéys. Iren. 1. 3. c. 16. p. 206. c. Quid mihi, tibi eft mulier ? nondum venit hora mea. Itidem Ambr. in Pf. 118. col. 1181. b. & l. de inftitut. virg. 257. d. cum Gaudent. Brix. fer. 8. p. 956. c. h. & Maximo Taurin. to. 6. p. 10. d. Auguft. veròl. de vera relig. to. 1. col. 757. f. Recede à me, mulier : mihi, & tibi quid eft ? nondum venit ho

ra mea.

#. 5. Sic habent Mfs. omnes, cum Græco. Ambrofius in Pfal. 118. col. 1181. b. fimiliter habet: Quodcunque dixerit vobis, facite. Itidem Gaudent. Brix. fer. 8. p. 956. h. & Maxim, Taurin. loco fupra citato.

. 6. Ita ferunt Mís. omnes, præter Foffat. qui habet: Erant autem ibi bydria pofitæ lapidea fex..... capientes fingu las metretas binas, &c. Græcum textui confonat; ficut etiam Gaud. Brix. fer. 9. p. 957. e.

*.7. Mf. Corb. Et vocatis Jefus miniftris, dixit eis : Imple #e, &c. Follat. Et vocatis his miniftris, dicit eis : Implete, &c. Reliqui ut in textu; à quo etiam non difcrepat Græcum.

.8. Mf. Corb. Et dicit eis Jefus..... &5 ferte architriclinio. Et fecerunt ficut dixit illis. Reliqui concordant cum textu, ficut & Græcum. Gaud. Brix. fer. 9. p. 958. d. Tunc ait ipfe Dominus Jefus iifdem miniftris: Haurite nunc, & ferte architriclino, &c. ut fup. In textu Colb. erat, Et dicit ei, non eis ; aperto mendo, quod fuftulimus.

. 9. Mf. Corb. Ut autem guftavit architriclinius aquam

binum factam, & non fciebat unde fallum effet, miniftri au-
tem fciebant, qui haurierant aquam: vocat fponfum architri-
clinius. Similiter habet haurierant S. Germ. cum Foffat.
præ
terea S. Germ. fubdit, vocavit autem fponfum, &c. S. Mart.
Turon. fciebant, quia aurierunt aquam. Cæteri textui Colba
accinunt. Similiter Græcum, nifi quòd vox ista иTAHKÓTES,
meliùs redderetur qui hauferant, quàm qui hauriebant. Gau-
dent. Brix. fer. 9. p. 958. d. Ut autem guftavit architriclinuš

[ocr errors]

nefciebat unde effet, miniftri autem, &c. ut fup.

. 10. Vulgatæ confonant Mfs. omnes. Solus Corb. de-
let voculam tunc, poft inebriati fuerint, Græcum,
pro tund
id, quod deterius eft, fimpliciter habet, Tóte Tor incasa de
inde, Σù тelúpunas, &c. in al. deeft Tórs' al. verò fic, Σu
de Telúpuxas, &c. Gaud. Brix. fer. 9. p. 958. d. 5 dicit ei s
Omnis homo priùs vinum bonum ponit: 5 cùm inebriati fue-
runt, id, quod deterius eft: tu autem fervafti..... ufque modò.

. 11. Ms. Foffat. & Maj. Mon. Hoc fecit primum figno-
rum Jefus in Cana, &c. Corb. in Canan; S. Martini, in Cha-
na Galilea. Præterea Foffat. in fine habet, difcipuli fui. Græ-
cum textui fimile eft. Hieron. in Ifai. 9. to. 3. col. 83. a.
legit: Hoc fecit principium fignorum, &c. Gaud. Brix. fer.
9.
p. 959. c. Hoc fecit initium fignorum, &c. Maxim. Taurin.
to. 6. p. 9. e. Hoc fecit Jefus initium fignorum, &c. ut in tex-

tu.

. 12. Mf. Čorb. Poft hac defcendit, &c. ut in Vulgata. Subinde alter habet, & ibi manferunt non multos dies. Ita quoque in Græco eft.

#. 13. Mfs. Foffat. & S. Mart. confonant textui Colbert. ficut & Græcum: reliqui Vulgatæ.

. 14. Ita ferunt Mfs. omnes, cum Græco.

. 15. Mf. Corb. Et fecit quafi flagellum de refle, & 0mnes ejecit de templo... 5 numulariorum effudit cas, &, &c. Foffat. Et fecit quafi flagellum de funibus, & omnes ejicit de templo...& nummulariorum effudit as, menfas, &c. Reliqui textui Colb, accinunt. Itidem Græcum, detracta tamen vo cula quoque. Hilar. in Pf. 68. col. 219. f. huc alludens, dicit : numulariorum menfas, templum ingreffus, evertit ; nundinas ovium ac boum prohibet : & in Pfal. 118. col. 349. a. Dominus templum ingreffus, flagello ex funibus omnes vendentes & ementes ejecit. Aug. tract. 10. in Joh. to. 3. p. 2. col. 369. d. Et cùm feciffet quafi flagellum de refticulis, omnes ejecit de, &c, ut in textu.

Ex Mf. Colberts

Bx M. Colbert.

VERSIO ANTIQUA.

16. Et his, qui columbas vendebant, dixit:
Auferte ifta hinc, nolite facere domum patris
mei, domum negotiationis.

17. Recordati verò funt difcipuli ejus quia
fcriptum eft: Zelus domus tuæ comedit me.
18. Refponderuntergo Judæi, & dixerunt ei:
Quod fignum oftendis nobis quia hæc facis?
19. Refpondit Jefus, & dixit eis: Solvite hoc
templum, & in tribus diebus excitabo illud.

20. Dixerunt ergo Judæi: Quadraginta & fex
annis ædificatum eft templum hoc, & tu tribus
diebus excitabis illud?

21. Ille autem dicebat de templo corporis fui. 22. Cùm ergo refurrexiffet à mortuis, recordati funt difcipuli ejus, quia hoc dicebat, & crediderunt fcripturæ, & fermoni, quem dixit Jefus.

23. Cùm effet autem Jerofolymis in pafcha in die fefto, multi crediderunt in nomine ejus, videntes figna ejus, quæ faciebat.

24. Ipfe autem Jefus non credebat femetipfum eis, eò quòd ipfe noffet omnes,

25. & quia opus ei non erat ut quis testimonium perhiberet de homine.

[blocks in formation]

diebus excitabis illud?

Marc.

15.29.

21. Ille autem dicebat de templo corporis fui. 22. Cùm ergo refurrexiffet à mortuis, recordati funt difcipuli ejus, quia hoc dicebat, & crediderunt fcripturæ, & fermoni, quem dixit Pfalm. Jefus.

23. Cùm autem effet Jerofolymis in pascha in die fefto, multi crediderunt in nomine ejus, videntes figna ejus, quæ faciebat.

24. Ipfe autem Jefus non credebat femetipfum eis, eò quòd ipfe noffet omnes,

25. & quia opus ei non erat ut quis teftimonium perhiberet de homine: ipfe enim fciebat quid effet in homine.

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

. 16. MI. Foffat. cum Græco, nil differt à textu Colb. cæteri Mís. Vulgatæ concinunt. Cypr. 1. 3. Teftim. p. 327. b. domum patris mei, domum feciftis negotiationis. Itidem Hilar. 1. 6. de Trin. col. 895. a. cum Fauftino presb. p. 642. b. fupra etiam Hilarius in Pf. 68. 219. f. alludens, ait : Cur domum patris fui, domum fecerint negotiationis, exprobrat.

. 17. Mf. Foffat. cum Corb. Et rememorati funt difciputi ejus quia, &c. S. Mart. Recordati verò funt, &c. ut in textu. Reliqui, & Græcum, ut in Vulgata. Hilar. in Pf. 68. col. 215. d. Zelus domus tuæ comedit me. Similiter Ambr. 1. 2. offic. col. 108. b. & in Pf. 118. 1199. d. at paulò fupra legit, devoravit me; Mfs. verò quidam, coronavit me, & fic etiam infra, ubi explicat Ambrof. vocem devoravit.

V. 18. Sic habent Mfs. omnes, nifi quòd Foffat. delet ei,
poft dixerum, Græcum textui confonat.

. 19. Confonant iterum Mfs. omnes, præter Foffat. qui
habet fufcitabo, pro excitabo. Græc. eyepw. Irenæus, 1.5.
c. 6. p. 300. a. Solvite boc templum, & in tribus diebus
fufcitabo illud. Tertullianus, I. de refur. carn. p. 573. a.
Diruite templum iftud, & ego illud triduo refufcitabo :
& l. de pudic. p. 1009. b. Evertite templum hoc, ego
illud in triduo refufcitabo. Novatian. 1. de Trin, p. 1040.a.
Solvite templum boc, 5 ego in triduo fufcitabo illud. Similiter
haber Hilar. I. 9. de Trin. col. 992. b. at l. 10. 1074. b.
poft triduum fufcitabo illud: fupra verò in Pf. 53. col. 101. e.
5 poft triduum readificabo illud. Ambrofius in Pfal. 40. col.
874. d. & in Pf. 118. col. 1227. d. Solvite hoc templum, in
triduo fufcitabo illud: item col. 875. b. & 1002. e. & in tri-
duo excitabo illud: col. autem 880. c. ficut in Pf. 47.942. c.
& in Pf. 118. 1039. e. & l. 10. in Luc. 1504. f. & l.
3. de fi-
de, to. 2. 499. d. & 1. de inftitut. virg. 266. e. & ep. 81.
1098. e. & l. de fid. ref. 1161. c. 5 in triduo refufcitabo il-
lud. Auguft. tract. 12. in Joh. col. 387. b. Solvite templum
hoc,& in tribus diebus fufcitabo illud ; & tract. 47. 610. c.
Solvite... in triduo fufcitabo illud : item tr. 110. 776.c...
in triduo refufcitabo illud, Ambrofiaft. col. 59. d. Solvite
templum hoc, & ego tribus diebus excitabo illud : infra, 131. c.
fufcitabo illud. Lactant. I. 4. inftit. c. 18. p. 581. Si folveri-
ris hoc templum, quod adificatum eft annis xlvi. ego illud in
triduo fine manibus fufcitabo. Caffiod. in Pf. 5. p. 26. a. De-

ftruite templum hoc, 5 in triduo adificabo illud: fimiliter in Pf. 33. p. 115. a. præter in triduum: at in Pfal. 40. p. 140. b. Solvite templum hoc, & in triduo fufcitabo illud. Gelaf. ep. 2. Conc. to. 4. p. 1163. c. Solvite templum iftud, 5 in tribus diebus refufcitabo illud. Auct. 1. contra Jud. p. 498. c. Deftruite fanum iftud, & ego in tribus diebus excitabo illud. Auct. 1. de prom, p. 2. col. 166. a. Solvite templum hoc, S in triduo fufcitabo illud.

#. 20. Ita fert Mf. S. Mart. Reliqui omnes, unà cum Græco, Vulgatæ accinunt.

*. 21. Sic rurfus in Mss. omnibus legitur, & in Græco. Apud Iren. l. 5. c. 6. p. 300. a. Hoc autem dicebat de corpo re fuo. Tertul. 1. de ref. carn. p. 573. a. De corpore fuo dixerat. Ambr. ep. 81. col. 1098. e. Hoc autem dixit de templo corporis fui: vide etiam in Pf. 40. col. 874. d. Similiter habet Ambrofiaft. col. 131. c. fupra verò, 59. d. legit dicebat, non dixit. Ita pariter Auguftinus tract. 47. in Joh. col. 610. C.

3. 6.

56.9.

*. 22. Sic habent Mfs. S. Germ. S. Gat. Maj. Mon. & S. Martini ; quibus etiam favet Corb. excepto quod legit, rememorati funt. Foffat. Cùm autem refurrexit à mortuis, rememorati funt difcip. &c. Confonat Græcum, addito auris, verbo dicebat; quæ vox aurois à plerifque Mís, abest.

. 23. Mf. Corb. Cùm autem effet in Jerofolymis, &c. Foffat. tollit ejus, poft figna. Cæteri ut in textu. Græcum Corbeienfi favet. Auguftinus tract. 12. in Joh. col. 384. d. multi crediderunt in nomine ejus, videntes figna, quæ fa

ciebat.

#. 24. Sic eft in omnibus Mfs. & Græco. Auguftinus ubi fupra: Ipfe autem Jefus non credebat femetipfum illis.

#. 25. Mf. Foffat. ipfo initio delet 5, paulòque poft habet, ipfe autem fciebat, &c. S. Germ. non homine, fed lumine. S. Mart. Turon. Vulgatæ fimilis eft. Iren. 1. 3. c. 9. p. 185. a. non enim opus erat illi ut quis teftimonium diceret de homine, cùm ipfe fciret quid effet in bomine, August. loco fupra citato : non enim opus habebat ut quifquam teftimonium perhiberet de bomine: ipfe enim fciebat quid effet in homine. Gr. η ὅτι ἐν χρείαν εἶχεν ἵνα τις μαρτυρήσῃ περὶ τῆ arbрáπ autòs ràp, &c.

CAPUT

VERSIO ANTIQUA.

Ex Mr. Colbert, 1.Rat autem homo ex Pharifæis, Nicodemus

I.

I.

III.

VULGATA NOVA.

Rat autem homo ex Pharifæis, Nicode

Rat autem homo ex Pharifæis, Nicodemus Emus nomine, princeps Judæorum.

nomine, princeps Judæorum.

2. Hic venit ad eum nocte, & dixit ei: Rabbi,

2. Hic venit ad Jefum nocte, & dixit ei

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.
to. 10. col. 32. e. textui confonat.

. 1. Sic habent Mfs. omnes, nifi quòd Foffat. fcribit
nomine Nicodemus. In Græco hæc fola variant, Νικόδημος
Gropa durų, Nicodemus nomen illi, August, 1, de pecc, mer,

. 2. Mfs. omnes Vulgatæ concinunt, præter Corb. qui habet, qua su fecifti, nifi fuerit Deus cum illo: Mf, etiam S.

VULGATA NOVA.

Rabbi, fcimus quia à Deo venisti magifter: nemo enim poteft hæc figna facere, quæ tu facis, nifi fuerit Deus cum eo.

3. Refpondit Jefus, & dixit ei: Amen, amen dico tibi, nifi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei.

4. Dicit ad eum Nicodemus : Quomodo potest homo nafci, cùm fit fenex ? nunquid poteft in ventrem matris fuæ iteratò introire, & renafci ? 5. Refpondit Jefus : Amen, amen dico tibi, nifi quis renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fancto, non poteft introire in regnum Dei. 6. Quod natum eft ex carne, caro eft : & quod natum eft ex fpiritu, fpiritus eft.

VERSIO ANTIQUA

fcimus quia à Deo venifti magifter: nemo enim Ex Mf. Colberin
poteft hæc figna facere, quæ tu facis, nifi fuerit
Dominus cum eo.

3. Refpondit Jefus, & dixit ei: Amen, amen
dico tibi, nifi quis natus fuerit denuo, non poteft
videre regnum Dei.

4.

Dicit autem Nicodemus : Quomodo poteft homo nafci, cùm fit fenex? nunquid poteft in ventrem matris fuæ iterato introire, & nafci ?

5. Refpondit Jefus : Amen, amen dico tibi, nifi quis renatus fuerit ex aqua, & Spiritü, non poteft introire in regnum Dei.

6. Quod natum eft ex carne, caro eft: & quod natum eft ex fpiritu, fpiritus eft. NOTE AD VERSIONEM ANTIQUA M.

[merged small][ocr errors]

*. 3. Mfs. S. Germ. S. Gat. & S. Mart. textui Colbert. confonant: cæteri Vulgatæ. Græcum pro denuo, habet are Oev, defuper. Aug. 1. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 15. a. nifi quis natus fuerit denuo, non videbit regnum Dei: fimiliter infra, col. 32. d. f. præter hoc, non poteft videre. Ita etiam Fauftus apud eund. Aug. to. 8. col. 428. f.

*. 4. Mf. S. Germ. Dicit ad eum Nicod. Quomodo...nunquid poteft in utero matris fuæ rurfus introire, & nafci ? S. Gat. & Maj. Mon, nunquid poteft in utero matris fuæ iteratò introire,& nasci? Corb. nunquid homo poteft in ventrem matris fuæ iterato introire, renafci? Follat. rurfus introire, &c. Mf. S. Martini Vulgatæ favet, ficut & Græcum, nifi quòd pro nafci, habet yerrubra. Auguft. 1. 1. de pecc. mer. to. fo. col. 32. g. Dicit ad eum Nicod... nunquid poteft in uterum mátris Jua iterum introire, I nafci ?

re

. 5. Mf. Foffat. concordat cum textu Colb. reliqui verò cum Vulg. nifi quòd Corb, præponit conjunctionem &, Et refpondit Jefus, &c. Græcum, pro renatus fuerit, habet Yew, abfque voce fanito; poft Spiritu. Tertullianus I. de bapt. c. 12. p. 390. c. legit : nifi natus ex aqua quis erit, non babet vitam & infra, p. 391. b. nifi quis renatus fuerit ex aqua, Spiritu, non intrabit in regnum cœlorum : item 1. de anima, p. 497. a. nifi quis nafcatur ex aqua, & Spiritu, non introibit in regnum Dei. Cypr. epift. 72. & 73. pp. 128. 136. b. nifi quis renatus fueret ex aqua, & Spiritu, non poteft introire in regnum Dei: fimiliter l. 1. Teftim. p. 279. b. & l. 3. p. 314. b. nifi quòd 1. 1. legit natus, pro renatus. Auctor 1. de rebapt. apud Cypr. p. 355. a. nifi quis denuo natus fuerit ex aqua, Spiritu, non poteft introire in regnum cælorum. Ambrof. 1. 2. de Abr. c. II. col. 350. e. & in Pf. 40. col. 882. c. Amen, amen dico tibi, nifi quis renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fando, non poteft introire in regnum Dei: fimiliter 1. de Myft. to. 2. col. 330. b. deleta voce fanito: at 1. 3. de Spir. S. col.677. d. 678. a. legit: nifi quis renatus fuerit per aquam, & Spiritum, non poteft, &c. & poft pauca fubjicit: fed tamen utrumque locum nempe hîc . 5. & inf. . 8.) ita fcriptum invenimus in Graco, ut non per Spiritum dixerit, fed de Spiritu: denique fic habet, Aμur, apur xéyou 008, Ear μn TIC Αμὴν, λέγω σοι, ἐὰν μή τις verrún Jatos, reúμalos, hoc eft, de aqua, & Spiritu. Auguft. ep. 265. to. 2. col. 897. fi quis non renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fanéto, non poteft introire in regnum cælorum: fimiliter 1. 13. de civit. Dei, c. 7. to. 7. col. 329. e. & 1. de unit. Eccl. to. 9. col. 380. a. præter non intrabit : at 1. de fide & op. to. 6. col. 191. b. legit, ex aqua, & Spiritu, omiffa voce fando: itidem l. 1. contra Crefcon. to. 9. col. 402. c. &c 1. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 15. a. 32. b. 33. a. demum tract. 11. & 12. in Joh. to. 3. col. 374. f. 387. c. nifi quis renatus fuerit ex aqua, & Spiritu, non videbit regnum Dei. Fulgent. 1. 3. de præd. c. 22. p. 497. fi quis non fuerit renatus ex aqua, Spiritu, non poteft, &c. ut in Vulg. Caffiod. in Pf. 5o. p. 171. a. fi quis non renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fando, &c. ut in Vulgata. Philaftr. Brix. 1. de hæref. p. 717. c. fi quis non regeneratus fuerit ex aqua, & Spiritu, non intrabit in regnum cælorum: itidem infra, p. 723. e. excepto verbo renatus. Vigil. Tapf. I. contra Varimad. p. 748.a. 749. d. fi quis non renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fanéto, non poteft videre (al. intrare in ) regnum Dei: I. verò 4. de Trin. legit cum Chromat. Aquil. p. 989. h. nifi quis renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fanito, non intrabit in regnum cælorum. Similiter habet Auct. 1. de voc. gent. 1. 1. c. 18. p. 11. b. & S. Leo ep. ad Demetriad. p. 43. f. Auctor verò 1. de promiff. p. 3. col. 182. c. fi quis non renatus fuerit ex aqua, & Spiritu, non intrabit in regnum Dei. Gelaf. I. epift. 7. Conc. to. 4. p. 1178. d. qui non fuerit renatus ex aqua, & Spiritu fan&to, non intrabit in regnum cœlorum, Fau

ftus apud August. to. 8. col. 428. f. nifi quis natus fuerit ex aqua, Spiritu S. non poteft videre regnum Dei.

V. 6. Sic habet Mf. Foffat, cum S. Germ. & Græco. Sic etiam S. Gat. & Maj. Mon. præter hoc, quod autem ex Spiritu, fpiritus eft. Solus Corb. legit : Quod natum eft de carne caro eft, quia de carne natum eft: quod natum eft de fpiritu, fpiritus eft, quia de fpiritu eft. Calmet. qui ejufd. Mf. varian tes lectiones collegit, hanc refert, quia Deus fpiritus ft. Quam etiam mirè adftruit Tertullianus 1. de carn. Chr. p. 551. c. ubi fic: Quod in carne natum eft, caro eft, quia ex carne natum eft: quod de spiritu natum eft, fpiritus eft, quia Deus fpiritus eft, & de Deo natus eft: unde infra concludit: Ita cùm ipfe fit de fpiritu Dei, & spiritus Deus eft, ex Deo natus ipfe eft, & ex carne bominis bomo in carne general tus. Cypr. 1. 1. & 3. Teftim. pp. 279. b. 314. b. Quod enim natum eft de carne, caro eft: quod natum eft de fpiritu, Spiritus eft. Itidem habet Conc. Carth. apud eundem Cypr. p. 331. a. nifi quòd post spiritus eft, addit, quia Deus spiritus eft, de Deo natus eft. Similiter Hilar. 1.7. de Trin. col. 924. c. Quod de carne nafcitur, caro eft: & quod de spiritu, Spiritus eft, quia Deus fpíritus eft : & poft plura, col. 937. b. Quod de carne nafcitur, caro eft: quod autem de fpiritu, spiritus eft, quia Deus fpiritus eft. Optat. Milev. contra Donat. P. 31. c. nam fpiritus Deus eft; ftatimque, & ubi vult afpirat, &c. de #. 8. Ambrofius 1. 2. de Spir. S. col. 646. a. Quod natum eft ex carne, caro eft, quia de carne natum eft : & quod natum eft de fpiritu, fpiritus eft, quia Deus fpiritus eft: itidem infra, l. 3. col. 676. e. 677. e. hæc autem verba, quoniam Deus fpiritus eft, detracta effe dicit ab Arianis. Quem locum, inquit, ita exprefsè, Ariani, teftificamini esse de Spiritu, ut eum de veftris codicibus aúferatis : atque utinam de ve→ ftris, & non etiam de Ecclefia codicibus tolleretis! Eo enim tempore quo..... Auxentius Mediolanenfem Ecclefiam armis..... occupaverat, vel à Valente atque Urfatio, nutantibus facerdotibus fuis, incurfabatur Ecclefia Sirmienfis, falfum boc, & facrile gium veftram in Ecclefiafticis codicibus deprehenfum eft. Et fortaffe hoc etiam in Oriente feciftis. Et litteras quidem potuiftis abolere, fed fidem non potuiftis auferre. Idem obfervat Fulbertus Carnot. epift. 1. Arii auditores, inquit, quoniam Spiritum fandum Deum effe negabant, de Evangelio eraferunt illud, quod Salvator ait, Spiritus eft Deus. Auct. lib. de fide orthod. p. 356. c. Quod nafcitur de carne, caro eft: 5 quod nafcitur de fpiritu, fpiritus eft, quia Deus fpiritus eft, de Deo natus eft. Itidem Philaftr. Brix. de hæref. p. 723. d. ufque ad vocem quia. August. 1. 2. contra epift. Parmen. to.9. col. 40. d. & l. 1. de pecc. mer. to. to. col. 32. g. Vulgate confonat, nifi quòd habet de carne... de fpiritu. Phobad. Agin. I. contra Arian. p. 301. b. Quod de carne natum eft, caro eft: 5 quod de spiritu, spiritus. Vigil. Tapf. 1. 11. & 12. de Trin. pp. 310. c. 311.b. Quod natum eft de carne, caro eft: quod natum eft de fpiritu, Spiritus eft, quia Deus fpiritus eft: itidem l. 4. nifi quòd habet, nafcitur de fpiritu. Victorin. Afer, 1. 4. adv. Arium, p. 284. a. quod enim de fpiritu nafcitur, fpiritus eft. Similiter Auctor 1. de promiff. p. 3. col. 183. a. Hæ funt Mfs. codicum, & SS. Patrum variæ hujus loci lectiones, quas accuratè defcribere, folito more, nobis religio fuit: præfertim ob agitatam antehac de ipfis quæftionem. Enimverò in Vindiciis confirmatis veterum codicum abunde de his differit Cuftantius nofter, contenditque ibidem Vir eruditus non modò verba illa, quid Deus fpiritus eft, non erasa fuiffe ab Arianis, ut conqueftus eft Ambrofius; verùm nec ea ex ipfo Johannis textu defcripta fuiffe à Tertulliano, qui primus ea protuliffe invenitur fed ad eum explicandum expesis tantùm addita ab ipfo fuiffe, uti ifta, 5 de Deo natus eft, &, quia ex carnè natum eft; atque hac paraphrafi, utpote à verbis divinis non fatis distinctâ, deceptos nonnullos eam pro facto textu accepiffe, & facrarum paginarum exemplaribus inferuiffe. Multis & variis argumentis nititur doctus Afceta, quæ find

En Ms. Colbert.

VERSIO ANTIQUA.

7. Non mireris quia dixi tibi: Oportet nafci denuo.

VOS

8. Spiritus ubi vult fpirat : & vocem ejus audis, fed non fcis unde veniat, aut quò vadat: fic eft omnis, qui natus eft ex fpiritu.

9. Refpondit Nicodemus, & dixit ei : Quomodo poffunt hæc fieri?

10. Refpondit Jefus, & dixit ei: Tu es magister in Ifraël, & hæc ignoras?

11. Amen, amen dico tibi, quia quod fcimus loquimur, & quod vidimus teftamur, & testimonium noftrum non accipitis.

12. Si terrena dixi vobis, & non creditis: quomodo, fi dixero vobis cœleftia, credetis?

13. Et nemo afcendit in coelum, nifi qui defcendit de cœlo, Filius hominis, qui eft in cœlo.

14. Et ficut Moyfes exaltavit ferpentem in deferto: ita exaltari oportet Filium hominis:

15. ut omnis, qui credit in ipfo, non pereat, fed habeat vitam æternam.

VULGATA NOVA.

7. Non mireris quia dixi tibi: Oportet vos nafci denuo.

8. Spiritus ubi vult fpirat: & vocem ejus audis, fed nefcis unde veniat, aut quò vadat: fic Pfalm. eft omnis, qui natus eft ex fpiritu.

9. Refpondit Nicodemus, & dixit ei: Quomodo poffunt hæc fieri?

10. Refpondit Jefus, & dixit ei: Tu es magifter in Ifraël, & hæc ignoras?

11. Amen, amen dico tibi, quia quod fcimus loquimur, & quod vidimus teftamur, & teftimonium noftrum non accipitis..

12. Si terrena dixi vobis, & non creditis: quomodo, fi dixero vobis cœleftia, credetis?

13. Et nemo afcendit in cœlum, nifi qui defcendit de cœlo, Filius hominis, qui eft in cœ

lo.

134.7.

Num.

21.9.

14. Et ficut Moyfes exaltavit ferpentem in deferto: ita exaltari oportet Filium hominis: 15. ut omnis, qui credit in ipfum, non pereat, fed habeat vitam æternam. 16. Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium 16. Sic enim Deus dilexit mundum, ut Fi- 1. Joan. 4.9. NOTE AD VERSION EM VERSIONEM ANTIQUAM. gula hic referre nimis longum eft. Confulat locum ftudioTus lector, nempe à pagina 56. ufque ad 70. & rebus diligenter perpenfis, judicet ipfe.

. 7. Confonant Mfs. S. Germ. Foffat. S. Gat. &c. Solus Corb. Ne mireris quia dixi tibi : Oportet vos renafci. Græc. Aεì úμas verrntūras avwer. Hilarius 1. 12. de Trinit. col. 1142. d. Ne mireris quòd dixerim tibi: Oportet vos nafci denuo. Ambrof. 1. 2. de Spir. S. 646. a. Noli mirari quia dixi tibi: Oportet vos nafci denuo itidem 1. 3. 677. f. deleta vocula tibi. Vigil. Tapf. 1. contra Varimad. p. 743. a. Noli te mirari quia dixí vobis: Oportet vos denuo nafci. Aug. 1. 1. de pecc. mer. to. 1o. col. 32. g. textui Colb. favet.

:

. 8. Mf. Corb. Spiritus ubi vult...... fed non fcis unde veniat, aut quò vadat : fic eft omnis, qui natus eft ex aqua, & Spiritu. Itidem Foffat. habet, excepto verbo renatus eft. Maj. Mon. natus eft ex aqua, Spiritu fanéto. S. Germ. fed non fcis unde veniat, & quò vadat: fic eft omnis, qui natus eft ex fpiritu. S. Mart. textui Colb. confonat; Græcum Sangermanenfi. Mf. tamen quidam loco váy, fert, &c. Hilarius l. 12. de Trin. col. 1143. a. Spiritus abi vult spirat: vocem ejus audis, fed nefcis unde veniat, & quò cat: fic eft omnis, qui natus eft ex aqua, & Spiritu fando: in Mfs. quibufdam deeft fanito. Ambr. 1. 2. & 3. de Spir. S. col. 646. a. 677. f. Spiritus ubi vult spirat: & vocem ejus audis, fed nefcis unde veniat, aut quò vadat: fic eft omnis, qui natus eft de fpiritu. Similiter Auguft. 1. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 32. g. nifi quòd habet, fed non fcis, & in fine, ex fpiritu tract. verò 12. in Joh. to. 3. col. 386. f. g. Spiritus ubi wult fpirat: vocem ejus audis, & nefcis unde veniat, & quò eat: fic eft omnis, &c. ut in textu. Auctor 1. de rebapt. ap. Cypr. pp. 364. c. 366. b. Spiritus ubi vult fpirat: vocem ejus audis, & nefcis unde veniat, aut quò vadat. Similiter habet Vigilius Tapf. 1. 12. de Trin. p. 310. c. nifi quod fubinde addit: fic eft omnis, qui natus eft ex Spiritu fanéto: item 1. contra Varim. P.743.a a. legit: Quia fpiritus ubi vult fpirat: vocem audis, fed nefcis unde veniat, & quò vadat: at 1. 5. de Trin. Spiritus ubi vult adfpirat: & vocem ejus audis, & nefcis unde veniat, aut quò vadat: fic eft omnis, qui natus eft ex aqua, & Spiritu fanito. Optat. 1. 2. contra Donat. p. 31. c. Nam fpiritus Deus eft, & ubi vult afpirat: & vocem ejus audis,& nefcis unde veniat, & quò eat. Auctor quæft. ex N. T. q. 59. col. 65. a. Spiritus ubi vult Spirat: 5 vocem ejus audis, nefcis unde veniat, vel quò eat: fic eft omnis, qui renafcitur ex aqua, & Spiritu fanéto: & infra : fed nefcis unde veniat, vel quò eat: fic eft omnis, qui renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fandto.

.9. Accinunt Mis. omnes, præter Foffat. qui habet, Quomodo poteft hæc fieri? è Gr. Пws ♪úrara: Tauтa yevéDar; Auguft. 1. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 33. a. textui confonat.

. 10. Confonant Mfs. omnes, præter Corb. qui legit, Tu es doctor Ifrahel. Gr. Eveli didaouanos T 'Iceяna, &c. Auguft. in hunc loc. textui rurfum favet.

. 11. Mfs. Foffat. & Maj. Mon. fcribunt, & quod videmus; deinde Maj. Mon. teftificemur; Corb. teftificamur. Gr. Ewрaxando μapТup. Novatian. 1. de Trin. p. 1040. b. alludens dicit: Qui qua vidit, & audivit, teftificatus eft. Auguft. ubi fup. cum textu conftanter concinit.

. 12. Mf. Corb, cum Foffat. quomodo, fi dixero cæleftia,

creditis? Reliqui textui concinunt, & Græco. Similiter Ambrof. 1. 3. de Spir. S. col. 678. c. Auguft. verò l. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 33. a. legit: Si terrena dixi vobis, & non credidiftis: quomodo, &c. ut in textu.

7.

V. 13. Concinunt Mfs. omnes, præter Corb. qui habet, nifi is, qui defcendit de, &c. Gr. el μù óên rỡ ¿earỡ nalaCas. Lucifer Cal. 1. 2. pro S. Athan. p. 209. h. Nemo afcendit in cælum, nifi qui de cælo defcendit, Filius hominis, qui eft in cælis. Itidem Ambrof. in Pf. 43. col. 903. e. at 1. in Luc. col. 1428. c. alludens dicit: Qui defcendit de cœlo, S qui afcendit in cælum, Filius hominis, qui eft in cælo: & in Pf. 39. col. 863. f. Filius hominis, qui eft in cœlo, ipfe eft, qui defcendit è cælo: vide etiam l. 2. de fide, to. 2. 481. c. & 1.4. 523. b. 544. a. Novatianus l. de Trin. p. 1038. h. Nea quifquam in cælum afcendit, nifi qui de cœlo defcendit, Filius hominis, qui eft in cælis. Hilar. in Pf. 2. n. 11. & in Pf. 138. col. $14. c. item 1. 10. de Trin. col. 1045. c. textui concinit. Similiter Ambrofiaft. col. 241. a. cum August. tr. 31. in Joh. to. 3. col. 524. e. & l. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 33. a. itidem rurfum Auguft. tr. 27. & 111. in Johan. col. 303. b. 780. d. nifi quòd 1o. loco habet de cœlo defcendit, 20. verò, qui in cælo eft. Zeno Veron. tract. 12. p. 86. Nemo adfcendit in cœlum, nifi qui de cœlo defcendit, Filius hominis, qui erat in cœlo. Auct. quæft. N. T. q. 79. col. 80. g. legit: Nemo afcendit ad Deum, nifi qui defcendit à Deo. Victorin. Afr. 1. 1. adv. Arium, p. 255. e. Nullus afcendit in cœlum, nifi qui de cœlo defcendit.

. 14. Sic habent Mfs. omnes, excepto Mf. Maj. Mon. qui legit in folitudine, pro in deferto; S. Mart. etiam, Mofes, non Moyfes. Græc. cum textu concordat. Lucif. Calar. 1. 2. pro S. Ath. p. 209. h. Sicut enim Moyfes exaltavit ferpentem in deferto: fic oportet exaltari Filium hominis. Tertul. 1. de præfer. c. 47. p. 341. a. textui concinit. Sic etiam Ambrof. in Pf. 118. col. 1037. c. & l. 3. off. to. 2. col. 131. a. cum Auctore 1. de XL. manf. p. 17. c. Ita quoque Cypr. 1. 2. Teftim. p. 294. b. nifi quòd habet, eremo. Itidem Auguft. 1. contra Adim. to. 8. col. 144. e. & l. 3. de Trin. 804. b. fimiliter in ep. ad Gal. to. 3. p. 2. col. 954. g. ubi poft vocem hominis, addit fuper terram. Fulgent. 1. de incarnat. p. 414. nil differt à Vulg. & textu Colb.

in

V. 15. Mfs. S. Germ. & S. Mart. textui Colb. favent. Corb. habet, ut omnis, qui credit in illum, &c. Foffat. in eum. Reliqui ut in Vulgata. Græc. va xas, wistówr eis durov, &c. al. sπ'duròv, &c. Lucifer Calar, 1. 2. pro S. Athan. p. 209. h. ut omnis, qui credit in eum, habeat vitam aternam. Cypr. 1. 2. Teftim. p. 294. b. ut omnis, qui crediderit in Filium, babeat vitam æternam. Ambros. l. 1. de pœnit. col. 404. e. ut omnis, qui credit in eum, non pereat. Itidem Auct. 1. de XL. manf. p. 17. c. qui addit, fed habeat vitam æternam. Similiter etiam Auguft. 1. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 33. b. Victorin. Afr. 1. 1. adv. Arium, p. 255. e. ut omnis, qui credit in ipfum, non pereat, &c. Fulgent. 1. de incarn. p. 414. ut omnis, qui credit in ipfo, non pereat, &c.

V. 16. Mf. Corb. Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium fuum unigenitum mitteret: ut omnis, qui credit in, &c. ut fup. S. Gat. & Maj. Mon. Sic enim Deus dilexit bunc mun→ dum, ut Filium fuum unicum daret pro faculo: & omnis, quà 5

[ocr errors]
[blocks in formation]

"

VERSIO ANTIQUA.

fuum unigenitum daret: ut omnis, qui credidit in Ex MS, Colbert, eum, non pereat, fed habeat vitam æternam.

17. Non enim mifit Deus Filium fuum in mundum, ut judicet mundum, fed ut salvetur mundus per ipfum.

18. Qui credit in eum, non judicatur : qui autêm non credit, jam judicatus eft: quia non credidit in nomine unigeniti Filii Dei.

19. Hoc eft autem: quia lux venit in mundum, & dilexerunt homines magis tenebras, quàm lucem : erant enim eorum mala opera.

20. Omnis enim, qui malè agit, odit lucem : ut non arceantur opera ejus :

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

credit in, &c. S. Germ, fimiliter legit, Filium fuum unicum daret; paulò verò poft, fed baberet vitam at. Cantabr. it Filium fuum unicum dedit: ut omnis, qui credit in eum, non pereat, fed babeat, &c. Mf. S. Mart. cuin textu concinit. Græc. ὥσε τὸν Υἱὸν αὐτῷ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν...... αλλ' ἔχῃ Zour air. Tertul. 1. contra Prax. p. 853. b. Ita dilexit Deus mundum, ut Filium fuum unicum dederit : in quem omnis, qui crediderit, non pereat, fed habeat vitam fempiternam. Lucif. Cal. 1. 2. pro S. Ath. p. 209. h. Sic enim Deus mundum dilexit, ut Filium fuum unicum daret : ut omnis qui credit in eum, non pereat, fed vitam æternam habeat. Auctor 1. de rebapt. apud Cypr. p. 363. b. Ita enim dilexit Deus mundum, ut Filium fuum unicum daret: ut omnis, qui in eum crederet, non periret, fed haberet vitam æternam. Hilar. 1. 6. de Trin. col. 906. b. Sic enim dilexit mundum Deus, ita ut Filium fuum unigenitum daret: ut omnis, qui credit in eum, non pereat, fed habeat vitam æternam: al. pro eo ut σmnis. Ambrof. 1. 1. de pœnit. col. 403. e. & 1. de Spir. S. 626. f. Vulgatæ confonat. Similiter Aug. 1. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 33. a. cum Leone M. fer. 56. p. 127. f. & Fauftin. presb. p. 642. g. 643. g. Epiphan. in 2. 4. Cantici Cantic. Ita dilexit Deus mundum, ut Filium fuum, &c. ut in Vulg. at in 5. 16. Sic dilexit Deus mundum, at..... daret pro nobis, &c. Autor quæft. N. T. q. 91. col. 81. f. Sic enim dilexit Deus mundum hunc, ut Filium fuum unicum das ret pro eo. Avit. Vien. ep. 28. Sirm. to. 2. p. 67. e. Tantùm Deus dilexit mundum, ut Filium fuum unicam daret. Apud Fulgent. 1. de incarnat. p. 414. omnia ut in Vulgata.

#. 17. Mfs. Foffat. & S. Mart. textui confonant. Similiter Cantabrig. nifi quòd in fine habet per illum. S. Gate Non enim mifit Deus Filium fuum in hunc mundum, ut judicaret mundum, fed ut, &c. Itidem S. Germ. & Maj. Mon. in hunc mundum. Corb. delet fed. Græcum Cantabrigienfi favet. Tertul. 1. contra Prax. p. 853. c. legit: Non enim mifit Deus Filium fuum in mundum, ut judicet mundum, fed ut falvus fit mundus per eum. Hilar. in Pf. 58. col. 130. b. & l. 6. de Trin. 895. b. Neque enim mifit Deus Filium fuum in hunc mundum, ut judicet mundum, fed ut falvus fiat mundus per eum. Lucifer Cal. 1. 2. pro S. Ath. p. 209. h. textui Colb. confonat. Accinunt pariter Auguft. 1. 1. de pecc. mer. to. 10. col. 33. a. & Gaud. Brix. p. 962. g. rurfus Aug. tract. 36. in Joh. to. 3. col. 545. b. alludens dicit: Ego non veni, ut judicem mundum, fed ut falvum fatiam mundum. Ita ferè Ambrofius, l. 1. de pænit. col. 405. Non enim veni, ut judicem mundum, fed ut falvetur mundus per me. Victorin. Afr. 1. 1. contra Arium, p. 255. f. Non enim mifit Deus Filium, ut judicet mundum, fed ut falvet mundum. Fulg. 1. de incarn. p. 414. Non enim mifit Deus Filium, ut judicet mundum, fed ut, &c. ut in textu. Maxim. Taurin. p. 19. e. Non enim venit Christus, ut judicet mundum, fed ut falvetur mundus per ipfum.

. 18. Mf. Cantabr. Propter hoc qui credit in eum, non judicabitur: qui autem non credit, jam judicatus eft: quia non credidit in nomine unici Filii Dei. Maj. Mon. Qui credit in eum, non judicabitur, &c. ut in Vulgata. Foffat, qui autem non credit in ipfum, jam judicatus eft, &c. ut in Vulgata. Corb. qui non crediderit in ipfum, &c. S. Germ. & S. Mart. quia non credidit in nomine, &c. ut in textu. Ita quoque in Græco eft. Mf. tamen 1. loco TeiseUxer, hab. @istud, credit. Irenæus 1. 5. c. 27. p. 325. d. Qui credit in me, non judicabitur: qui autem non credit, jam judicatus eft: quoniam non credidit in nomine unigeniti Filii Dei. Itidem Zeno Ver. tr. 21. p. 208. ufque ad vocem quoniam, excepto uno judicatur, pro judicabitur. Tertul. I. cont. Prax. p. 853. c. Qui crediderit in illum, non judicatur : qui non crediderit in illum, jam judicatus eft : quía non credidit in nomine unici

Filii Dei. Lucif. Calar. 1. 2. pro S. Ath. p. 210. a. Ideo qui credit in eum, non judicatur : qui autem non credit in eum, jam judicatus eft : quia non credidit in nomine unici Filii Dei. Cypr. 1. 1. & 3. Testim. pp. 278. 315. b. qui non credide rit, jam judicatus eft: quia non credidit in nomine unici Filii Dei. Hilar. in Pf. 1. n. 15. col. 24. c. Qui credit in me, non judicatur : qui autem non credit, jam judicatus eft : deinde, omiffis intermediis, fubdit: Hoc eft autem, &c. item infra, n. 16. & 17. Qui credit in me, non judicabitur : ita quoque in Pf. 42. col. 52. in Pf. 134. col. 478. e. & in Pf. 140. & 146. col. 541. e. 581. e. Ambrof. in Pfal. 1. col. 762. b. Qui credit in me, non judicatur : qui autem non credit, jam judicatus eft: quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei : & in Pf. 118. 1032. c. Qui autem credit in ipfo, non judicatur. Auguft. tract. 12. in Joh. to. 3. col. 389. a. b. c. textui Colb. confonat; l. verò 1. de pecc. mer. Vulgatæ. Ambrofiaft. col. 39, e. 129. a. qui non crediderit, jam judicatus eft. Vigilius Tapf. 1. 2. de Trin. qui non credit in eum, jam judic. eft: quia non credit in nomine unigen. Filiš Dei. Fulg. 1. de incarn. p. 414. Qui credit in eum, non judicabitur: qui autem non credit, jam judicatus eft : quia, &ca ut in Vulgata. Caffiod. in Pf. 1. p. 15. a. qui autem non credit in Filio, jam condemnatus eft: al. judicatus eft.

to.

. 19. Ms. Corb. Hor eft autem judicium Dei: quia lux venit in hunc mundum, & dilexerunt bomines potiùs tenebras, quàm lucem, &c. Similiter habet Foffat. præter voculam magis, pro potiùs. Cantabr. Hoc eft autem judicium : quoniam lax venit in mundum, & dilexerunt homines magis..... erant enim illorum mala facta. Cæteri Vulgatæ favent, & GræHaud dubiè vox judicium M. Colbertinum exfcribentis oculos effugit, cùm hæc ubique legatur. Iren. 1. 5. c. 27. p. 325. d. Hoc eft enim judicium : quoniam lumen venit in hunc mundum, & dilexerunt homines magis tenebras, quàm lucem. Omnis enim, &c. de V. 20. Lucifer Calar. 1. 2. pro S. Athan. p. 209. h. Hoc eft autem judicium : quia lux venit in mundum, & dilexerunt homines potiùs tenebras, quàm lucem: erant enim opera illorum mala. Cypr. l. 1. Teftim. c. 6. p. 278. Hoc autem eft judicium: quoniam lux venit in faculum, & dilexerunt bomines magis tenebras, quàm lucem fic etiam 1. 3. p. 315. b. nifi quòd ordinem verborum invertit, & magis dilexerunt homines. Hilar. in Pf. 1. n. 15. col. 24. c. Hoc eft autem judicium : quia lux venit in hunc mundum, & dilex, homines magis tenebras, quàm lucem: itidem infra, n. 16. deleto pronomine hunc : ita quoque n. 17. excepta voce lumen: rurfus in Pf. 51. n. 9. col. 73. legit, in hunc mundum ; additque, & dilex. homines tenebras magis, quàm lumen. Similiter etiam Zeno Veron. tract. 21. p. 210. nec plura. Ambrof. in Pf. 1. col. 762. b. 764. c. Hoc autem eft judicium: quia venit lux in bunc mundum, & dilexer. magis homines tenebras, quàm lucem : erant enim mala ipforum opera: fimiliter in Pf. 118. col. 1032.c. habet, in hunc mundum. Act. purg. Cæcil. apud Optat. p. 264. b. potiùs dilexerunt hominės tenebras magis, quàm lucem. Auguft. tract. 12. in Joh. to. 3. col. 389. c. Hoc eft autem judicium: quia lux venit in mundum, & dilexerunt.... erant enim mala opera eorum : infra delet autem; l. verò 1. de pecc. mer. to. 10. col. 33. b. Vulgatæ confonat ufque ad v.

22.

. 20. Mfs. omnes Vulgatæ confonant, nifi quòd Corb. initio legit mala, pro malè & Cantabr. in fine, operas ejus de luce. Græcum ita incipit: Пas yap,é pałña mρdowv, μICET Tò qus, in "PXETα! TрÒS To pus, &c. ut in Vulg. MI. unus legit pauaws; alii autem duo delent, &x &px=ται πρὸς τὸ φῶς. Irenæus l. 5. c. 27. p. 325. d. habet; Omnis enim, qui malè agit,odit lumen, & non venit ad lumen, ne traducantur opera ejus. Lucifer Calar. L. 2. pro S. Ath. p. 210, a. Omnis, qui prava agit, odit lucem : ut non arz

« ZurückWeiter »