Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[blocks in formation]

brig. Orantes autem, non vana loquimini, ficut gentes: putant enim quia in multiloq. Juo exaudientur. Gr. ПegoeuxÓμενοι δὲ μὴ βαττολογήσητε, ὥσπερ οἱ ἐθνικόι· δοκέσι γὰρ ὅτι ἐν TH TOXUMOyla AUTOV sisaxe Door/α. Auguft. 1. 2. de ferm. Dom, in m. 205. b. cum textu Colbert. concinit, fi exceperis unum arbitrantur, pro putant. Chromat, verò Aquil. in Matth. p. 986. d. Germanenfi 1. favet, addito tantùm fuo, poft multiloquio. Item apud Auct. op. imp. in Matth. hom. 13. p. 75. Orantes autem, nolite multùm loqui, ficut ethnici faciunt. Hilar. quoque in Matth. col. 630. d. ait: Orare ad Deum non multiloquio, fed confcientiâ, admonemur: quia dictorum verbis opus omne præcellat. Juvencus 1. 1. p. 59. h. fubdit his quæ fup.

.....

paucifque Deum venerabere verbis.

8. Colbertino textui confonat Mf. Sangerm. 1. nifi quòd habet fimilare, pro affimilari. In Cantabrig. quoque, fimilare. In Germ. 2. adfimilare; extremòque, quid opus fit, antequam petatis ab eo. In Claromont. Nolite ergo fi miles effe illis feit enim pat. vefter, quid opus fit, priufquam os aperiatis. Græcè My OμOIWONTE AUTOÏS' oid's γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν, ὧν χρείαν ἔχετε, πρὸ τὸ ὑμᾶς αὐτῆ και αυτόν. In Mf. vero Steph. 2. πρὸ τὸ ὑμᾶς ἀνοίξαι τὸ 56a. Tertul. I. 1. ad uxor. c. 4. p. 275. a. ait Deum fcire quid cuique fervorum fuorum opus fit. Auguft. 1. 2. de fer. Do. in m. 205.c. Nolite itaque fimiles illis effe fcit enim pater vefter, quid vobis necessarium fit, antequam petatis ab eo: & fer. 56. to. 5. 325. c. fcit enim..... quid vobis neceffa. rium fit, priufquam petatis ab eo: fimiliter ep. 140. to. 2. 448. f. præter unum novit, pro fcit: & ferm. 57. to. 5. 337.b. novit enim pater v. quia ifta neceffaria funt vobis, priufquam petatis ab eo: & l. 11. confeil. to. 1. 195. c. novit pater vefter, quid vobis opus fit, priufquam petatis abeo. Ambrof. 1. 1. de Cain, c. 9. col. 200. b. 201. a. fcit enim pat. vefter, quid vobis opus fit, antequam petatis ab eo. Auct. op. imp. in Matth. hom. 13. p. 76. fcit enim..... quid vobis neceffarium fit, antequam petatis eum. Chromat. Aquil. in Matth. p. 986. d. initio habet fimilari eis; ultimòs que, petatis ab eo ; cæt. ut in Vulg. Juvencus 1. 1. p. 59. h.

Scit pater ipfe, tui (al. tibi ) quæ fit trepidatio cordis :
Nil abfente Deo loquimur, nil abdita claufum

Pectoris antra tegunt: præfens Deus omnia cernit.
.9. Mf. S. Germ. 1. cum Clarom. Sic ergo orabitis eum,
&c. à Corb. quoque abest vos: fubinde in Clarom. qui in
cælis es. In Cantabr. verò hîc defunt multa, fcilicet omnia
à medio verfu 8. hujus capitis fexti, ufque ad medium ✯.
27. capitis 8. In Græco hod. fic: OUTWG or TegoEUXeos
ὑμεῖς· Πάτερ ἡμῶν, ὁ ἐν τοῖς ἐρανοῖς, &c. In Mr. Vel.
Tego. Apud Cyprianum 1. de orat. Dom. p. 205. c.
206. b. Sic orate: Pater nofter, qui es in cælis : fanctifice-
tur nom, tuum. Apud Tertul. I. de orat. c. 2. p. 180. b.
Pater, qui in cœlis es: 1. verò cont. Prax. Pater nofter,
qui es in cœlis: & l. de orat. c. 3. p. 180. c. fandtificetur
nomen tuum. Similiter apud Hilarium in Pf. 134. col. 477.
e. & Ambrof. 1. 5.& 6. de Sacram. 377.a. 385. a. Apud
Auguft. verò l. 2. de fer. Dom. in m. 206. a. Sic itaque ora-
se vos: Pater nofter, &c. ut in Vulg. & fer. 56. to. 5. 325.
C. Vos ergo dicite: Pater nofter, &c. vide etiam ep. 130.
to. 2. 390. a. Apud Chromat. Aquil. in Matth. p. 986. e.
Sic ergo orabitis: Pater n. qui in cælis es, &c. ut fup.
Apud Sedul. 1. 2. de oper. pafch. c. 11. p. 480. h. & Aucto-
rem op. imp. in Matth. hom. 14. Pater nofler, qui es in
calis, &c. Apud Juvencum l. 1. p. 59. h.

His igitur votum placeat concludere verbis:
Sidereo genitor refidens in vertice cæli:
Nominis, oramus, veneratio fanctificetur
In nobis, Pater alte, tui.....

. 10. Mf. S. Germ. 1. cum Corb. Veniat regnum tuum. Fiat vol. tua, ficut in cælo, &c. Claromont. & alii, Vulg. congruunt. Græcè : 'Extéτw И........ I srutulw..... ws in year,

Tus rs. Apud Tertul. 1. de orat. c. 4. p. 180. c. Fiat voluntas tua in cælis, & in terra; fubinde p. 181. Veniat regnum tuum; quæ petitio tertium locum tenet apud ipfum, Cyprian. verò 1. de orat. Dom. p. 205. c. Vulgate

fuffragatur. Accinunt pariter Hilarius in Pf. 119. & 134:
col. 374. c. 477. e. Ambrofius 1. 5. & 6. de Sacram, col
377.a. 385. a. & in Pf. 118. col. 1078. a. Auguftinus epift.
130. to. 2. 390. a. & 1. 2. de fer. Dom. in m. 206. â. &
Enchirid. to. 6. 239. f. item Chromatius Aquil. in Matth.
p. 986. h. 987. a. cum Sedulio 1. 2. op. pafch. c. II. p.
480. h. & Auctore op. imp. in Matth. hom. 14. Ambrofius
tamen 1. de Elia, c. 21. col. 561. a. & l. 5. de Sacram. c. 4.
n. 22. legit: Veniat regnum tuum, &c. ut in Vulg. Simi-
liter Auguft. fer. 56. to. 5. 325. c. fed addit cum noftro
Colb. Fiat vol, tua in cælo, in terra: Mfs. tamen pleri-
que in hoc & feq. ferm. ferunt Adveniat. Apud Juven
cum l. 1. p. 59. h.

.....tranquillaque mundo
Adveniat, regnique tui lux ampla patefcat.
Sic cœlo, ut terris, fiat tua clara voluntas:

[ocr errors]

11. Panem noftr. quotidianum fimiliter habent Mfs
S. Germ. 1. Corb. Clarom. Maj. Mon. & S. Gatiani : hie
poftremus fcriptum etiam præfert fuperfubftantialem, cas
dem manu fed quotidianum conftanter retinent Tertul.
1. de orat. c. 6. p. 181. b. Cyprian. de orat. Dom. p. 205.
c. Ambrof. I. 5.& 6. de Sacram. col. 377. a. 378.a. 385.
b. necnon Auguft. 1. 2. de fer. Dom. in m. 206. a. & in
Joh. 15. col. 723. a. & epift. 130. to. 2. 390. & fer. 56. to.
5.325. c. & Enchirid. to. 6. 239. g. & alibi. Item Chromat.
Aquil, in Matth. p. 987. b. Sedul. 1. 2. op. pafch. c. 11. p.
480. h. & Auctor op. imp. in Matth. hom. 14. Nec ali-
ter habet antiquiffim. Lectionar. Luxovienfe. Ita quoque
legitur in Vulgata ad Luc. 11. . 3. nempe, Panem no-
frum quotidianum da nobis hodie. Græcè verò tam in Mat-
thæo, quam in Luca, Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιέσιον, &c.
Unde Hieronymus l. 2, in ep. ad Tit. to. 4. 432. a. b. Illud,
inquit, quod in Evangelio fecundum Latinos Interpretes
fcriptum eft: Panem noftrum quotidianum da nobis ho-
die melius in Graco habetur: Panem noftrum
id eft, præcipuum, egregium, peculiarem : & poft pauca:
Quidam witor exiftimant in oratione Dominica panem di-
aum, quod fuper omnes volas fit, hoc eft, fuper univerfas
fubftantias. Quod fi accipitur, non multùm ab eo fenf
differt, quem expofuimus: quidquid enim egregium eft, &
præcipuum, extra omnia eft, & fuper omnia: rurfum com-
ment. in Matth. col. 21.a. b. dicit: Quod nos fuperfubftan
tialem expreffimus, in Graco habetur or, quod verbum
LXX. Tenor frequentiffimè transferunt, Confideravimus
ergo in Hebræo, & ubicunque illi menor exprefferunt,
nos invenimus fgolla, quod Symmachus aíperor, id eft,
præcipuum, vel egregium tranftulit; licet in quodam lo
co peculiare interpretatus fit: & infra: In Evangelio quod
appellatur fecundum Hebræos, pro fuperfubftantiali pane,
reperi mahar, quod dicitur craftinum, id eft, futurum da
nobis hodie: ipfe etiam in Ezech. 18. to. 3. 822. f. ita legit i
Panem noftrum substantivum, five fuperventurum da no-
bis: at 1. 3. cont. Pelag. to. 4. 543. c. Panem quotidia.
num. Eadem obfervat Ambrof. 1. 5. de Sacram. c. 4. n. 24.
Panem quidem dixit, fed acier, hoc eft, fuperfubftantia
lem: & infra Latinus autem hunc panem quotidianum
dixit, quem Graci dicunt advenientem; quia Graci di-
cunt Tür &icar μéex, advenientem diem. Negat Jof.
Scaliger, er reddi poffe per fuper fubftantialem, eo
quòd non derivetur dos vclxs; dicendum enim effet,
inquit, wisior; fed ab iwi, & iŵr, iŷn, ab ew, unde
aweiμ, & ?wiñoa, craftina dies. Huic fententiæ contradi-
cit Victorin. Afer 1. 2. cont. Árium p. 273. g. Græcum
Evangelium, inquit, habet, cior, quod denominatum
eft à fubftantia..... Hoc Latini, vel non intelligentes, vel
non valentes exprimere..... tantummodo quotidianum pofue-
runt, non ¿'œiciov: & fupra p. 262. f. Unde enim dedučtum
świścior, quàm à fubftantia? tum addit : Da panem nobis
wor, hodiernum: at infra 270. d. Panem noftrum con-
fubftantialem da nobis hodie. Similiter habet Juvencus l. 1.
p. 60. a.

Vitalifque bodie fandi fubftantia panis

Proveniat nobis.....

Vide fis Ambrof. 1. 3. de fide col. 519. a. cum notis ;

M MS, Colbert.

VERSIO ANTIQUA.

12. Et dimitte nobis debita nostra, ficut & nos dimittimus debitoribus noftris.

13. Et ne paffus nos fueris induci in tentationem. Sed libera nos à malo.

14. Si enim dimiferitis hominibus peccata eorum: dimittet vobis & pater vefter, qui in cœlis eft, delicta veftra.

15. Si autem non dimiferitis hominibus; nec pater remittet vobis peccata veftra.

[blocks in formation]

Marc.

15. Si autem non dimiferitis hominibus: nec pater vefter dimittet vobis peccata veftra. 16. Cùm autem jejunatis, nolite fieri ficut hy- 11. 25. pocritæ tristes: exterminant enim facies fuas, ut

16. Cùm autem jejunatis, nolite fieri ficut hy-
pocritæ triftes, exterminantes facies fuas, ut pa-
NOTE AD VERSIONEM

cut Tho. Marefchalli obfervat. in verf. Goth. p. 393. quæ
Gothica verfio reddit panem continuum, perpetuum.

#. 12. Textui Colb. congruunt Mfs. S. Germ. 1. & 2.
Corb. Maj. Mon. &c. Clarom. verò habet: Et remitte no-
bis debita peccata noftra, ficut & nos remittimus, &c. Græ-
cum prioribus codicibus favet : quibus accinunt Ambrof. 1.
5.& 6. de Sacram. col. 377. a. 385. a. b. & de apol. Dav.
col. 734. b. Victor Tun. ap. Ambrof. 602. d. Hieronymus
ep. 13. ad Caftorin. to. 4. p. 2. col. 19. a. Auguft. epift.
130. to. 2. 390. c. d. & l. 2. de fer. Dom. in m. to. 3. 206.
a. tr. 26. in Joh. 498. d. fer. 56. to. 5. 325. c. & Enchirid.
to. 6. 239. f. Item Chromatius Aquil. in Matth. p. 987. c.
cum Sedulio 1. 2. op. pafch. c. 11. p. 480. h. 481. a. Leone
M. fer. 38. & 42. pp. 101. e. 108. a. & Auctore op. imp. in
Matth. hom. 14. p. 78. Optatus verò 1. 7. cont. Donat. p.
103. b. Dimitte nobis peccata, ficut & nos dimittimus,
&c. Irenæus 1. 5. c. 17. p. 313. e. Et remitte nobis debita
noftra. Sic etiam Cypr. 1. de orat. Dom. p. 205. c. necnon
4.3. Teftim. p. 314. a. ubi addit, ficut & nos remittimus
debitoribus noftris. Tertul. de orat. c. 7. p. 181. c. ait : Do-
cet itaque petamus dimitti nobis debita noftra: deinde, Re-
mittere nos quoque profitemur debitoribus noftris. Hilarius
in Matth. n. 19. col. 626. c. Remitti nobis peccata noftra
oramus. Juvencus l. 1. p. 6o. a. antecedentibus addit:
.....Tua mox largitio folvat

Innumera indulgens erroris debita pravi,
Et nos band aliser concedere fænora noftris.

. 13. Mf. Corb. cum Clarom. & Maj. Mon. Et ne in-
ducas nos in tentationem. Sed libera nos à malo. Ita quo-
que habet Sangerm. 1. fed ultimò addit: quoniam tuum eft
regnum, & virtus, & gloria in facula: quæ tota pari-
ter fubjiciuntur in Græco, hoc infuper addito, 'Aur, in
fine fed hoc additament. abest à Mfs. quibufdam Græcis,
& à Latinis pene omnibus, de quibus vide Millium. Mfs.
S. Germ. 2. & S. Gat, ferunt: Et ne patiaris nos induci in
tentationem. Sed lib. nos à malo. Tertul. I. de fuga in perf.
p. 969. c. Ne nos inducas in tentationem. Sed erue nos à
maligno; id eft, inquit, Ne nos induxeris in tentationem:
& 1. de orat. c. 8. p. 181. b. Ne nos inducas in tentationem,
id eft, Ne nos patiaris induci ab eo utique, qui tentat : &
poft paulò: Sed evehe nos à malo. Cyprianus de orat. Dom.
p.205.c. Et ne nos patiaris induci in tentationem. Sed lib.
nos à malo. Amen. Similiter habet Ambrof. 1. 5. & 6. de
Sacram. col. 377.a. 385. c. fed abfque Amen in fine. Item
Arnob. de Deo trino, p. 233. d. Ne nos patiaris induci in
tentationem. Auguftinus verò l. 2. de fer. Dom. in m. col.
206.a. Et ne nos inferas in tentationem. Sed lib. nos à ma-
lo: & infra 212. a. addit: Nonnulli codices habent inducas,
quod tantumdem valere arbitror: nam ex uno Graco, quod
dictum eft eiseverans, utrumque translatum eft. Multi au-
tem precando, ita dicunt: Ne nos patiaris induci in ten-
tationem exponentes videlicet quomodo dictum fit inducas:
at ipfe conftanter legit inferas, cùm epift. 130. & 157.
to. 2. 390. f. 391. a. 544. a. tum in Joh. 12. to. 3. 642. C.
647. a. 690. c. & ferm. 56. to. 5. 325. c. & Enchirid. to. 6.
239. g. & l. 2. de pecc. mer. to. 10. 41. f. Auctor l. de voc.
gent. 1. 2. c. 28. p. 32. d. Ne nos inducas; al. inferas, &c.
Chromat. Aquil. in Matth. p. 987. e. & Sedul. 1. 2. de op.
pafch. c. 11. p. 481. Et ne nos inducas, &c. ut in Vulg.
abfque ult. Amen. Similiter Auct. op. imp. in Matth. hom.
14. p. 78. nifi quòd addit: Ad illa refpondet: Quia tua eft
gloria. Hilarius autem in Pf. 118. col. 250. c. In Dominica
orationis ordine ait contineri: Non derelinquas nos in ten-
tatione, quam ferre non poffimus : fed in Matth. 25. col.
744. b. fimpliciter in oratione traditum dicit: Non inducas nos
in tentationem. Priorem lectionem etiam admittere videtur

Pafchafinus epifc. epift. ad Leon. PP. cùm dicat: Deus.....
non tradat beftiis animas confitentes fibi ; neque ampliùs
patiatur tentari nos fupra id, quod ferre poffumus: fed fa-
ciat cum tentatione proventum mifericordem..... ut fuftinere
pofimus. Hieron. quoque in Ezech. 48. to. 3. 1067. c. id
monet: Quotidie in oratione dicentes: Ne inducas nos in

ANTIQUAM.

tentationem, quam ferre non poffumus. Item Chromat.
Aquil. in Matth. p. 987. f. Et ne nos inferas in tentationem,
quam fufferre non poffumus: quæ ultima verba ut ad ora-
tionem Dom. pertinere credamus, inducimur cum ex præ
dictis locis, tum ex ferm. 84. appendicis Auguft. n. 4. ubi
eadem velut ex oratione Domini petita memorantur. İdem
fignificare videtur Ambrofius 1. 5. de Sacram. c. 4. 379.
ita differendo : Vide quid dicat: Et ne patiaris induci nos
in tentationem, quam ferre non poffumus, Non dicit:
Non inducas in tentationem : fed quafi athleta, talem vult
tentationem, quam ferre poffit humana conditio. Facilè ta→
men crediderim verba ifta, quam ferre non poffumus, me-
ram expofitionem effe antecedentium verborum ap. Am-
brof. quod & ipfe fatis innuit, cùm non folùm hîc, & initio
capitis; verum etiam l. feq. c. 5. poft illas voces, induci in
tentationem, proximè fubjungat ultimam petitionem, Sed
libera nos à malo: at l. 6. c. 5. col. 385. iifdem verbis,
Sed libera nos à malo, fubdit alia : Quid fequitur? inquit,
Audi quid dicat facerdos Per Dominum noftrum Jefum
Chriftum, in quo tibi eft, cum quo tibi eft honor, laus,
gloria, magnificentia, poteftas cum Spiritu fanéto, à fæculis,
& nunc, femper, & in omnia facula fæculorum, amen:
quæ exhibent claufulam à facerdote folo in Liturgia reci-
tari folitam quemadmodum in Græca ecclefia à facer-
dote folo, tefte Aria Montano, pronunciabatur ifta, öT
C& esir & Basinsła, &c. quæ ex Jacobi, Bafilii, & Chry-
foftomi Liturgiis in Evangelicum Matthæi textum trans-
lata fuiffe videtur. De his confule Morini exercit. Bibl.
p. 37. Juvencus autem l. 1. p. 60. a. hæc fola reddit:
Tetri fava procul tentatio dæmonis abfit.

Deque malis tua nos in lucem dextera tollat.

. 14. Colbertino textui confentit Mf. S. Germ. 1. Cla-
romontanus verò habet: Si enim dimiferitis hom. delica
eorum: demittet vobis & pater vefler, qui eft in cœlis. Sin
vero, &c. Græce pariter : Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς..... τὰ πα-
ραπτώματα αυτῶν· ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐράνιος
nec plura. In Sangerm. 2. & Maj. Mon. fic: Si enim di-
mif. hom. peccata eorum: dimittet vobis pater v. cœleftis
peccata veftra: quibus Mfs. accinit Maxim. Taurin. in ho-
mil. p. 30. g. Auguft. verò 1. 2. de fer. Dom. in m. col.
216. b. Claromontano favet & Græco. Item Leo M. ferm.
38. p. 101. f. legit: Si enim dimif. hom. peccata eorum:
dimittet pater 5. vobis, qui in cælis eft. Si autem, &c.
at ferm. 42. p. 108. b. dimittet & vobis pat. v. qui in cœ-
lis eft, delida veftra: & fup. p. 49. a. dimittet vobis
pater v. qui in cælis eft, peccata veftra. Chromat. Aquil.
in Matth. p. 987. g. remittet vobis pater vefter, qui eft in
cælis, delicta veftra. Juvencus l. 1. p. 60. a.

Tunc etenim genitor populis delicta remittet,
Si veftra alterni vobis peccata velitis

[ocr errors]

Cedere nec durum erratis intendere (al. impendere }
pectus.

. 15. Mf. S. Germ. 2. Si enim non dimiferitis hom.
peccata eorum: nec pater vefter cæleftis dimittet. Ita quoque
in Mf. S. Gat. præter conjunct. autem, pro enim. În Cla-
romont. fic: Sin verò non dimiferitis hominibus: nec pa-
ter vefter vobis remittet delicta veftra. Græcè : 'Eav de und
ἀφῆτε τοῖς..... τὰ παραπτώματα αὐτῶν· ἐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν
ἀφήσει τα παραπτώματα ὑμῶν. Μί. Cant. omittit τὰ πα
ραπτώματα αυτῶν huic autem ὁ πατὴρ ὑμῶν, Seld. 2.
Comp. & Arab. jungunt pários; addunt pariter Cant.
Syr. Arab. uir, poft apron. Auguft. 1. 2. de fer. Dom. in
m. col. 216. b. Vulgate fuffragatur; ficut etiam Leo M.
fer. 38. p. 101. f. at fer. p. 49.a. legit, remiferitis, &, re-
mittet. Maximus Taurin. in homil. p. 30. g. Si autem non
dimiferitis nec pater vefter dimitter debita veftra. Auctor
op. imp. in Matth. hom. 14. p. 78. Si enim non dimif.
hom. peccata eorum: nec pater vefter dimittet vobis. Hic
autem . non redditur à Juvenco.

#. 16. Mfs. Corb. & S. Germ. 1. cum Vulgata concinunt, præterquamquod habent pareant, pro appareant. Græcè pariter paror; cæt, ut in Vulgata, Mf, Claromont,

Luc. 12.

VULGATA NOVA.

appareant hominibus jejunantes. Amen dico vo-
bis, quia receperunt mercedem fuam.

17. Tu autem, cùm jejunas, unge caput tuum,
& faciem tuam lava,

18. ne videaris hominibus jejunans, fed patri tuo, qui eft in abfcondito : & pater tuus, qui videt in abfcondito, reddet tibi.

19. Nolite thefaurizare vobis thefauros in terra: ubi ærugo, & tinea demolitur : & ubi fures effodiunt, & furantur.

20. Thefaurizate autem vobis thefauros in 33. cœlo: ubi neque ærugo, neque tinea demolitur; 1.Tim. & ubi fures non effodiunt, nec furantur. 6.19.

VERSIO ANTIQUA.

reant hominibus jejunantes. Amen dico vobis, Ex Mf. Colbert, quia receperunt mercedem fuam.

17. Vos autem, cùm jejunatis, ungite caput veftrum, & faciem veftram lavate,

18. ne pareatis hominibus jejunantes, fed pa tri veftro, qui eft in abfcondito: & pater vefter, qui videt in abfcondito, reddet vobis in palam.

19. Nolite thefaurizare vobis thefauros in ter ra: ubi ærugo, & tinea exterminat : & ubi fures effodiunt, & furantur.

20. Thefaurizate autem vobis thefauros in coe lo: ubi neque ærugo, neque tinea exterminat ; & ubi fures non effodiunt, nec furantur.

NOTÆ AD VERSIONEM ANTIQUAM.

Cùm autem jejunatis, nolite esse ficut bypoc. trifles ; qui exterminant facies fuas, ut pareant..... Amen dico vobis, perceperunt merc. fuam. Sangerm. 2. & S. Gat. demoliuntur enim facies fuas, ut pareant, &c. fimiliter in Mf. Maj. Mon. demoliuntur. Unde Hieron. in hunc loc. to. 4. 21. d. ait: Verbum exterminant, quod in Ecclefiafticis Scripturis, vitio Interpretum, tritum eft, aliud multò fignificare, quàm vulgò, intelligitur : exterminantur quippe exules, qui mittuntur extra termines. Pro hoc ergo fermone, demoliuntur femper accipere debemus. Græcè aparison. Hilarius in eundem Matth. loc. col. 630. e. folito more legit: Cùm autem jejunatis, nolite fieri ficut bypocr. trifles exterminant enim facies fuas, ut pareant hominibus jejunantes. Item Auguft. 1. 2. de fer. Dom. in m. col. 216. c. Cùm autem jejunatis, nolite fieri..... trifles: exterminant enim vultum fuum, ut videantur hom. jejunantes. Amen dico vobis, perceperunt merc. fuam. Auct. op. imp. in Matth. hom. 15. Vulgatæ congruit, deleto tantùm quia, ante receperunt. Sic etiam Leo M. fer. 89. p. 175. f. cum Chromatio Aquil. in Matth. p. 987. h. fublato præterea autem, ante jejunatis. Apud Ambrof. 1. de Elia, c. 1o. col. 546. a. hæc pauca : Cùm autem jejunatis, nolite fieri ficut hypocrita triftes. Apud Maxim. Taurin. in homil. p. 13. g. Cùm jejunatis, non eritis ficut..... exterminant enim fac. fuas, ut appareant hom. jejunare. Ambrofiaft. p. 194. f. addit: Amen dico vobis, perceperunt merc. fuam. Apud Juvenc. l. 1. p. 60. a. Sunt etiam pergrata Deo jejunia plebis: Sed propriam multi faciem fædare laborant, Que vanam captent hominum jejunia famam.

. 17. Itidem in Mf. Clarom. nifi excipiatur unum unguete; Sangerm. 2. fcribit ungue. S. Germ. I. Vos autem, cùm jejunatis, ungite capita veftra, & faciem veftram lavate. Græc. Vulgatæ confonat, ficut Auctor op. imp. in Matth. hom. 15. & 17. Hilarius verò in Pf. 140. col. 538. d. cum textu Colbert. confentit ad verbum. Concinunt pariter Ambrof. 1. de Elia, c. 10. col. 546. b. & Chromat. Aquil. in Matth. p. 987. h. Apud Auguft. 1. 2. de fer. Dom.

in

m. col. 216. d. fic: Vos autem jejunantes, unguite capita veftra, facies veftras lavate: infra verò 217. a. Vos autem, cùm jejunatis, &c. Apud Maxim. Taurin. in homil, p. 14. a. Sed unge, cùm jejunas, caput tuum, & lava faciem tuam. Idem infinuat Hilar. in Matth. col. 630. f. Item Juvencus l. 1. p. 6o. a. dicens:

Tu verò, & grato crinem nitefadus olivo,
Latantem puris de fontibus ablue vultum.

. 18. Claromont. codex confentit cum textu Colbert. nifi quòd fcribit bis in abfconfo. Sangerm. 1. hab. ut non vi deamini hominibus jejunantes, fed patri veftro, qui eft in abfconfo: pater vefter, qui vidit in abfconfo, reddet vobis in palam. S. Gat. ne videaris ab hominibus jejunans: fed pater tuus, qui videt in abfconfo, reddet tibi. Corb. fimiliter hab. in abfconfo. Græc. Vulgatæ refpondet, addito uno in fine, & T parepa, quod tamen abeft à plerifque aliis Mfs. Græcis, fi Millio fides. Ambrofius 1. de Elia, c. 70. col. 546. b. legit: ne pareatis hominibus quia jejunatis, fed patri veftro, qui eft in abfcondito: & pater vefler, qui videt in abfcondito, reddet vobis. Similiter Auguft. 1. 2. de fer. Dom, in m. col. 216. d. 217. a. exceptis his, ne videamini hominibus jejunantes, loco, ne pareatis..... quia jejunatis. Chromat. Aquil. in Matth. p. 987. h. 988. a. ne appareatis hominibus jejunantes, fed patri veftro, qui eft in abfconfo: pater vefter, qui eft in abfconfo, reddet vobis. Auctor op. imp. in Matth. hom. 17. p. 91. ne appareas hominibus jejunans, &c. ut in Vulg. Apud Juvenc. 1. 1. p. 60. a. Ut folus genitor devoti pectoris aptum

Servitium cernens, laudem meritumque rependat.

. 19. Mf. Corb. textui Colbertino confonat. Sangerm. 1. fcribit exterminant, num. plurali, Claromont. verò habet: Nolite thefaurizare vobis thefauros fuper terram : ubi tinea, arugo difperdit: & ubi fures, &c. Ita quoque in

Græco eft. Verbum autem exterminat non probat Hierony
mus, ut notavimus fup. ad v. 16. quapropter hîc & inf. in
Vulgata illud permutavit cum ifto demolitur, quo fenfu ait
femper accipiendum effe in Scripturis verbum exterminat.
Cyprianus quoque 1. de op. & eleem. p. 239. b. legit more
veteri Nolite vobis condere thefauros fuper terram: ubi ti-
nea, comeftura exterminat : & ubi fures effodiunt, &
furantur. Hilarius autem in Matth. col. 631. a. Nolite the
faurizare vobis thefauros in terra. fimiliter Ambros. 1. 2. de
Sp. S. col. 633. b. fubditque: ubi arugo, & tinea extermi
nat, &c. quæ in textu Colb. at in Pf. 118. col. 1058. f. le
git: Nolite thefaurum vobis condere in terra: poft plura
verò, 1114. f. Nolite thefaurizare vobis in terra: ubi æru→
go, & tinea exterminant. Auguft. 1. de vera relig. to. I.
749. e. Nolite vobis condere thefauros in terra: ubi tinea, S
arugo exterminant, &c. ut in Vulg. fimiliter fer. 312. to.
5.1255. f. exceptis his prioribus, Ne thefaurizetis vobis in
terra: at fer. 36. & 60. col. 177. d. 348. b. necnon 1. 2. de
fer. Dom. in m. to. 3. 217. f. Nolite vobis condere thefauros
in terra: ubi tinca, 5 comeftura exterminant ( vel extermi
nat:) ubi fures, &c. & 1. de op. Monach. to. 6. 497. b.
Nolite condere vobis thefauros in terris: ubi arugo, & tis
nea exterminat, &c. & lib. 1. de civit. Dei, c. 10. to. 7.
col. II. c. & in Pf. 44. 396. c. Nolite condere vobis..... ubi
tinea, & rubigo exterminant, vel exterminat. Chromat.
Aquil. in Matth. p. 988. d. Nolite thefaurizare vobis the
fauros in terra: ubi arugo, & tinea exterminant: ubi fu-
res effodiunt, & involant. Arnobius Afr. annot. in Evang.
P. 331. d. Nolite vobis condere thefauros fuper terra : ubi
tinea, comeftura exterminant: & ubi fures effod. & fu-
rantur. Auctor op. imp. in Matth. hom. 15. p. 81. Nolite
thefaurizare vobis thefauros fuper terram: ubi tinea, & co-
mestura exterminant : & ubi fures effod. & furamtur. Ful
gent. ep. 2. p. 160. legit exterminat ; cæt. verò ut in Vulga◄
ta. Apud Juvencum l. 1. p. 60. b. ita :

Vanum eft defois terra invigilare talentis:
Illic arugo, & tineæ dominantur edaces:
Cundaque diripiunt fures egefta latebris.

*. 20. Mf. S. Germ. 1. cum Claromont. & Corb. The
faurizate autem vobis thefauros, (Corb. thefaurum,) ubi
neque arugo, neque tinea exterminat ; 5 ubi fures non effo
diunt, furantur; Corb. nec furantur. Similiter peran-
tiquum Luxovienfe Lectionarium, ubi neque arugo, ne-
que tinea exterminat. In Sangerman, verò 2. initio de-
eft autem; fubinde fic: ubi nec arugo, nec tinea demo-
liuntur, &c. ut in Vulgata. Græcum textui favet. Cy-
prianus I. de op. & eleem. p. 239. b. & l. 3. Testim. p.
303. a. Thefaurizate autem vobis thefauros in cælo: ubi
neque tinea, neque comeftura exterminat, &c. ut fupra. Hilar.
in Matth. col. 631. b. 632. c. ait, cœleftem laudem æter-
nam effe; nec tinea, aut rubigine invidia exedendam.
Ambrof. 1. 2. de Spir. S. col. 63 3. c. legit: Thefaurizate vo-
bis thefauros in cœlo: ubi neque arugo, neque tinea exter-
minat; ubi fures non effod. & furantur: at in Pf. 118.
col. 1058. f. Sed thefaurum vobis condite in cælo: infra ve
rò 1114. f. cum Auctore op. imp. in Matth. hom. 15. p. 82.
Sed thefaurizate vobis in cœlo. Gaud. Brix. in ferm. p.
943. f. ubi neque arugo, neque tinea corrumpit ; neque
fures effod. & furantur. Auguft. 1. de vera relig. to. 1.
749. e. Sed thefaurizate vobis thefauros in cælo: ubi ne-
que tinea, neque rubigo exterminat; neque fures effodiunt,
neque furantur at l. 2. de fer. Dom. in m. col. 217. f.
Thefaurizate autem vobis..... ubi neque tinea, neque comeflu-
ra exterminants & ubi fures non effed. nec furantur : &
in Pf. 44. to. 4. 396. c. Sed thefaurizate vobis thefauros in
cælo: ubi neque fur, neque tinea corrumpit: & fer. 60.
to. 5. 348. b. in cœlo, quò fur non accedit, neque tines
corrumpit. Ubi enim, &c. Similiter fer. 312. col. 1255. f. se
1. 1. de civit. Dei, c. 10. to. 7. 11. c. at lib. de op. Monach.
to. 6. 497. c. ita legit: Recondite verò vobis thefauros in

[blocks in formation]

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

*cælo ubi neque tinea, neque rubigo exterminat ; & ubi fu-
res non perfodiunt, & furantur. Chromat. Aquil. in Matth.
p. 988. d. Thefaurizate autem vobis..... ubi neque arugo,
neque tinea exterminant, &c. ut in textu Colb. Arnobius
Afer, annot. in Evang. p. 331. e. fimpliciùs: Thefaurizate
autem vob. thefauros in cælo: ubi fures non effodiunt, ne-
que furantur. Fulgent. verò ep. 2. p. 160. Thefaurizate
autem vob, in cælo: ubi neque arugo, neque tinea exter-
minat ; ubi fures, &c. Apud Juvencum l. 1. p. 60.b.
Condite thefauros vobis in vertice cæli:

Non arugo illos, tineave, aut horrida furum
Factio ( al. Patio) diripiet.....

[ocr errors]

V. 21. Colbertino textui favent Mfs. Claromont. Sangerm. 1. & S. Gat. quibus accedunt Cyprianus 1. de op. & eleem. p. 239. b. ac l. 3. Teftim. p. 303. a. Ambrof. 1. 2. de Jacob, c. 5. col. 466. c. & l. 2. de Spir. S. col. 633. c. necnon Auctor op. imp. in Matth. hom. 15. In Mfs. S. Germ. 2. & Maj. Mon. fic: Ubi eft enim thef. tuus ibi erit cor tuum. Gr. Ὥσε γάρ ἐσιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἐσαι as y xapsia jμar. Apud Tertul. ad Mart. c. 2. p. 191. b. Ubi erit cor tuum, illic erit & thefaurus tuus. Apud Ambr.1. de Nab. c. 14. p. 582. b. Ubi thef, tuus, ibi 5 cor tuum, Apud Auguft. 1. 2, de ferm. Dom. in m. col. 217. f. Ubi enim eft thef. tuus, ibi erit & cor tuum: fimiliter ferm. 60. to. 5. 348. b. & l. 1. de civit. Dei, c. 10. col. II. c. at in Pf.44. col. 396. c. Ubi enim fuerit thef. tuus, illic erit cor tuum : & l. 6. de mufica, to. 1. 527. d. necnon l.de op. Monach. to. 6. 497. c. Ubi enim erit..... ibi erit 5, &c. Apud Chromat. Aquil. in Matth. p. 988. e. Ubi enim srit..... illic erit, &c. & paulò fupra: Ubi fuerit..... ibi rit, &c. Apud Juvencum l. 1. p. 60. b.

[ocr errors]

Vobis ubi condita res eft,

Illic corda etiam fimili ditione tenentur.

*. 22. Mfs. Claromont. & S. Germ. I. Lucerna corp. sui..... Si ergo oculus tuus fimplex fuerit: totum..... lucidum erit. A Germ. 2. abeft pronom. tui, poft vocem corporis. Item Græcè: O AÚXVOS TO CÚMATOS ESI O opfaxλύχνος [ώματός ἐςιν μός. ̓Εὰν ἐν ὁ ὀφθαλμός (ε, &c. ut in Vulg. In quibufd. Mfs. deeft, poft sav, tefte Millio. Hilarius in Pf. 138. col. 520. b. legit : Lucerna corp. tui eft oculus tuus. Si oculus tuus fimplex eft: totum corp. tuum erit lucidum: vide etiam in Pf. 1 18. & 1 19. col. 322. d. 376. d. & in Matth. col. 631.c. Apud Ambrof. in Pf. 43. col. 919. e. Lucerna corp. tui eft oculus tuus. Si oculus tuus fimplex fuerit: totum corpus tuum lucidum erit : & epift. 7. col. 777. d. Lucerna tua oculus tuus eft. Apud Auguft. 1. 2. de ferm. Dom, in m. col. 218. b. Lucerna corporis tui oculus tuus eft. Si ergo oculus tuus fimplex fuerit, &c. ut in Vulg. ita rurfum 1. de op. Monach. to. 6. 497. c. Chromat. autem Aquil. in Matth. p. 988. h. legit: Lucerna corp. tui eft oculus tuus. Si oculus fimplex eft: totum corp. tuum lucidum eft. Auct. op. imp. in Matth. hom. 15. nil differt à Vulgata. Juvencus l. 1. p. 60. b. eadem fic reddit :

Corporis eft lumen, quo publica lumina cernis.
Sed fi pura acies oculi, fimplexque nitebit:
Clare totius fplendebunt corporis artus.

V. 23. M. Claromont. Si verò oculus tuus nequa fuevit: totum corp. tuum tenebrofum eft. Si ergo lum, quod in te eft, teneb. funt: ipfæ tenebræ quanta funt? Similiter in Sangerm. I. nequa; ficut in fine, quanta funt? Item in Sangerm. 2. & in pervetufto Luxov. Lectionario, quanta funt? In Græco Tò CHóτos Tócor; Apud Hilarium in Pfalm. 138. col. 520. b. Si autem oculus tuus nequam est: totum corpus tuum tenebrofum erit, &c. ut in Vulgata, at in Pf. 119. col. 376. d. tenebræ ipfæ quanta funt? vide etiam in Matth. col. 631. c. Apud Ambr. in Pf. 43. col.

22.

Phil. 4. 6.

1. Tim.

1. Pet.

919. e. Si autem nequam fuerit oculus tuus: totum corpus tuum tenebrofum erit. Apud Hieron. 1. cont. Lucif. to. 6.7. 4. 292. a. Si oculus tuus nequam fuerit: omne corpus tenebrofum eft. Si autem lumen, quod in te eft, &ç. ut in 5.7. Vulg. Apud Auguft. 1. 2. de fer. Dom. in m. col. 218. b. Si autem oculus tuus nequam eft: totum..... tenebrofum erit. Si ergo lumen..... tenebræ funt: tenebra quanta? Apud Chromat. Aquil. in Matth. p. 988. h. Si autem oc. tuus nequam eft: totum..... tenebrofum eft. Si ergo lumen..... tenebra funt: tenebra ipfa quanta funt? Apud Auct. op. imp. in Matth. hom. 15. Si autem oc. tuus nequam fuerit: totum..... tenebrofum erit. Si autem lumen..... tenebræ funt : ipfæ tenebra quanta funt? Apud Orof. 1. cont. Pelag. p. 453. b. Et fi ipfa lux, qua in nobis eft, tenebra funi: ipfæ tenebræ quanta erunt? Apud Juvencum l. 1. p. 60. b. Sin verò nequam fuerit, pravumque videbit: Obfcura incumbent fuper omnia membra tenebra. In nigras lumen fed fi convertitur umbras : Ipfis horror erit quantus fine luce tenebris ?

И

. 24. Mf. S. Germ. I. concordat cum textu Colb. repetitâ conjunct. enim, post 2. aut. Corb. aut enim unum odio habet, alterum diligit: aut unum fuftinebit, &c.\ Claromont. aut enim unum odiet, 5 alterum amabit: aut unum patietur, &c. Sic etiam habet Hieron. ep. 18. ad Euftoch. to. 4. p. 2. col. 43. d. Græc. yap TOY EVα μLσήσει, καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει· ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται, καὶ τὸ ἑτέρα naтapegrúsei, &c. ut fupra. Iren. 1. 3. c. 8. p. 182. e. Non poteftis duobus dominis fervire : & 183. a. Non poteftis Deo fervire 5 mammona. Similiter apud Tertul. I. de anima, p. 484. b. & l. de corona mil. c. 12. p. 293. a. at l. de fpectac. c. 26. p. 219. b. & de idol. c. 12. p. 242. c. Nemo "duobus dominis fervire poteft: vel Nemo poteft duob. dom. fervire: vide etiam 1. de fuga in perf. p. 973. c. Cyprianus de lapfis P. 190. Non poteflis duob. dominis fervire. Hilarius in Matth. col. 631. e. Nemo poteft duob. dominis fervire: in alterum enim neceffe eft odium fit, in alterum amor. Ambrof. 1. 20. in Luc. col. 1505. a. Nolite duobus dominis fervire: fimiliter 1. 1. de fide, col. 448. c. & l. 3. de Spir. S. col. 686. e. f. Ambrofiafter p. 61. e. Nemo poteft duobus dom. fervire : & infia 145. e. Non poteftis Deo fervire S mammona. Auguft. 1. 2. de fer. Dom. in m. col. 219. a. Nemo poteft duob. Dom. fervire: aut enim unum odio habebit, alterum diliget: aut alterum patietur, & alt. contemnet, &c. ut in Vulg. Chromat. Aquil. in Matth. p. 989. d. Nemo poteft..... aut enim unum odiet, & alterum amabit: patietur unum, & alt. contemnet, &c. Apud Auct. op. imp. in Matth. hom. 16. ut in Vulgata. Apud Juvencum l. 1. p. 60. b.

Nemo poteft dominis æquè fervire duobus :
Unius aut odiis cedet, vel cedet amori:
Nec pariter dominum fervus patietur utrumque.
Haud unquam poterit quis divitiifque Deoque
Infervire fimul?..

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

.25. Mf. Claromont. Ideo dico vobis nolite cogitare. in corde veftro quid manducetis aut quid bibatis, neque in corpore veftro quid induatis. Nonne anima plus eft quàm efca: 5 corpus quàm veftimentum? Sangerm. I. Ideo... ne cogitetis in corde vefiro quid manducetis, aut quid bibatis, neque corpori veftro quid induamini, Nonne anima veftra plus eft quàm efca: & corpus plus eft quàm indumentum ? Corb. cum Germ. 2. S corpus quàm veftimentum ? Mf. S. Gat. Ideo..... ne folliciti fitis anima veftra quid manducetis, aut quid bibatis, neque corpori..... Nonne anima plus eft..... & corpus quàm veftimentum? Ita quoque in Græco eft, præter unum, pro aut, poft manducetis : à Mf. tamen Colb, I, abeft hoc, Ti #inte, tefte Millio, At in કે

VULGATA NOVA.

ea: & corpus plus quàm veftimentum ?

26. Refpicite volatilia coli, quoniam non ferunt, neque metunt, neque congregant in horrea: & pater vefter coeleftis pafcit illa. Nonne vos magis pluris eftis illis?

27. Quis autem veftrûm cogitans poteft adjicere ad ftaturam fuam cubitum unum?

28. Et de veftimento quid folliciti eftis? Confiderate lilia agri quomodo crefcunt: non labo

rant, neque nent.

29. Dico autem vobis, quoniam nec Salomon in omni gloria fua coopertus eft ficut unum ex

iftis.

30. Si autem fenum agri, quod hodie eft, & cras in clibanum mittitur, Deus fic veftit: quantò magis vos modicæ fidei?

VERSIO ANTIQUA.

corpus plus eft quàm vestimentum ?

26. Refpicite volatilia çœli, quoniam non ferunt, neque metunt, neque congregant in horrea: & pater vefter coeleftis pafcit illa. Nonne voS pluris eftis illis?

27. Quis autem veftrum cogitans potest adjicere ad ftaturam fuam cubitum unum?

28. Et de vestimento quid folliciti eftis? Confiderate lilia agri quomodo crefcunt : non laborant, neque nent.

29. Dico autem vobis, quoniam nec Salomon coopertus eft in omni gloria fua ficut unum ex iftis.

30. Si enim fenum agri, quod hodie eft, & cras in clibanum mittitur, Deus fic veftit: quantò magis vos minimæ fidei?

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

celebri Lection. Luxovii affervato, ficut & in fup. laudatis codd. Lat. leg. quid manducetis, aut quid bibatis. Tertul. 1. de idol. c. 12. p. 242. c. alludens dicit: Nolite cogitare de vidu. Hilarius in Matth. col. 631. e. 632. a. c. e. Ideo dico vobis, ne cogitetis in corde veftro quid manducetis, neque corpori veftro quid veftiatis ( al. induatis.) Nonne anima veftra pluris eft quàm efca: & corpus pluris eft quàm vefti mentum? Hieron. ep. 18. ad Euftoch. to. 4. p. 2. col. 43. e. Ne cogitetis in corde veftro quid manducetis, neque corpori veftro, &c. ut in Vulg. fed in Matth. to. 4. 22. c. ait in nonnullis codicibus additum eße, Neque quid bibatis. Auguft. 1. 2. de fer. Dom. in m. col. 219. e. f. Ideo dico vo bis, non habere follicitudinem anima veftra quid edatis, neque corpori veftro quid induatis. Nonne anima plus eft quam efca: corpus quàm veftimentum ? & 1. de op. Monach. to. 6. 496. f. 497. a. Nolite folliciti eße anima quid manducetis, neque corpori quid vefiamini at fupra 475. c. d. Vulgate congruit, deleto uno plus, poft corpus. Auctor op. imp. in Matth. hom. 16. legit: Ne folliciti fitis in cordibus veftris quid manducetis. Juvencus l. 1. p. 60. b. Sed vos hæc jufsa tenete,

[ocr errors]

Sollicitet proprio ne vos pro corpore veftis,
Neu faciles vidus agrâ difquirite curâ.

Nonne animam pluris facimus quàm corporis efcas:
Aut dubitat corpus quifquam præponere vefti?
V. 26. Mfs. Maj. Mon. & S. Gat. Refpicite volatilia cœ-
li, quomodo non ferunt, &c. ut in Vulgata. S. Germ. I.
Refpicite volatilia cæli, quoniam..... Nonne magis vos plu-
res eftis illis multò? S. Germ. 2. Nonne vos magis plu
res eftis illis? Claromont. Nonne vos magis plus eftis
illis ? Grzc. Εμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τὸ ἐρανό, ὅτι ἐ
Επείρεσιν... Ουχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αυτόν ; in Mr. Colb.
2. Ου πολλῷ μᾶλλον ὑμεῖς διαφέρετε αυτῶν ; Tertul. l. 1. ad
uxor. c. 4. p. 275. a. ait : Volatilia cæli nullo ipforum la-
bore pafcit. Cypr. verò l. de op. & eleem. & 1. 3. Testim. p.
241. a. 307. b. legit: Afpicite volatilia cæli, quoniam non
feminant, neque metunt, neque colligunt in horrea: & pa-
ter vefter cæleftis alit ( al. pafcit) illa. Nonne vos pluris
eftis illis? Hilarius in Matth. col. 633. b. cum Vulgata con-
fentit, nifi quòd omittit neque metunt : vide etiam 1. 4. de
Trin. col. 830. f. Ambrofius 1. 3. Hexa. col. 43. e. tollit
tantum magis fub finem, ante pluris; cætera ut in Vulg.
at l. 4. col. 64. f. & l. 12. in Luc. col. 1439. e. initio legit:
Confiderate volatilia, &c. lib. verò de vid. col. 187. a.
Refpicite volatilia : & l. 5. Hex. col. 90. b. ait : Si refpicit
volatilia, fi pafcit illa nonne vos pluris eftis illis? Adi-
mant. apud Auguft. 1. cont. ipfum, to. 8. 115. e. Refpicite
volatilia cæli, quia non feminant, neque metunt, neque
colligunt in horrea. Auguft. ipfe 1. de op. Monach. to. 6.
475. d. Confpicite volatilia, &c. ut in Vulg. & infra 493.
d. 495. a. Refpicite volat. cæli, quia neque feminant, ne-
que metunt, neque congregant in apothecas: at 1. 2. de fer.
Dom. in m. to. 3. 220. a. omnia ut in Vulg. detracto uno
magis, ante pluris. Auct. op. imp. in Matth. hom. 16.
.P.
84. Videte volatilia cæli, neque feminant, neque metunt.
Juvencus l. 1. p. 60. c.

[ocr errors]

Aerias fpeltemus aves, non, vomere preffo, Terga foli fubigunt, jaciunt nec femina farris, Aut fegetum culmos incurvâ falce recidunt: Proveniet tamen his fatias potufque cibique. Nonne Deo magis eft hominum curatio cordi? .27. Mf. Claromont. Quis autem veftrum poteft adjicere ftatura fua cubitum unum? Sangerm. 2. Quis enim veftrum cogitans poteft adjicere ad ftaturam, &c. Sangerm. verò 1. cum Corb. Maj. Mon. &c. textui Colb. confonat. Ira quoque in Græco eft: ab uno tamen Ms, Gon, abest

μeeprav, cogitans, vel curans, fì Millio fides. Tertul. 1. de
cultu fem. c. 7. p. 266. b. dicit ad menfuram neminem fibi
adjicere poffe: & 1. de fpectac. c. 23. p. 218. c. Nemo poteft
adjicere cubitum unum ad staturam fuam. Hilarius in Matth.
col. 633. c. Quis autem veftrum poteft adjicere ad flaturam
fuam cubitum unum? August. 1. 2. de fer. Dom. in m. col.
220. b. Quis autem veftrum curans poteft adjicere ad, &c. ut
fup. at 1. de op. Mon. to. 6. 475. d. legit cogitans, non cu
rans. Auct. op. imp. in Matth. hom. 16. p. 84. Quis veftrûm
cogitando poteft, &c. ut in Vulg. Juvencus l. 1. p. 60. c.
Nec dignum fuerat veftis fufpendere curam
Peatoribus noftris. Num ficubi talia poffunt
Incrementa fuis homines imponere membris?
Hæc autem: Nec dignum fuerat, &c. ufque ad Num, ref
pondent priori membro . fequentis.

. 28. Mf. Claromont. Et de veftimento folliciti eftis?
Confiderate lilia agri quemadmodum crefcunt: non laborant,
neque neunt. Similiter in Sangerm. 1. non laborant, nequé
neunt. In Sangerm. 2. Confiderate lilia agri quàm crefcunt,
&c. Græc. Vulgatæ favet. Ipfi pariter accinit Hilar. in
Matth. col. 634. b. ad verbum. Item Auguft. 1. 2. de ferm.
Dom. in m. col. 220. b. c. & 1. de op. Monach. to. 6.
475. d. necnon Auctor op. imp. in Matth. hom. 16. Ter-
tullianus quoque 1. de idol. c. 12. p. 242. c. dicit veftitûs
habere nos exemplum, lilia. Ambrof. 1. 3. Hex. col. 47. a.
Confiderate lilia agri. Epiph. comm. in Cantic. Cant. c. 2. .
1. Confiderate lilia agri quomodo crefcunt: non laborant, neque
neunt. Juvenc. 1. 1. p. 60. c. antecedentibus proximè addit:
Cernite per pingues agros ut lilia florent :

Non ulli tamen iis unquam incubuere ligones.

. 29. Mf. Sangerm. 1. Dico autem vobis, quoniam nee
Solomon, &c. ut in Vulgata. Claromont. quon. nec Solom
mon in omni gloria fua veftitus eft quomodo unus ex iftis.
Maj. Mon. in omni glor. fua veftiebatur ficut unum ex iftis.
Ita quoque in Græco, cum hoc Zoroμr. Hilarius in Matth.
col. 634. b. nil omnino differt à Vulgata : neque etiam Au→
guft. 1. de op. Monach. to. 6. 475. d. at l. 2. de fer. Dom.
in m. col. 220. c. legit: Dico autem vobis, quia nec Salo-
mon in omni gloria fua fic veftitus eft ut unum ex his : & l.
10. de civit. Dei, c. 14. to. 7. 251. b. nec Salomon in
tanta gloria fua fic amicus eft ficut unum ex eis. Ambrof.
1. 3. Hexa. col. 47. b. nec Salomon in omni gloria fua fic
veftiebatur ficut unum ex iftis. Item Auct. op. imp. in Matth.
hom. 16. neque Salomon in omni gloria fua fic veftiebatur. Jus
venc. 1. 1. p. 60.c.

Nec Salomona gravem, cùm regni divitis aula
Afflueret, talis contexit gratia veftis.

tur.....

. 30. Mf. Sangerm. 1. Si enim fenum agri, quod.....
cras in ignem mittitur..... quantò magis vos modica fidei?
Claromont. Quòd fi fenum agri..... & cras in clibanum mitti-
quantò magis vos pufilla fidei ? Sangerm. 2. & Corb.
ut & pervetuftum Luxovienfe Lectionarium, minimæ fidei ?
Græc. Vulgate congruit. Hilarius in Matth. col. 635. c.
codici Germanenfi 1. fuffragatur ad verbum; ficut etiam
Ambrof. 1. 5. Hexa. col. 90. b. detractâ tantùm conjunct.
enim plures tamen Hilarii Mfs. ferunt, minima fidei, non
modica. Auguft. 1. 2. de fer. Dom. in m. col. 220. d. Si
autem fenum agri..... 5 cras in clib. mittitur..... quantò
magis ergo nos modica fidei ? & l. 10. de civit. Dei, c. 14. col.
251. b. Quod fi fenum agri, &c. ut in Vulg. at 1. de op.
Monach. to. 6. 475. d. nil prorfus differt ab ipfa. Auctor
op. imp. in Matth. hom. 16. Si enim fenum agri, &c, us
in Vulg. Juvencus 1. 1. p. 60, d.

Quòd fi pratorum, fruticumque virentia lata
Ipfe Deus veftit noftris obnoxia flammis:
Cur vebis potior non eft fiducia patris 3

Ex Ms. Colbert,

« ZurückWeiter »