Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

Ex Ms. Colbert, I.

CAPUT

X X I.

VULGATA NOVA.

VERSIO ANTIQUA.

Efpiciens autem, vidit eos, qui mittebant

Ruinera fua in gazophylacio, divites.

2. Et videt quandam viduam pauperculam mittentem æra minuta duo.

3. Et dixit: Verè dico vobis, quia vidua hæc paupercula, plus quàm omnes mifit.

4. Nam omnes hi ex abundanti fibi miferunt in dona Dei: hæc autem ex eo quod deeft illi, omnem victum fuum, quem habuit, mifit.

5. Et quibufdam dicentibus de templo, quòd lapidibus bonis, & donis ornatum fit, dixit:

:

6. Videtis hæc venient dies, in quibus non relinquetur lapis fuper lapidem hîc in pariete, qui non deftruatur.

7. Interrogaverunt autem illum, dicentes: Præceptor, quando hæc fient, & quod fignum cùm futura erunt?

8. Quibus ipfe dixit: Videte ne feducamini: multi enim venient in nomine meo dicentes: Ego fum Chriftus : & tempus appropiavit : nolite ire poft illos.

9. Cum autem audieritis prælia, & feditiones, nolite terreri: oportet enim hæc primùm fieri, fed non ftatim finis.

10. Tunc dicebat illis: Nam furget gens fuper gentem, & regnum adversùs regnum.

[blocks in formation]

10. Tunc dicebat illis : Surget gens contra gentem, & regnum adversùs regnum.

11. Et terræmotus magni erunt per loca, & peftilentiæ, & fames, terroresque de cœlo, & fi

11. Et terræmotus magni erunt per loca, &
peftilentia, & fames erunt, terrorefque de cœ-
lo, & figna magna erunt, & tempeftates.
12. Sed ante hæc omnia injicient in vos manus
NOTE AD VERSIONEM

. 1. Mf. Cantabr. Afpiciens autem, vidit, qui mitte-
bant in gazophylacium munera fua, divites. Corb. addit no-
men Jefus initio, ante vidit ; tollit verò ult. divites. Græ-
cè ut in Vulg.

. 2. M. Corb. Et vidit quandam, &c. quæ fup. Cantabr. Vidit autem & quandam viduam pauperam mittentem duo minus, quod eft codrantes. Gr. Eine de xai Tivα Xuσαν πενιχράν βάλλε (αν ἐκεῖ δύο λεπτά. Hilar. in Pfal. 128. col. 435. a. duos denarios viduæ inopis memorat; ficut Ambrofius I. de vid. to. 2. 193. e. mulierem in gazophylacium duo ara mittentem. Auguft. in Joh. 5. to. 3. 425. e. Illa vidua, inquit, omnes facultates fuas, duo minuta, mifit in dona Dei.

. 3. Mf. Corb. cum textu Čolb. concinit, deleto adverbio quia. Cantabr. autem habet, quia vidua hæc paupera, plus omnibus mifit. Ita quoque in Græco eft. Apud Hieron. in Ezech. 48. col. 1068. d. Verè dico vobis, quia vidua hac, &c. quæ in Vulgata. Apud Ambrof. 1. de vid. col. 193. c. vidňa hac plus omnibus mifit. Vide ad Marc.

12. 43.

. 4. Mf. Corb. Nam omnes ex abundanti miferunt in munera Dei, &c. quæ fupra. S. Gat. S. Mart. Turon. & Maj. Mon. Nam omnes hi ex abundantia fibi miferunt, &c. S. Germ. ex abundantibus fibi. Cantabrig. Omnes enim ifti de abundantia fua miferunt in munera Dei: hæc autem de minimo fuo omne,fubftantiam fuam, quod habuit, mifit. Græcum textui noftro refpondet, delendo pronom. fuum, poft victum. Hieron. in Ezech. 48. to. 3. 1068. d. Nam omnes hi ex abundantia fibi miferunt in munera Dei : hæc autem, &c. ut in textu.

. 5. Similiter in Mf. Corb. præter unum ornatum eft. Cantabr. habet: Et quorumdam dicentium de templo, quoniam lapidibus bonis ornata eft, & depofitionibus, dixit, Gr. Kaí TIVOV REGÓVTOV πepi Tŷ ispỸ, öтi nidois nanoïs, y áraðúμασι κεκόσμηται, εἶπε.

. 6. Mf. Corb. ritè concordat cum textu Colbert. ficut etiam Cantabr. nifi quòd initio ponit Hæc, ante videtis, & bic, poft pariete. Reliqui Vulgate confonant, & Græco: fed Mf. quidam delet a', ante videtis; paulòque poft alii addunt e, verbo relinquetur. Ambrofius 1. 10. in Luc. 1505. c. non relinquetur lapis fuper lapidem, qui non defruatur.

. 7. Mf. Corb. uno tantùm differt à textu Colb. nempe erunt, pro fient. Cantabr. Interrogaverunt autem difcipuli, dicentes: Magifter, quando hac erunt, & quod fignum

gna magna erunt.

12. Sed ante hæc omnia injicient vobis manus
ANTIQUAM.

adventus tui ? Græc. Επηρώτησαν δὲ αὐτὸν, λέγοντες· Δια
δάσκαλε, πότε ἔν ταῦτα ἔςαι, ἢ τί τὸ σημεῖον ὅταν μέλλη
κ
ταῦτα γίνεθαι ; al. συντελεῖθαι.

. 8. Mf. Corb. Qui autem dixit: Videte ne feducamini ...... dicentes quòd ego fum Chriftus : & tempus appropiavit : nolite ire poft eos. Cantabr. At ille dixit: Videte ne erretis..... dicentes quia ego fum: 5 tempus adpropiavit: ne abieritis poft illos. S. Gat. & Maj. Mon. cum S. Germ. 2. ego fum Chriftus. Græcum Cantabrigienfi refpondet, nifi quòd habet

arbre, pro erretis. Auct. op. imp. in Matth. hom. 49. p. 209. b. Videte ne feducamini. Tertul. I. 4. ad v. Marc. P. 731. c. venient illi dicentes: Ego fum Chriftus. Ambrof. 1. 5. de fide, col. 588. e. Videte ne feducamini : multi enim venient in nomine meo, dicentes quia ego fum Chriftus.

*. 9. Mf. Corb. Cùm autem audieritis... oportet primùm hæc fieri, fed non ftatim finis in illis. S. Mart. Turon. fimiliter, non ftatim. Cantabr. Cùm autem audieritis pugnas, 5 diffenfiones, ne timueritis: oportet enim fieri hoc primùm fed non continuò finis. Græc. "Orav de axécuтE #OXÉμES, ακαταςασίας, με πτοηθῆτε δεῖ γὰρ ταῦτα γενέθαι πρώτ TOV, a'm'ex EvtEWS TO TEMOS. Tertul. 1. 4. adverf. Marc. p. 732. a. fcribit bella. Ambrof. 1. 10. in Luc. 1506. b. Cùm autem audieritis prælia, & opiniones praliorum. Vide Matth. 24. 6.

V. 10. Mf. Corb. initio habet: Nam furget gens, &c. quæ in Vulg. omittit verò, Tunc dicebat illis. Idem prætermittit Cantabr. fubditque: Exfurget enim gens contra gentem, regnum contra regnum. Græcè ut in Vulg. Mfs. tamen nonnulli poftponunt yap, verbo Surget. Tertul. 1. 4. adv. Marc. p. 732. a. legit, regnum fuper regnum, I gentem fuper gentem; Gr. al.

. 11. Mf. Corb. Et terrimotus..... & peftilentia, & fames erunt, terrorefque de cœlo, & figna magna erunt, & tempeftates. Cantabr. Terramotus magni per loca, I fames, I morbi erant, timores autem de cælo, & figna magna erunt. Græc. Σεισμοί τε μεγάλοι κατὰ τόπες, καὶ λιμοί, η λοιμο Cortal, poluтpά Tε, orμεtα da reary Meyára esa. Terκαι σημεῖα ἀπ' μεγάλα tul. 1. 4. adv. Marc. p. 732. a. 5 peftem, & fames, terræque motus, & formidines, 5 prodigia de cœlo. Ambrof. I. 5. de fide, col. 588. f. Terramotus magni erunt per loca fingula, & fames, & peftilentia, terrorefque de cælo, figna magna erunt.

[ocr errors]

. 12. Mf. Corb. nil differt à textu Colb. nifi quòd tollit vos, poft tradentes. S. Germ. 2. verò hab. tradentes vos in fynagogis, & in cuftodiis. S. Gat. & Maj. Mon. trabentes

Marc. 13.2. Sup. 19. 44.

Dan. 9.

27.

VULGATA NOVA.

fuas, & perfequentur, tradentes in fynagogas, &
cuftodias, trahentes ad reges & præfides, propter

nomen meum:

13. continget autem vobis in teftimonium.
14. Ponite ergo in cordibus veftris, non præ-
meditari quemadmodum refpondeatis :

15. ego enim dabo vobis os, & fapientiam, cui
non poterunt refiftere, & contradicere omnes ad-
verfarii veftri.

16. Trademini autem à parentibus, & fratribus, & cognatis, & amicis, & morte afficient ex

vobis:

17. & eritis odio omnibus propter nomen

meum:

18. & capillus de capite veftro non peribit. 19. In patientia veftra poffidebitis animas veftras.

20. Cùm autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem, tunc fcitote quia appropinquavit Matth. defolatio ejus :

24.15.

Marc.

13.14.

21. tunc qui in Judæa funt, fugiant ad montes : & qui in medio ejus, difcedant : & qui in regionibus, non intrent in eam:

22. quia dies ultionis hi funt, ut impleantur omnia, quæ fcripta funt.

23. Væ autem prægnantibus, & nutrientibus in illis diebus erit enim preffura magna fuper terram, & ira populo huic.

24. Et cadent in ore gladii : & captivi ducentur in omnes gentes, & Jerufalem calcabitur à gentibus: donec impleantur tempora nationum.

VERSIO ANTIQUA.

fuas, & perfequentur, tradentes vos in fynago- Ex Mf. Colbert.
gas, & cuftodias, ducentes ad reges, & ad præfi-
des, propter nomen meum:

13. continget enim in teftimonium vobis.
14. Ponite ergo in cordibus veftris, non præ-
meditari quomodo refpondeatis:

15. ego enim dabo vobis os, & fapientiam, cui
non poffunt refiftere adverfarii veftri.

16. Trademini autem à parentibus, & à fratribus, & à cognatis, & amicis, & morte afficient ex vobis:

17. & eritis odio magno hominibus propter

nomen meum :

18. capillus de capite veftro non peribit.
19. In veftra enim patientia acquiretis animas
veftras.

20. Cùm autem videritis circumdari ab exerci-
tu Jerufalem, tunc fcitote quoniam appropiavit
defolatio ejus:

21. tunc qui in Judæa funt, fugiant in montem : & qui in medio ejus erunt, defcendant :"& qui in regionibus, non intrent in eam:

22. quia dies ultionis hi funt, ut impleantur
omnia, quæ fcripta funt.

23. Væ his, quæ in utero habent, &
& quæ
ubera
dant in illis diebus: erit enim fuper terram pref-
fura magna, & ira populo huic.

24. Et cadent in ore gladii : & captivi ducen-
tur in omnibus gentibus, & Jerufalem calcabi-
tur à nationibus: donec impleantur tempora na-
tionum.

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

in fynagogis fuis, & cuftodiis; dein, tradentes ad reges, &c.
Item S. Germ. I. tradentes ad reges, 5 ad præfides. Canta-
brig. Ante hac autem omnia mittent fuper vos manus fuas,

perfeq. tradentes in fynagogas, & carceres, ducentur ad re-
ges duces, propter nomen meum. Sic etiam in Græco eft,
præter unum ayoμéves, loco ducentur. Tertul. 1. 4. adverf.
Marc. p. 732. a. ait: Ante hæc autem perfecutiones pradicat,
paffiones venturas. Hefych. apud Auguft. epift. 198. to.
2.741. c. Ante hæc omnia primùm in vos manus immittent
fuas, perfequentur, & tradent vos in fynagogas, & in cu-
ftodias, ducentes ad reges, & ad præfides, propter nomen

meum.

[ocr errors]

. 13. Mf. S. Germ. contingent autem in &c. Corb. continget enim in, &c. Cantabr. obtinget vobis in, &c. Gr. ἀποβήσεται δὲ ὑμῖν εἰς, &c.

. 14. Mf. S. Gat. Ponite ergo vos in cordibus veftris, &c. quæ in Vulgata. Maj. Mon. non præmeditari quemadmodum quid refpondeatis. Cantabr. non promeletantes refpondere. Gr. μù egueneräv άπonoyn Juval. Cypr. ep. ad Fortun. p. 268. a. & epift. 77. p. 160. b. Ponite in cordibus veftris, non præmeditari excufare.

v. 15. Mf. Corb. textui Colb. congruit, nifi quòd hab. poterunt, loco poffunt. Cantabrig. ego enim vobis dabo os, &fap. ad quam non poterunt contradicere omnes adverfantes vobis. Græc. Vulgatæ refpondet, præterquam quòd ponit avTSITTETV, ante avisйvai. Cyp. epift. ad Fortun. p. 268. a. & epift. 77. p. 160. b. ego enim dabo vobis os, fapientiam, cui non poterunt refiftere adverfarii veftri. August. fer. 313. to. 5. 1258. g. dabo vobis os, 5 fap. cui non poterunt refiftere inimici veftri. Græc. of arlinsino Ůμir.

. 16. Mf. Cantabr. Trademini autem & à parentibus, & fratribus, & cognatis, & amicis, 5 morti tradent ex vobis. Sic etiam in Græco eft: al. deeft conjunct., poft autem. Auct. 1. de promiff. p. 3. prom. 34. col. 183. b. Trademini autem à fratribus, cognatis, & amicis, 5 morte afficient ex vobis.

3. 642. g. capillus capitis veflri non peribit.

. 19. Mr. Corb. In patientia veftra adquiretis animas veftras. S. Mart. Turon. Et in patientia veftra pofsidebitis, &c. Cantabr. In fufferentia veftra adquirite animas veftras. Græc. Ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κλήσαθε τὰς, &c. al. κτήσεπε. Auct. 1. de xlii. manf. apud Ambrof. col. 3. c. In patientia veftra poffidebitis, &c.

. 20. Mf, Corb. textui Colb. congruit. S. Germ. 1. loco videritis, legit audieritis. Cantabr. Cùm autem videritis circuiri Jeruf. ab exercitu, tunc fcietis quoniam, &c. ut in Vulg. Græc. Ὅταν δὲ ἴδητε κυκλωμένην ὑπὸ ςρατοπέδων TH..... TÓTE YVETE OTI, &c. Hieronym. in Ezech. 23. col. 861. a. Quando videritis circumdari ab exercitu Jeruf. fcitote quia appropinquat defolatio ejus. Apud Auguft. ep. 199. ad Hefych. to. 2.751. b. g. omnia ut in Vulg. Item apud Ambrof. 1. 10. in Luc. 1507. f. Cùm videritis circumdari ab exercitu Jerufalem.

. 21. Mf. Corb. tunc qui in Judæa funt, fugiant à facie ejus in montibus: qui in medio ejus, difcedat : & qui in regionibus, non intret in eam. S. Gat. & Maj. Mon. fugiant in montes: & qui in medio ejus, difcedant, &c. S. Germ. I. fugiant in montibus ; S. Germ. 2. & S. Mart. Turon, in montes. Cantabr. in montibus : & qui in medio ejus funt, non exeant: & qui, &c. quæ in textu. Gr. TOTE of a Th 'Ixdaig. peuyerwar eis rà opn, &c. ut in Vulg. Ambrof. 1. de fuga fæc. c. 5. col. 430. d. fimiliter habet : tunc qui in Judaa funt, fugiant ad montes.

τα

. 22. Ita ferunt Mfs. S. Germ. Corb. S. Gat. &c. Cantabr. verò hab. quoniam dies vindicta funt ifti, ut impleantur, &c. Ita quoque in Græco est.

#. 23. Mf. S. Gat, cum textu Colbert. concinit ad verbum. Sic etiam Corb. detracto relat. qua, ante ubera. Maj. Mon. legit Va vobis, quæ in utero habent, & qua ubera dant, &c. Cantabr. Va prægnantibus, & quæ lactant in illis diebus: erit enim neceffitas magna fuper terra, &c. Sangerm. I. erit enim tribulatio magna. S. Germ. 2. tollit fup. . 17. Mf. Corb. eritis odio hominibus, &c. S. Gat. && nutrientibus. Græc. Quai de Taïs or yaspi exécαis, & TαTS Οὐαὶ ἐν ἐχέσαις, ταῖς eritis odio omnibus hominibus, &c. Cantabrig. & eritis odi- θηλαζέσαις ἐν ἔσαι γὰρ ἀνάγκη μεγάλη ἐπι... κ ὀργὴ ἐ biles ab omnibus propter, &c. Græcè ÉGENDE MITÚμE- TW Nαw TOTW à Mfs. pluribus abeft præp. . Ambrof. 1. 1. νοι ὑπὸ πάντων διὰ, &c. al. πάντων ἀνθρώπων. Cypr. 1. de interpel. Job, c. 5. col. 631. d. & lib. 2. de Cain, col. 3. Teftim. p. 315. a. eritis odibiles omnibus hominibus 205. b. c.legit: Va prægnantibus, & nutrientibus in illis diepropter nomen meum. Auctor 1. de prom. apud Profp. loco bus: fed in Luc. 10. 1509. a. Va illis, quæ in utero habent, cit. Vulgatæ patrocinatur.

[ocr errors]

او

. 18. Mf. Corb. 5 capillus de capite non peribit. Cantabr. & capillus de cap. veftro non periet. Ita quoque in Græco. Apud Ambrof. 1. 2. de Abr. c. 9. col. 341. a. non peribit capillus de capite veftro. Apud August. in Joh. 12. to.

ubera dant in illis diebus. Hieron. 1. 3. in ep. ad Eph. to. 4. 390. a. Va prægnantibus, & lactantibus in die illa. Auguft. epift. 199. to. 2.751. e. Va autem prægnantibus, § nutr. &c. quæ in Vulg.

#. 24. Mf. Corb. concordat cum textu Colb. fi excepe

Ex Ms. Colbert.

VERSIO ANTIQUA.

25. Et erunt figna in fole, & luna, & ftellis, & in terris preffura gentium præ confufione fonitus maris, & fluctuum :

&

26. arefcentibus hominibus præ timore exfpectatione, quæ fupervenient univerfo orbi: nam virtutes, quæ in coelo funt, movebuntur: 27. & tunc videbunt filium hominis venientem de coelo in nubibus cum poteftate magna, in majeftate.

28. His autem fieri incipientibus, respirabitis, & levabitis capita veftra.

29. Et dixit illis fimilitudinem : Videte ficulneam, & omnes arbores :

30. cùm producunt jam ex fe fructum, fcitis quia prope eft æftas.

31. Ita & hæc cùm videritis fieri, fcitote quia prope eft regnum Dei.

32. Amen dico vobis, quia non præteribit generatio hæc, donec omnia fiant.

33. Coelum, & terra tranfient verba autem mea non tranfient.

34. Attendite autem vobis, ne fortè graventur corda veftra in crapula, & ebrietate, & cogita

[blocks in formation]

31. Ita & vos cùm videritis hæc fieri, fcitote quoniam prope est regnum Dei.

32. Amen dico vobis, quia non præteribit generatio hæc, donec omnia fiant.

33. Cælum, & terra tranfibunt : verba autem mea non tranfibunt.

34. Attendite autem vobis, ne fortè graventur corda veftra in crapula, & ebrietate, & curis

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.
ris vocem ult. gentium, loco nationum. In Cantabr. verò
fic: Et cadent....... & captivi ducentur in omnes gentes, S
Jeruf. erit calcata à gentibus: ufquequo impleantur. Et erunt,
&c. de . feq. Græc. Kal TerTai sóμalı μaxaleas
αἰχμαλωτιπήζονται εἰς πάντα τὰ ἔθνη, και Ιερεσ. ἔςαι παλι
Kern Uno, &c. ut in Vulgata. Mfs. quidam initio habent,
sopal. Tertul. 1. de refur. carn. p. 574. b. & tunc erit
Jerufalem conculcatui nationibus: donec adimpleantur tempo-
ra nationum. Hesych. apud August. ep. 198. to. 2. 740. g.
Jerufalem calcabitur à gentibus: donec impleantur tempo-
ra gentium. Auguft. ipfe ep. 199. ad eund. col. 751. e, ne
ultima quidem voce differt à Vulgata.

[ocr errors]

. 25. Ita legunt Mfs. Corb. S. Germ. 2. S. Gat. &c. Sic etiam S. Germ. I. præter vocem unam tribulatio, loco preffura. In Cantabr. fic: Et erunt figna in fole, & luna, & in fideribus, & fuper terram conflictio gentium, & aporia fonante mare, & falo. Gr. Kai esa onμsia ir... y asegis, ἐπὶ τῆς γῆς συνοχὴ ἐθνῶν ἐν ἀπορία εχέσης θαλάσσης, oάx8 al. ouroxal & brar al. drάfun; fubinde loco xCs, Mfs. quidam ferunt xs. Tertul. I. de refur. carnis, p. 574. b. dicit futura figna in fole, 5 in luna, & in ftellis, conclufionem nationum cum flupore fonitus maris, & motus: item I. 4. adv. Marc. p. 732. b. ait : Signa jam ultimi fimis enarrat, folis, & luna, fiderumque prodigia, & in terra anguftias nationum obftupefcentium velut à fonitu maris fluctuantis. Ambrof. I. 4. Hex. col. 67. d. & l. 10. in Luc. 1511. e. Et erunt figna in fole, & luna, ftellis. Hefych. apud Auguft. ep. 198. to. 2. 741. d. & Auguft. ipfe ep. 199. ad eund. to. 2. 755. c. textui noftro fuffragantur, nifi quòd Hefych. legit in terra, non in terris.

~

. 26. Mf. Corb. convenit cum textu Colb. Reliqui verò cum Vulg. excepto Cantabr. qui habet: deficientium hominum à timore, 5 exspectatione, quæ ventura funt orbi terrarum: virtutes enim, quæ funt in cælo, movebuntur. Huic etiam codici Græcum refpondet, nifi quòd hab. Twv sexvwv, cœlorum, loco que funt in cœlo. Tertul. lib. de refur. carn. p. 574. b. legit: refrigefcentium ( Græc. amofuxórTwv) hominum pra metu, 5 exfpectatione eorum, qua imminent orbi terræ: virtutes enim cælorum commovebuntur : vide etiam 1. 4. adv. Marc. p. 732. b. ubi habet vires cælorum. Hefych. apud Auguft. ep. 198. to. 2. 741. a. & Aug. ipfe epift. 199. ad eund. col. 755. c. Vulgatæ affentiunt. Ambrof. 1. 10. in Luc. 1512. b. nam virtutes in cælo commovebuntur.

23.

Cantabr. Incipientium autem horum fieri, erigite vos, & fub-
levate capita: quoniam adpropinquat liberatio veftra. Nec ali-
ter in Græco, deleto uno vos, poft erigite; pro quo ara-
xúfate; addito verò vμov, ad capita. Tertul. 1. de refur.
carn. p. 574. b. Ubi autem cæperint ifta fieri, emergetis, &
elevabitis capita veftra: quòd redemptio veftra appropinqua-
vit: & l. 4. adv. Marc. p. 732. c. Cùm autem hæc fient,
erigetis vos, levabitis capita: quoniam appropinquavit re-
&
demptio veftra. Hefych. apud Auguft. ep. 198. to. 2. 740.
g. His autem fieri incipientibus, respirabitis, & levabitis ca-
pita veftra: quoniam adpropinquabit redemptio veftra. Aug.
verò ep. 199. ad eund. col. 756. d. Vulgate congruit. Se-
dul. Scot. in ep. ad Rom. p. 533. c. Cùm aadieritis bac
omnia, allevate capita veftra: quoniam appropiat redemptio
veßra.

. 27. Mf. Corb. & tunc videbunt..... venientem in nubibus cum poteftate..... 5 majeftate. Cantabr. & tunc videbunt..... venientem in nube, & virtute multa, & gloria. Gr. και τότε ὄψονται.... ἐρχόμθυον ἐν νεφέλη μετὰ δυνάμεως, Asus Tomus. Tertul. I. de refur. carn. p. 574. b. & tunc videbunt filium hominis venientem in nubibus cum plurimo potentatu, gloria: & 1. 4. adv. Marc. p. 732. c. & tunc videbunt filium hominis venientem de cœlis cum plurima virtute. Ambrof. I. 10. in Luc. 1512. b. & tunc videbunt filium hominis venientem in nubibus. Auguft. ep. 199. to. 2. 756. e. ut in Vulgata.

V. 28. Mf. Corb. eadem refert quæ in textu Colb. prætereaque addit in fine: quoniam adpropiat redemptio veftra.

. 29. Itidem Mís. Corb. S. Germ. S. Gat. &c. Cantabr. autem: Et dixit parabolam illis, &c. Tertul. 1. 4. adverf. Marc. p. 733. b. Afpice ficum, & arbores omnes. Ambrof. 1. 1o. in Luc. 1513. a. Videte ficulneam, & omnes arbores.

. 30. Similiter habent Mfs. Corb. S. Germ. S. Gat. S. Mart. &c. Cantabrig. verò ita cùm produxerint fructum fuum, fcitote jam quia prope jam aftas eft. Gr. OTAY TOGβάλωσιν ήδη, βλέποντες ἀφ' ἑαυτῶν, γινώσκετε ὅτι ἤδη ἐξyus Tò béngs esiv. Tertul. 1. 4. adv. Marc. p. 733. b. cùm fructum protulerint, intelligunt homines æftatem appropinquaffe. Auguft. ep. 199. to. 2. 756. e. textui Colb. favet; ficut Ambrof. I. 10. in Luc. 1513. a.

. 31. Mf. Corb. non differt à textu Colb. S. Gat. verò legit, bac omnia fieri. Cantabr. Sic & vos cùm videritis hæc, fcitote, &c. quæ fupra. Græc. Ouтw vμsis öтavidnτε ταῦτα γινόμθυα, &c. al. πάντα ταῦτα γινόμήνα. Tertul. 1. de refur. carn. p. 574. b. Ita vos cùm videritis omnia ifta fieri, fcitote in proxima effe regnum Dei: & l. 4. adv. Marc. p. 733. b. Sic & vos cùm videritis hæc fieri, fcitote in proximo effe regnum Dei: & fupra, p. 732. c. omnia bac fieri, fcitote appropinquaffe regnum Dei. Cypr. 1. de mortal. p. 229. b. Cùm autem videritis hæc omnia fieri, fcitote quoniam in proximo eft regnum Dei. Auguft. epift. 199. to. 2. 756. e. ut in Vulgata. Auctor 1. de promifl. p. 3. prom. 40. col. 188. d. legit: Cùm videritis hæc omnia fieri, fcitote quoniam in proximo eft finis.

. 32. Mf. Corb. legit, quia non præteriit, &c. Cantabrig. quoniam non præteribit ; paulòque poft, ufque dum bac omnia fant. Grzc. ὅτι ν μὴ παρέλθη..... ἕως ἂν πάντα, &c. Tertul. l. 4. adv. Marc. p. 733. b. ait non tranfitu rum cœlum, ac terram, nifi omnia peragantur.

*. 33. Sic habent Mfs. Corb. & Cantabr. excepto uno & altero prateribunt, loco utriufque tranfient. Idem ferunt Mfs. S. Gat. & Maj. Mon. in fine. Græc. zapenɛúcOVTA.............. παρέλθωσι.

. 34. Mf. Corb. Attendite autem vobis, ne fortè graventur..... in crapula, & ebrietate, & cogitationibus fæcularibus : fuperveniat in vobis, &c. Cantabrig. Attendite vobis, ne quando graventur veftra corda in crepula, & ebrietate, soniis fæcularibus: & fuperveniat fuper nos fubitanus dies ille. S, Gat, fcribit durentur, loco graventur. Gr. papurtar

VULGATA NOVA.

hujus vitæ : & fuperveniat in vos repentina dies

illa :

35. tanquam laqueus enim fuperveniet in omnes, qui fedent fuper faciem omnis terræ.

36. Vigilate itaque, omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere ifta omnia, quæ futura funt, & ftare ante Filium hominis.

37. Erat autem diebus docens in templo: noctibus verò exiens, morabatur in monte, qui vocatur Oliveti.

38. Et omnis populus manicabat ad eum in templo audire eum.

VERSIO ANTIQUA.

tionibus fæculi: & fuperveniat in vos repentina Ex Mf. Colbert, dies illa

35. tanquam laqueus: fuperveniet enim in omnes, qui fedent fuper faciem omnis terræ.

36. Vigilate itaque, omni tempore orantes, ut digni habeamini effugere ifta omnia, quæ futura funt, & ftabitis ante Filium hominis.

37. Erat autem interdie docens in templo: no-
tibus verò exiens, avocabatur in monte , qui
vocatur Oliveti,

38. Et omnis populus manicabat ad eum in
templo audire eum.
NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

fubinde, ἐν κραιπάλη μέθη, και μερίμναις βιωτικαῖς· καὶ αἰ-
quidios ( al. aipridiws) & q'úμas & wish й йμée exeíru. Iren.
1. 4. c. 36. p. 278. c. Attendite vobis, & vigilate femper in
omni tempore, nequando graventur corda veftra in crapula,
ebrietate, cogitationibus fæcularibus : & repentè adfiftat
fuper vos dies illa : & infra, c. 37. p. 282. b. Attendite vo-
bis, ne forte graventur corda veftra in crapula, ebrietate,
& follicitudinibus fæcularibus. Tertul. 1. 4. adv. Marc. p.
733. b. ait Admonendos difcipulos, nequando graventur
corda eorum crapula, & ebrietate, & fæcularibus curis: & in-
ftat eis repentinus dies ille velut laqueus. Ambrof. 1. 4. in
Luc. col. 1 340. c. Cavete, ne gravetur cor veftrum in vino,
& crapula. Hieron. 1. 3. in ep. ad Gal. to. 4. 302. e. Ca-
ne fortè graventur corda veftra in vino, & crapula. Au-
guft. 1. 10. conf. to. 1. 186. a. Non graventur corda veftra
in crapula, & ebrietate. Adim. apud Aug. 1. contra ipfum,
to. 8. 128. d. Ne graventur corda veftra cruditate, & vino-
lentia, & curis fæcularibus. Auct. quæft. ex utroque T. q.
120. col. 130. a. Nolite dediti eße in efca, 5 crapula, ne
graventur corda veftra. Leo M. fer. 18. p. 67. a. Cavete, ne
fortè graventur corda veftra in crapula, ebrietate, cogi-
tationibus facularibus.

vete,

. 35. Mf. Cantabr. ficut laqueus: introibit autem fuper fedentes fuper faciem omnis terra; Corb. & S. Mart. Turon. fupra faciem terra. Apud Tertul. quoque ubi fup. jungitur iftud, velut laqueus, antecedentibus. Græcè verò ut in

[blocks in formation]

5. Et gavifi funt, & pacti funt pecuniam illi dare.

6. Et fpopondit. Et quærebat opportunitatem ut traderet illum fine turbis.

I.

Vulg. ὡς παγὶς γὰρ ἐπελεύσεται ἐπὶ πάντας τες, &c. Item
apud Iren. 1. 4. c. 36. p. 278. c. fuperveniet enim quafi la-
queus fuper omnes fedentes fuper faciem terra.

. 36. Mf. Corb. concordat cum textu Colbert. Simili-
ter habet Mf. S. Gat. effugere. Cantabr. Vigilate autem, in
omni tempore rogantes, ut digni hab. fugere hac omnia, quæ
incipient fieri, & ftabitis in confpectu Filii bominis. Gr. 'A-
γρυπνεῖτε ἐν, ἐν παντὶ καιρῷ δεόμβροι, ἵνα καταξιωθῆτε έχει
φυγεῖν ταῦτα πάντα τὰ μέλλοντα γίνεθαι, καὶ ςαθῆναι ἔμπρο
Der T, &c. Tertul, 1. de refur. carn. p. 574. c. Vigilate
ergo omni tempore, ut digni habeamini effugere omnia ifta,
fetis ante Filium hominis.

. 37. Mf. S. Germ. 2. Erat autem in illis diebus docens, &c. ut in Vulgata. Cantabr. Erat autem per diem in templo docens : in monte habitabat, qui vocatur Oliveti. S. Gat. & Maj. Mon. noctibus verò exiens, requiefcebat in monte, qui, &c. Corb. cum S. Germ. 1. Vulgate accinit, & Græco. Tertul. I. 4. adv. Marc. p. 733. b. Per diem in templo docebat: ad noctem verò in Åleonem fecedebat. Gr. sis To degs To..... 'Exaiwy.

#. 38. Mf. S. Germ. 1. Et omnis populus manè ibat ad eum in, &c. S. Germ. 2. Et omnis populus manebat ad eum in, &c. S. Gat. Et omnis populus manificabat ad eum, &c. Cantabr. Et omnis populus vigilabat ad eum audire eum in templo. Gr. Kai mäs i nais äpteise πpòs autòv ¿v, &c.

[blocks in formation]

APpropinquabat autem dies Azymorum, Ex Ms. Colbert;

dicitur Pafcha:

2. & quærebant principes facerdotum, & Scri-
bæ, quomodo eum interficerent: timebant verò
plebem.

3. Intravit autem fatanas in Judam, qui cogno-
minabatur Scariotha, unus de duodecim :
4. & abiit, & locutus eft cum principibus fa-
cerdotum, & Scribis, quemadmodum illum tra-

deret eis.

5. Et gavifi funt, & pacti funt pecuniam illi
dare.
6. Et quærebat opportunitatem temporis, ut
traderet illum eis fine turba.

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

*. 1. Ms. Corb. Appropiavit autem dies feflus, &c. Sangerm. 1. Adpropinquavit autem dies feftus, &c. Similiter habet Cantabr. fed abfque voce feftus. Gr. "H[μZe è v čop

τὴ τῶν, &c.

[ocr errors]

*. 2. Mf. Corb. textui Colb. congruit, ficut etiam Sangerm. 1. & S. Mart. Turon. Cantabr. verò habet: principes autem facerdotum, & Scribæ, quærebant quomodo perderent eum timebant autem populum. Græc. καὶ ἐζήτεν οἱ ἀρχιερεῖς, κι οἱ Γραμματεῖς, τὸ, πῶς ἀνέλωσιν αυτὸν, &c.

of

*. 3. Mfs. Corb. & S. Germ. 1. legunt Scarioth, unum, &c. S. Germ. 2. Scarioth, de duodecim. S. Gat. qui cognominatur Scarioth, unus de, &c. S. Mart. Turon. qui cognominatur Scarioth, unum de, &c. Cantabrig. qui vocatur Ifcarioth, qui erat de numero duodecim. Græcè pariter, Tov xaxvor Ionalitur, örta in tỹ ¿pítμx tür dú♪exa. Ap. Hilar. in Pf. 128. col. 431. c. Intravit fatanas in Judam, qui cognominatur Scariotha. Apud Auguft. in Joh. 13. to. 3.668. g. omnia ut in Vulg. fed in Pf. 3. to. 4. col. 7. c. legit: Et intravit diabolus in cor ejus. Philaftr. Brix. l. de hæ

[blocks in formation]

. 5. Mf. Corb. hoc omittit, Et gavifi funt; habet verò,
Et pacti funt ut pecuniam illi darent. Cantabr. Et gavifi funt.
& conftituerunt ei pecuniam dare. Ita quoque in Græco eft.
. 6. In Mf. Corb. fimiliter deeft hoc 1. de Vulg. Et
Spopondit: tum fequitur: Et quarebant opportunitatem tempo-
ris, ut traderet eum illis fine turba. Cantabrig, verò habet:
Et confeffus eft. Et quærebat opportunitatem ut traderet eum
fine turba. Nec aliter in Græco, addito uno duris, poft
eum : à quibufdam tamen libb. abeft duîois.

[ocr errors][merged small]

VERSIO ANTIQUA.

7. Venit autem dies Azymorum, in qua neceffe erat occidi pafcha.

8. Et mifit Petrum, & Johannem, dicens: Eun-
tes parate nobis pafcha, ut manducemus.

9. At illi dixerunt: Ubi vis paremus tibi?
10. Et dixit ad illos: Ecce introeuntibus vobis
in civitatem, occurret vobis homo amphoram
aquæ portans: fequimini eum in domum, in quam

intrat,

11. & dicetis patrifamilias: dicit tibi Magifter: Ubi eft diverforium, ubi pafcha cum difcipulis meis manducem?

12. Et ille vobis oftendet in fuperioribus locum ftratum magnum,

parate.

ibi
13. Euntes autem, invenerunt ficut dixit illis,
& paraverunt pafcha.

14. Et cùm facta effet hora, difcubuit, & A-
poftoli cum illo:

15. & ait illis: Defiderio defideravi hoc man-
ducare vobifcum, antequam patiar.

16. Dico enim vobis, quia jam non mandu-
cabo illud, quandiu impleatur in regno Dei.
17. Et accepit calicem, & gratias egit, & di-
xit: Accipite hoc, & bibite inter vos:

18. dico enim vobis quoniam non bibam à
generatione vitis, quandiu regnum Dei veniat.

19. Et accepto pane gratias agens, fregit, & dedit eis, dicens: Hoc eft corpus meum, quod pro vobis datur: hoc facite in meam commemorationem.

20. Similiter & calicem, poftquam coenavit, dicens: Hic eft calix novi teftamenti fanguinis mei, qui pro vobis effundetur.

[blocks in formation]

11. & dicetis patrifamilias domus : dicit tibi Magifter: Ubi eft diversorium, ubi pafcha cum difcipulis meis manducem ?

12. Et ipfe oftendet vobis cœnaculum magnum ftratum, & ibi parate.

[ocr errors]

13. Euntes autem, invenerunt ficut dixit illis & paraverunt pascha. 14. Et cùm facta effet hora, difcubuit, & duo- Matth. decim Apoftoli cum éo :

15. & ait illis: Defiderio defideravi hoc pafcha manducare vobifcum, antequam patiar.

16. Dico enim vobis, quia ex hoc non manducabo illud, donec impleatur in regno Dei.

17. Et accepto calice gratias egit, & dixit: Accipite, & dividite inter vos :

18. dico enim vobis quòd nón bibam de generatione vitis, donec regnum Dei veniat.

26.20.

Marc.

14.17.

19. Et accepto pane gratias egit, & fregit, & 1. Cor. dedit eis, dicens: Hoc eft corpus meum, quod 11.24% pro vobis datur : hoc facite in meam commemo

[blocks in formation]

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

. 7. Concinunt Mfs. S. Germ. ambo, S. Gat. &c. Corb. verò habet: Venit autem dies Pafcha, in qua neceffe erat immolari in pafcha. Cantabr. Venit autem dies Pafcha, in qua oportebat immolari pafcha. Itidem in Græco, præter unum 'Alúor, loco Pafcha. Apud Ambrof. epist. 23. col. 881. b. Venit autem dies, in qua neceffe erat pafcha immolari.

*. 8. Sic habent Mfs. S. Germ. 1. Corb. Cantabrig. S. Gat. &c. unà cum Græco. Eisdem accinit Ambrof. ep. 23. col. 881. b. In codice verò S. Mart. Tur. hoc ult. deeft,

ut manducemus.

. 9. Mf. Cantabr. At illi dixerunt ei: Ubi vis paremus tibi? Corb. Ubi vis paremus tibi pafcha ? S. Gat. cum Colbert. paremus tibi? Maj. Mon. paremus pafcha? Græcè ut in Vulg. addito UT, verbo dixerunt. Ambrof. ep. 23. col. 881. b. Vulgatæ fuccinit ad verbum.

*. 1o. Mr. S. Germ. 2. nil omnino difcrepat à textu Colbert. Deeft etiam quidam, post bomo, in Mf. S. Mart. Tu-'. ron. Corb. addit quidam, cum Vulg. Cantabr. autem habet: At ille dixit: Ecce introeuntibus..... obviabit vobis howo bajulans bafcellum aqua : fequimini eum in domum,ubi introierit. Græc. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἰδδ... συναντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαςάζων, &c. ut in Vulg. Ambrofius ep. 23. col. 881. c. Et dixit ad illos: Ecce introeuntibus vobis in civitatem, occurret homo amphoram aquæ portans, &c. ut in textu: itidem l. 10. in Luc. 1513. d. ab Ecce, addito uno vobis, ad occurret.

. 11. Mf. Corb. ad verbum convenit cum textu Colb.
Cantabr. verò habet : & dicitis patrifamilia domus : dicit
Magifter: Ubi eft diverforium, ubi pafcha cum difcip. meis
edam? Græcè ut in Vulg. Mfs. tamen nonnulli delent sol,
poft dicit. Ambrof. ep. 23. col. 881. c. legit : & dicetis
patrifamilias: dicit tibi Magifter: Ubi eft diverforium, ubi
pafcha cum difcipulis manducem?

V. 12. Cum textu Colb. concinit Mf. Corb. Cantabrig.
verò legit: Ille vobis oftendet fuperiorem domum ftratum, ibi
parate. Gr. Κακεῖνος ὑμῖν δείξε ανώγειν μέγα ἐςρωμένον, ἐκεῖ,
&c. Ambrof. ep. 23. col. 881. c. Ipfe vobis oftendet in fu-
ibi
parate.
perioribus locum magnum,
V. 13. Ita ferunt Mss. Corb. S. Germ. S. Gat. &c. Can-
tabr. fic: Abientes autem, invenerunt ficut dixerat illis, &c.
cui favet Græcum.

. 14. Mf. Corb. textui Colbert, confonat ad verbum.
Cantabr. habet, Et cùm fuit bora, recubuit, & Apoftoli cum
illo. Græcè ut in Vulgata.

V. 15. Mr. Corb. 5 ait...... hoc pascha manducare vo

[ocr errors]

bifcum, antequam hoc patiar. Cantábr. & dixit ad eos: Concupifcentiâ concupivi hoc pafcha... priufquam patiar. Ita quoque in Græco. Apud Tertul. I. de anima, p. 484. a. Pafcha cum difcipulis fuis edere concupifcit: & l. 4. adv. Marc. p. 733. b. legit: Concupifcentia concupivi pafcba edere vobifcum, antequam patiar. Hilar. in Pf. 68. col. 223. e. Defiderio cupivi hoc manducare : & in Pfal. 139. col. 531. a. ait Defiderio defideravit cum difcipulis pafcha manducare. Ambrof. in Pfal. 37. col. 831. f. Defiderio defideravi hoc pafcha manducare vobifcum : itidem in Pf. 118. col. 1004. e. Epiphan. in 3. 11. Cantici Cantic. Defiderio defideravi boc pafcha comedere vobifcum: at infra, in 5. 16. Concupifcentia concupivi hoc pafcha manducare vobifcum.

. 16. Mf. Cantabr. Dico enim vobis, jam non manducabo ab eo, ufquequo novum edatur in regno Dei. Cæteri codices ut in Vulgara. Græc. Λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι ἐκέτι 8 μή φάγω ἐξ αυτέ, ἕως ὅτε πληρωθῇ ἐν τῇ, &c.

. 17. Mf. Corb. Et accepto calice gratias....... Accipite hoc, dividite inter vos. Cantabr. Et accipiens calicem benedicens, dixit: Accipite boc, & partimini vobis. Gr. Kai διεξάμενος ποτήριον εὐχαρισήσας, εἶπε· Λάβετε τέλο, κ διαμερίσατε ἑαυτοῖς.

amodo non bibam

. 18. Mf. Cantabr. dico enim vobis, à creatura vinea, ufquequo veniat regnum Dei. S. Mart. Turon. dico enim vobis, non bibam de generatione ; S. Germ. 2. de genimine vitis ; Græc. ἀπὸ τῇ γεννήματος τῆς ἀμπέλι.

. 19. Mf. Corb. Et accepto pane gratias egit, & fregit, & dedit eis, dicens: Hoc eft corpus meum verum: fubfequentia autem verba defunt in hoc codice, ufque ad verfum 21. qui initium ducit ab his, Tamen ecce, &c. Unde magis crediderim vocem ultimam verum, pertinere non ad verfum 19. fed ad ✯. 21. qui in omnibus ferè codd. ab hac exorditur conjunctione, Veruntamen. Similiter in Mf. Cantabrig. Et accipiens panem benedixit, fregit, & dedit eis, dicens: Hoc eft corpus meum: deinde: Veruntamen ecce &c. de . 21. prætermiffis verbis intermediis. Alii codd. Mfs. Vulgatæ patrocinantur ; ut & Græcum textui Colb. Apud Ambrof. 1. 4. de Sacram. col. 371. c. Accipite, I quod pro edite ex hoc omnes: Hoc eft enim corpus meum, multis confringetur. Gaudent. Brix. ferm. 947. e. Hoc eft

[blocks in formation]
« ZurückWeiter »