Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

VULGATA NOVA.

43. Quia venient dies in te : & circumdabunt te inimici tui vallo, & circumdabunt te : & coanguftabunt te undique :

44. & ad terram profternent te, & filios tuos, Matth. qui in te funt, & non relinquent in te lapidem fuper lapidem : eò quòd non cognoveris tempus viMarc. fitationis tuæ.

24.2.

13.2.

6.

Inf. 21.

Matth.

21.12.

Marc.

II. 15.

45. Et ingreffus in templum, cœpit ejicere vendentes in illo, & ementes,

46. dicens illis: Scriptum eft: Quia domus Ifai. 56. mea domus orationis eft. Vos autem feciftis illam fpeluncam latronum.

7.

II.

Jer.7.

47. Et erat docens quotidiè in templo. Principes autem facerdotum, & Scribæ, & Principes plebis quærebant illum perdere:

48. & non inveniebant quid facerent illi. Omnis enim populus fufpenfus erat, audiens illum.

VERSIO ANTIQUA.

43. Quia venient dies in te : & circumdabunt Ex Ms. Colbert、 te inimici tui vallo: circumibunt te undique :

44. & ad terram profternent te, & filios, qui funt in te, & non relinquent lapidem fupra lapidem in te univerfa : eò quòd non cognoveris tempus vifitationis tuæ.

45. Et ingreffus templum, coepit ejicere vendentes in illo, & ementes : & menfas nummulariorum effudit, & cathedras vendentium columbas evertit,

46. dicens: Scriptum eft: Et erit domus mea domus orationis. Vos autem feciftis illam fpeluncam latronum.

47. Et erat docens quotidie in templo. Princeps autem facerdotum, & Scribæ, & Principales plebis quærebant illum perdere:

48. & non inveniebant quid facerent illi. O-
mnis enim populus fufpenfus erat, audiens illum.
NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

γε ἐν τῇ ἡμέρᾳ συ ταύτη, τὰ πρὸς εἰρήνην σε, &c. Iren. I. I.
c. 20. p. 92. c. Si cognoviffes & tu bodie, quæ funt ad pa-
cem abfcondita autem funt à te. Hieron. in Ifai. 29. to. 3.
244. e. Si fcires ea, quæ ad pacem funt tibi : quoniam ve-
nient dies, &c. Hefych. apud Aug. ep. 198. to. 2. 740.
b. & Auguft. ipfe ibid. 745. g. 746. a. Et tu fi cognoviffes
tempus vifitationis tua, forfitan permanfiffes: nunc autem
abfcondita funt ab oculis tuis.

. 43. Mf. Corb. Quia venient..... & circumdabunt te
inimici tui vallo, & circumibunt te : 5 obfidebunt te vallo
undique. Cantabr. Quoniam venient dies : 5 mittent fuper
te inimici tui fepem, circumcingent te : 5 comprehendent
undique. S. Gat. & circumdabunt te inimici tui fofsâ, &c.
ut in Vulg. Grzc. Ὅτι ήξειν ἡμέραι ἐπί σε· κ περιβαλ
σιν οἱ ἐχθροί σε χάρακα σοι, και περικυκλώσει σε τι συνέξεσί
o Tárror. Hieron. in Ifai. 29. to. 3. 244. e. Quoniam
venient dies fuper te : & circumdabunt te inimici tui vallo:
& obfidebunt te : & in Ifai. 60. col. 447. d. Nunc autem
veniet dies fuper te : °C circumdabunt te inimici tui vallo:
coardabunt te.

*. 44. Mr. Corb. textui Colbert. confonat ad verbum. Cantabr. verò habet, & ad nihilum deducent te, filios tuos non dimittent lapidem fuper lapidem in tota te: propter quod non cognovifti in tempus vifitationis tuæ. Alii concordant cum Vulg. nifi quòd Maj. Mon. legit fternent, loco profternent; & S. Gat. delet tuos, poft filios. Græc. κι ἐδαφιδοί σε, καὶ τὰ τέκνα σε ἐν σοι, κι ἐκ ἀφήζειν ἐν σοὶ aldov izi aitw• arfar, &c. in Vulg. Apud Hieron. in Ifai. 29. col. 244. e, & in terram humiliaberis : & in Ifai. 60. col. 447. d. ad terramque deducent cum filiis tuis.

. 45. Mf. Corb. eadem prorfus refert quæ fupra in textu Colb. Eadem quoque funt in S. Germ. 2. & Cantabr. detracto verbo ult. evertit: præterea Cantabr. ipfo initio hab. Veniens autem, loco Et ingreffus. Græcè ut in Vulgata: Mfs. tamen quidam ferunt initio 9wv, pro eisen úr. Ethiop. poft ementes, fubdit, ras TexTelas Tar xoxαυβίςῶν ἐξέχεεν, καὶ τὰς καθέδρας τῶν πωλέντων τὰς περιςεpas. Ita Matth. 21. 12. & Marc. 11. 15. unde forfan hæc invecta funt in Mfs. noftros Lat. fupra. Attamen ap. Ambrof. 1. 9. in Luc. 1498. d. eadem referuntur verba in decurfu commentarii: Et ejiciebat omnes vendentes, & emenzes in templo: menfas nummulariorum evertit, & cathe

Matth. 1. 21.23.

VULGATA NOVA.

dras vendentium columbas: ad quæ Editores noftri BB. hoc
notant: «Hunc Matthæi textum, qui in omnibus Mfs. & œ
antiq. edit. invenitur, editio Rom. rejecerat, ut alium exc
Luca fubftitueret : fed aliorum Evangeliftarum locos, au- c
etore non citato, proponere atque exponere non femel in «<
hoc opere contigit Ambrofio. » Id fanè non inficior, nec
magis arridet emendatio editionis Romanæ : fed Ambro-
fium Lucæ contextum ibi non propofuiffe nec expofuiffe,
haud mihi omnino probatur, imò contrarium vel ex his,
quæ antecedunt & fequuntur in comm. fatis apparet. Fa-
cilè crediderim additamentum de menfis nummulariorum,
& cathedris vendentium, fumptum quidem ex Matthæo
vel Marco, infertum fuiffe in codice Evangelii Lucæ, quo
utebatur Ambrofius : id probè, & fatis confirmant Mfs. Col-
bert. Corb. S. Germ. & Cantabr. allati fupra ; quos fi Edi-
tores Ambrofii noviffent, non tam affeveranter hac de re
fententiam tuliffent. Fatendum tamen in confequentibus re-
ferri ab Ambrofio verba ifta: Denique, Pecuniam meam
inquit, dediffes nummulariis, & ego veniens cum ufuris rece-
piffem eam: quæ cùm partim ex Matth. 25. 27. partim ex
Lucæ 19. 23. citata videantur, aliis prolatis fupra nonni-
hil obfcuritatis & dubitationis afpergunt. Utut eft, conje
ctura noftra, ex Mfs. Latinis codicibus capta, non displi-
cet, nec penitus explodenda.

#. 46. Mfs. Cantabr. Corb. S. Germ. ambo, Vulgate
pares, nifi quòd Corb. delet adverb. Quia, ante domus. S.
Gar. & Maj. Mon. extremò legunt, domus orationis vocabi-
tur. Græcum Corbeienfi refpondet: Mfs. tamen plerique fe-
runt, Ὅτι ὁ οἶκός με dein plures, οἶκος προσευχῆς κληθή
GETα. Cypr. 1. 3. Testim. p. 327. b. Dömum orationis vos
feciftis fpeluncam latronum. Vide August. quæst. 48. in Luc.
to. 3. 274. a.

. 47. Mf. Corb. concordat cum textu Colbert. præterquam quòd habet Principes, loco Princeps. Cantabr. fimiliter, Principes facerdotum ; paulò verò poft, & Primi po puli. S. Gat. & Principes populi. Græc. inverfo ordine, Of δὲ ̓Αρχιερεῖς, καὶ οἱ Γραμματεῖς ἐζήτεν αυτὸν ἀπολέσαι, καὶ οἱ Πρῶτοι το λαι al. Γραμματεῖς, ἢ οἱ Πρῶτοι 18 λαξ.

. 48. Sic habent Mfs. Corb. S. Germ. S. Gat. &c. Cantabr. verò fub finem: Populus enim omnis pendebat audire eum. Græc. κ εχ εὕρισκον τὸ τί ποιήσωσιν. Ὁ λαὸς γὰρ άν πας ἐξεκρέματο αυτῇ ἀκέων, al. ακέειν.

CAPUT

ET factum eft in una dierum, docente illo populum in templo, & evangelizante, Marc. convenerunt principes facerdotum, & Scribæ cum

11.27. fenioribus,

2. & aiunt dicentes ad illum: Dic nobis, in

Í.

X X.

VERSIO ANTIQUA.

ET factum eft in una dierum, docente illo Ex Mf. Colberti

populum in templo, & evangelizante eo, venerunt principes facerdotum, & Scribæ cum fenioribus,

2. & aiunt dicentes ad illum : Dic nobis, in qua

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUA M.
V. 1. Ms. Cantabr. Factum eft autem in una dierum, do-
cente eo in templo populum, & evangelizante, adftiterunt prin-
cipes facerdotum, & Scriba cum presbyteris. Græcè pariter,
addito uno sxeiver, voci dierum ; fed exívwr abest à Mss.
quibufdam.

. 2. M. Cantabr. & dixerunt ad eum : Dic nobis, in qua

poteftate hac facis? : Quis eft, qui dedit tibis &c. S. Germ.
2. delet tibi. Corb. & alii Vulgatæ accinunt. Græc.sv
pos auror xéortes, &c. ut in Vulg. Auguft. in Joh. 1. &
8. to. 3. 301. b. 539. c. & in Pf. 80. to. 4. 864. d. Dic
nobis, in qua poteftate ifta facis? Hic, & infra in fubfequenti-
bus . vide Matth. 21. 23. & feqq.

VERSIO ANTIQUA.

Ex Ms. Colbert. poteftate hæc facis? aut : Quis dedit tibi hanc poteftatem?

3. Refpondens autem, dixit ad illos: Interrogabo vos & ego verbum. Refpondete mihi:

4. Baptifmus Johannis de coelo erat, an ex hominibus?

5. At illi cogitabant intra fe, dicentes : Quia fi dixerimus, De cœlo, dicet nobis, Quare non credidiftis illi?

6. Et fi dixerimus, Ab hominibus, plebs uni-
verfa lapidabit nos: certi funt enim Johannem
prophetam fuiffe.

7. Et refponderunt, dicentes: Nefcimus.
8. Et Jefus ait illis: Neque ego dico vobis in
qua poteftate hæc facio.

9. Coepit autem Jefus dicere ad plebem hanc
parabolam : Vineam plantavit homo, & locavit
eam colonis: & peregrè fuit multis temporibus.
10. Et quodam tempore mifit ad cultores fer-
vum fuum, ut de fructu vineæ darent illi. Et cæ-
fum illum dimiferunt.

11. Et addidit alterum mittere fervum. Illi autem & hunc quoque cæfum, & fine honore, dimiferunt inanem.

12. Et addidit tertium mittere: & illum vulneratum ejecerunt.

13. Dixit autem dominus vineæ: Quid faciam, nifi filium meum chariffimum mittam? forfitan enim hunc reverebuntur.

14. Quem cùm viderent coloni, cogitaverunt inter fe, dicentes: Hic eft hæres, occidamus eum & noftra erit hæreditas.

VULGATA NOVA.

qua poteftate hæc facis? aut : Quis est, qui dedit
tibi hanc poteftatem?

3. Refpondens autem Jefus, dixit ad illos:
Interrogabo vos & ego unum verbum. Respon-
dete mihi :

4. Baptifmus Joannis de cœlo erat, an ex ho

[blocks in formation]

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

. 3. Mf. Cantabr. Refpondens autem, dixit ad eos: Interrogabo vos 5 ego unum verbum, quod dicite mihi. S. Germ. 1. Refpondens autem, dixit ad eos: Interrogo vos, &c. ut in Vulgata. Corb, delet unum verbum. Græc. 'ANC, DEIS MÈ, SITE πpòs durys 'Epwτń(w vμäs nḍvw Eva nóyor. Kai sπαTé μ Mfs. quidam tollunt eva; alii extremò legunt, Kai TenpinTE. Auguft. in Joh. 1. to. 3. 301. b. Interrogabo vos & ego unum fermonem. Dicite mihi : & in Pf. 80. to. 4. 864. d. Refpondete mihi vos unum fermonem.

.4. Ita legunt Mfs. S. Germ. ambo, & Corb. Sic etiam Cantabr. ult. excepto, aut ab hominibus? S. Mart. Turon. Baptifmum Johannis de cælo, an ex hominibus? Maj. Mon. & S. Gat. Baptifmum Johannis unde erat? de cælo, an ex hominibus? Græcè ut in Colb. & Vulgata. Ambrof. epist. 21. col. 874. a. Baptismum Johannis de cœlo eft, an ex ho

minibus ?

. 5. Mf. Corb. At illi cogitabant inter fe, dicentes : Si dixerimus, De cælo, dicet, Quare non credidiflis illi? Cantabr. At illi cogitabant ad femetipfos, dicentes : Quia fi dixerimus, De cœlo, dicet, Quare ergo non credidiftis ei? S. Germ. 1. Qui fi dixeritis, De cælo, dicet nobis, Quare ergo non, &c. Similiter addunt dicet nobis, S. Germ. 2. S. Gat, & Maj. Mon. Grace : Οἱ δὲ συνελογίζαντο πρὸς ἑαυτές, &c. ut in Vulgata. Tertul. 1. 4. adv. Marc. p. 731. a. huc alludens dicit: De cælis fuit baptifma Jobannis: Et quare, inquit Chriftus, non credidiftis ei? Auguft. in Joh. 1. to. 3. 301. b. Et turbati funt, & dixerunt apud femetipfos : Si dixerimus, De cælo, dicturus eft nobis, Quare ergo non credidiftis illi? & in Pf. 80. to. 4. 864. d. Et aiunt apud fe : Si dixerimus, De cælo, dicturus eft nobis, Quare ergo non credidiftis?

[ocr errors]
[ocr errors]

ego dico vobis, &c. quæ fupra. Sic etiam in Græco eft. Ap.
August. in Joh. 1. & 8. to. 3. 301. c. 539. e. Nec ego dico
vobis in qua poteftate ifta facio.

. 9. Mf. Corb. Capit autem Jefus dicere, &c. ut in Vul-
gata. S. Germ. 1. Homo quidam plantavit vineam..... & ipse
peregrè profectus eft multis temporibus. Cantabr. Dicebat au-
tem parabolam banc : Vineam plantavit homo, tradidit eam
agricolis: ipfe autem peregrinatus eft tempora multa. Gr."Hp-
ξατο δὲ πρὸς τὸν λαὸν λέγειν τὴν Ανθρωπός τις ἐφύτευ
σεν..... και εξέδοτο...... καὶ ἀπεδήμησε χρόνος ικανός ο Με
pluribus abeft rís. Apud Ambrof. 1. 9. in Luc. 1499. f.
Vineam plantavit homo.

31

. 10. Mf. Corb. Et quodam tempore mifit ad cultores fervum, de fructu vineæ darent illi. Coloni autem illum cafum dimiferunt inanem. Cantabrig. Quodam autem tempore mifit ad agricolas fervum, ut de fructu vinea darent ei. Illi autem cafum eum dimiferunt vacuum. S. Germ. 2. Et in tempore quofdam (1. quodam ) mifit ad cultores fervum, &c. Grac. Καὶ ἐν καιρῷ ἀπέςειλε πρὸς τες..... δῆλον, ἵνα.... Οἱ δὲ γεωργοὶ δείραντες αυτὸν, ἐξαπέςειλαν κενόν· al. deeft γεωργοί.

. 11. Mf. Corb. ad verbum convenit cum textu Colb. Cantabr. verò habet, Et mifit alium fervum. Illi autem illum cafum, injuriantes, dimiferunt vacuum. Maj. Mon. delet ult. vacuum, aut inanem, Græcè ita: Kal megoέ Jeτο πέμψαι ἕτερον δῆλον. Οἱ δὲ κακεῖνον δείραντες, και αλιμά carles, anéseinav nevóv.

. 12. Mf. Corb. nil differt à textu Colb. Cantabr, verò fert: Tertium mifit : & hunc vulnerantes dimiferunt vacuum. Græc. Και προσέθετο πέμψαι τρίτον· οἱ δὲ και τέλο τραυματίσαντες, &c. al. οἱ δὲ κακεῖνον, &c.

#. 6. Mf. Corb. Si autem dixerimus, Ab hominibus, plebs . 13. Mf. Corb. Dixit autem... Quid faciam? mittam
certum enim eft Johannem proph. fuiffe. Cantabr. Et fi filium meum charissimum: forfitan verebuntur. Cantabr. Do-
dixerimus, Ab hominibus, lapidabit nos populus omnis: fcit minus autem vinea dixit: Quid faciam ? mittam fil. meum
enim Johannem prophetam fuiffe. Græc. 'Ear de elπw, Edilectum : forfitan hunc reverebuntur. Græc. ut in Vulgata:
ἀνθρώπων, πᾶς ὁ λαὸς καταλιθάας ἡμᾶς πεπειραμένος γάρ
Esir 'Iwávvur Togрútur eivaι, al. yeyové var. Auguft. in Joh. 1.
to. 3. 301. b. Si autem ex hominibus dixerimus effe, time-
anus populum, ne lapidet nos: quia tanquam prophetam babe-
bant Johannem: & in Pf. 80. to. 4. 864. d. Si dixerimus, De
terra, lapidatmos populus : quia ut prophetam eum habent: vide
in Joh. 8. col. 539. d.

. 7. Mfs. Cantabr. & Corb. Et refponderunt nefcire fe nde. Ita quoque in Græco, abfque verbo ult. effet.

. 8. Accinunt Mfs. S. Germ. & S. Gat. Corb. verò de

let vobis, poft dice. Cantabr. hab. Et Jefus dixit eis: Nec

à Mís. tamen quibufdam abeft idóvres, cùm viderint. Ap.
Ambrof. I. 5. de fide, to. 2. 590. b. Quid faciam ? mit-
tam filium meum dilectissimum: forfitan hunc verebuntur : &
infra, 592. b. fortaffe reverebuntur filium meum : & l. 2. de
pœnit. col. 424. b. forfitan ipfum verebuntur.

. 14. Mf. Corb. Quem cùm viderunt coloni, cogitave-
runt & intra fe, dicentes..... 5 noftra fiat hæreditas. Canta-
brig. Videntes autem illum, cogitabant ad invicem, dicentes:
Hic eft hæres, venite, occidamus illum, ut noftra fiat, &c.
Gr. Ιδόντες δὲ αυτὸν οἱ γεωργοί, διελογίζοντο πρὸς ἑαυτές,
dévorles..... Seûle, dπoxleira dutòr, ïva üμär vérulau n

[ocr errors]
[ocr errors]
[blocks in formation]
[ocr errors]

A. 4. minuet illum.

19. Et quærebant principes facerdotum, & Rom. 9. Scribæ, mittere in illum manus illa hora: & ti1. Pet. muerunt populum cognoverunt enim quòd ad ipfos dixerit fimilitudinem hanc.

33.

2.7.

Matth. 20. Et obfervantes miferunt infidiatores, qui 22.15. fe juftos fimularent, ut caperent eum in fermone, ut traderent illum principatui, & poteftati præfi

Marc.

12. 13.

Rom. $3.7.

dis.

21. Et interrogaverunt eum, dicentes: Magifter, fcimus quia rectè dicis, & doces : & non accipis perfonam, fed viam Dei in veritate doces :

22. licet nobis tributum dare Cæfari, an non? 23. Confiderans autem dolum illorum, dixit. ad eos: Quid me tentatis ?

24. Oftendite mihi denarium. Cujus habet imaginem, & infcriptionem? Refpondentes dixerunt

ei : Cæfaris.

25. Et ait illis Reddite ergo quæ funt Cæfaris, Cæfari; & quæ funt Dei, Deo.

VERSIO ANTIQUA.

15. Et ejectum illum extra vineam, occide- Ex Ms. Colbert runt. Quid ergo faciet dominus vineæ ?

16. veniet, & perdet colonos iftos, & dabit
vineam aliis. Quo audito, dixerunt illi: Abfit.

17. Ille autem afpiciens illos, dixit: Quid ergo
eft hoc, quod fcriptum
eft hoc, quod fcriptum eft: Lapidem quem re-
probaverunt ædificantes, hic factus eft in caput
anguli?

18. Omnis, qui ceciderit fuper illum lapidem,
conquaffabitur: fuper quem ceciderit autem,

comminuet illum.

19. Et quærebant principes facerdotum, & Scribæ, mittere in illum manus ipfa hora: & timuerunt populum cognoverunt enim quòd ad iftos dixit fimilitudinem iftam.

20. Et cùm rediffent principes facerdotum, fummiferunt infidiatores, qui fe juftos fimularent, ut apprehenderent fermones ejus, & traderent illum poteftati & magiftratus, & præfidis.

21. Et interrogaverunt illum, dicentes: Magifter, fcimus quòd rectè dicis : & non accipis perfonam, fed in veritate viam Dei doces :

22. licet nobis dare tributum Cæfari, aut non ¿ 23. Confiderans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis?

24.. Oftendite mihi denarium. Et oftenderunt denarium. Et dixit eis: Cujus habet imaginem, & fcriptionem? Refpondentes dixerunt: Cæfaris.

25. Et ait illis: Reddite ergo quæ Cæfaris funt, Cæfari; & quæ Dei funt, Deo.

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUA M.

[blocks in formation]

:

. 16. Sic habent Mfs. Corb. S. Germ. S. Gat. &c. Cantabr. verò ita veniet, perdet agricolas, & dabit vineam aliis. At illi audientes, dixerunt: Abfit. Græc. exeuσεται, καὶ ἀπολέ(ς τις γεωργὲς τέτες, και διώσο... Ακέσαντες δὲ, εἶπον· Μὴ γένοιτο.

V. 17. Mf. Corb. Ille autem afpiciens illos, ait illis, &c. ut in textu. Cantabrig. At ille infpiciens eos, dixit: Quid eft ergo quòd fcriptum eft hoc, &c. nec aliter in Græco eft.

. 18. Mf. Corb. textui concinit, nifi exceperis geminum fupra, pro fuper. In Cantabr. fic: Omnis, qui ceciderit Super..... confringetur: fuper autem quem..... comminuet illum. Sic etiam in Græco, nifi quòd pro comminuet, habetur xx, ad litt. ventilabit. Unde Ambrof. in Pf. 40. col. 878. f. legit : Omnis enim, qui fuper hunc lapidem ceciderit, conquaffabitur: fupra quem autem ceciderit, emundabit eum: tum addit: alii habent, ventilabit eum; alii, comminuet: ita quoque ipfe legit l. de Tob. c. 21. col. 619. a. Auguft. in Joh. 1. to. 3. 314. b. Qui ceciderit fuper lapidem iftum, conquaffabitur: 5 fuper quos ceciderit lapis ille, conteret eos: & tract. 3. in 1. Joh. to. 3. 846. b. Quicunque offenderit in lapidem iftum, conquaffabitur: & fuper quem venerit lapis ifte, conteret eum : & in Pf. 45. to. 4. col. 405. g. Qui offenderit in lapidem illum, conquaffabit eum: fuper quem venerit, conteret eum. Vide ad Matth. 21. 44. . 19. Mf. Corb. textui Colb. accedit, nifi quòd habet, ad ipfos dixerit, loco ad iftos dixit. S. Germ. 1. cognoverunt autem quod ad ipfos dixerit fimilitud. iftam. Cantabrig. Et quærebant..... mittere fuper eum manus ipfa hora: timuerunt autem populum: fcierunt enim quoniam ad illos dixit parabolam hanc. Græc. Kai úτu Car o...... & wiCarev ἐπ ̓ αὐτὸν τὰς χεῖρας ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ καὶ ἐφοβήθησαν....... ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αυτὲς τὴν παραβολὴν ταύτην εἶπε· Μfs. plures initio, Καὶ ἐζήτεν οἱ, &c.

2

αν

. 20. Mf. Corb. Et cùm receffiffent, fummiferunt qui fe juftos effe fimularent, ut apprehenderent fermones ejus, traderent illum poteftati, & magiftratui præfidis. S. Germ. I. Et cùm receiffent, miferunt, &c. quæ in Vulgata. S. Germ. 2. & S. Gat. qui fe effe juftos fimularent, &c. Maj. Mon. & S. Gat. fimilarent. Cantabr. Et recedentes miferunt obfiduanos, in dolo loquentes effe fe juftos, ut adprebenderent verborum ejus, ut traderent eum præfidi. Græc. Kal TaxTupú Carles àπéseixar éixabétes, UTоxerroμéres &αUTYS Jixairs ἀπέσειλαν ἐ[καθέτες, ὑποκρινομένες ἑαυτὲς δικαίες Eiras, ira sig tò ἐπιλάβωνται αυτό λόγο, εἰς τὸ παραδίναι αυτόν

[merged small][ocr errors]

. 21. Mf. Corb. textui Colb. congruit, præterquam quòd extremò habet, fed viam Dei in veritate docens. S. Mart. Turon. ut in Colbertino. Cantabr....... fcimus quoniam dices rectè, & doces : & nullius accipis perfonam, fed in veritate viam Dei doces. S. Germ. 2. fed in veritate viam Domini doces. Græcum legit, & auCóveis πpóowTor, loco non accipis per(onam, cætera ut in Vulgata. Mrs. quidam ferunt,&devis xaμCáveis apóswer. Auguft. in Pf. 34. col. 243. e. Magifter, fcimus quia nullius perfonam accipis, & in veritate viam Dei doces. Auct. 1. de promiff. p. 2. c. 22. col. 147. d. Magifter, fcimus quia in veritate doces, & nullius perfonam accipis.

. 22. Mis. Corb. & Cantabr. textui Colb. favent, & Græco. Auguft. in Pf. 34. col. 243. e. licet dare tributum Cafari, an non licet? Ambrof. fer. contra Aux. to. 2. 872. b. Magifter, licet tributum dare Cafari, aut non? Auctor I. de promiff. ubi fup. licet tributum dare Cæfari, an non?

. 23. Mfs. Corb. & Maj. Mon. Confiderans autem Jefus dolum illorum, dixit ad eos, &c. Corb. dixit eis. Cantabr. Cognofcens autem eorum iniquitatem, dixit ad eos, &c. Græcè, Tuv Tavepylar, cujus loco Mfs. nonnulli ponunt, Tr Toruplar, malitiam. Ambrof. fer. contra Aux. col. 872. b. Quid me tentatis ?

. 24. Mf. Maj. Mon. Oftendite mihi denarium, ut videam cujus babet imag. infcriptionem, &c. ut in Vulgata. Corb. legit fcriptionem, abfque ei, poft dixerunt ; cæt. ut in Vulgata. Cantabr. Oftendite mihi figuram. Cujus habet imaginem, & fuperinfcriptionem? Refpondentes dixerunt : Ćasaris. Græcè ut in Vulg. nifi quòd additur Aè, autem, verbo Refpondentes; tolliturque ei, poft dixerunt ; alias tamen deeft . Ambrof. ferm, contra Aux. to. 2. 872. b. Oftendite mihi denarium. Cujus imaginem habet, & infcriptionem? limiliter 1. 9. in Luc. 1502. b. Cujus habet imaginem, & infcriptionem?

. 25. Mf. S. Mart. Turon, nil omnino differt à textu Colbertino. Corb. initio legit: Et ait illis Jefus, &c. quæ in Vulgata. Cantabr. Ille autem dixit eis: Reddite quæ funt Cafaris, Cafari ; & quæ Dei funt, Deo. S. Germ. 2. deler Cafaris. Græc. O de siner durcis 'ATÓNCTE TOÍVUY Tà Kaiσαρος, Καίρι καὶ τὰ τῇ Θεῖ, τῷ Θεῷ al. Απόδοτε ενα Tertul. 1. 4. adv. Marc. p. 731, a. Reddite qua Cafaris, Cafari; & quæ funt Dei, Deo. Itidem Ambrof. fer, cont. Aux. col. 872. c. præpofito verbo funt, nomini Cafaris. Auguft. 1. 2. de fer. Do. in m. to. 3. 229. c. Reddite ergo Cafari, quod Cafaris eft; & Deo, quod Dei eft. Vigil. Tapf. 1. 12. de Trin. p. 308. a. Reddite ergo qua funt Cæfari, Cafari; & qua Dei funt, Deo,

[blocks in formation]

27. Accefferunt autem quidam Sadducæorum, qui negant effe refurrectionem, & interrogaverunt illum,

28. dicentes: Magifter, Moyfes fcripfit nobis: Si frater alicujus mortuus fuerit habens uxorem, & hic fine filiis mortuus fuerit, ut accipiat eam frater ejus uxorem, & refufcitet femen fratri fuo. 29. Septem ergo fratres erant apud nos : & primus accepit uxorem, & mortuus eft fine filio.

30. Et fequens accepit illam, & ille mortuus eft fine filio.

31. Et tertius accepit illam, & mortuus eft fine filio Similiter & omnes feptem, & non reliquerunt filios.

32. Mortua eft & mulier.

33. In refurrectione autem, cujus eorum erit uxor? nam feptem habuerunt illam uxorem.

34. Et ait illis Jefus: Filii hujus fæculi generant, & generantur:

35. at hi, qui digni habentur fæculi illius in refurrectione mortuorum, neque nubunt, neque ducunt uxores :

36. neque enim moriuntur: nam funt fimiles Angelis Dei, quia refurrectionis filii funt.

VULGATA NOVA.

26. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe : & mirati in refponfo ejus, ta=

cuerunt.

[blocks in formation]

NOTE AD VERSIONEM

. 26. Similiter habent Mfs. Corb. & S. Germ. 2. Cantabr. verò ita: Non potuerunt autem ejus verbum adprehendere in confpectu populi : & mirantes in refponfione ejus, tacuerunt. S. Germ. 1. fimiliter legit, in refponfione ejus; S. Gat. S. Mart. Turon. & Maj. Mon. in refponfis ejus; præterea S. Gat. initio habet, Et non potuerunt refpondere. Gr. Καὶ ἐκ ἔχυσαν ἐπιλαβέθαι αυτῷ ῥήματος, &c. ut in tex

tu.

.27. Sic legunt Mfs. Corb. S. Germ. S. Gat. &c. Cantabr. verò, Accedentes autem quidam Sadduc. qui dicunt refurrectionem non effe, interrog. &c. Nec aliter in Græco, nifi excipiatur verbum ἀντιλέγοντες, pro dicunt ; al. λέγοντες. Vide fis Tertul. I. 4. adv. Marc. p. 731. a.

rem,

. 28. Mf. Cantabr. dicentes: Magifter, Moyfes fcripfit nobis: Si cujus frater mortuus fuerit fine filiis, habens uxout accipiat frater ejus uxorem ejus, & refufcitet femen fratri fuo. S. Germ. 1. S. Gat. Maj. Mon. & Corb. Si frater alicujus mortuus fuerit habens uxorem, 5 hic fine filiis fuerit, ut accipiat, &c. quæ in Vulgata. S. Mart. Turon. bic fine filiis fuerit, ut accipiat eam uxorem, abfque medio abfque medio frater ejus. Græc. 'Ear Tivos afexpos amolárne xar yuvaina, κι ἔλος άτεκνος ἀπεθάνη, ἵνα λάβη ὁ ἀδελφὸς αὐτῇ τὴν γυναῖ xa, yarasion, &c. Mfs. quidam pro drogár, habent paulòque poft al. dvasion. Apud Ambrof. 1. 9. in Luc. 1503. Si frater alicujus mortuus fuerit. Auguft. in Pf. 44. col. 393. g. Si mortuus fuerit frater, accipiat uxorem ejus frater ejus, & fufcitet femen fratri fuo.

. 29. Mf. Corb. concordat cum textu Colb. nifi quòd habet autem initio, pro ergo. Cantabr. Erant apud nos feptem fratres: 5 primus accipiens uxorem, mortuus eft fine filiis. Græcè pariter, λabar yuvaina, até Javer aτexvos priora ut in Vulg. Mfs. tamen quidam addunt ap', ver

bo erant.

. 30. Cum Vulgata concinit Mf. S. Germ. 1. cui accedunt Mis. S. Gat. & Maj. Mon. præterquam quod ultimò habent fine filiis. S. Germ. 2. fimpliciter, Et fequens accepit illam, abfque feqq. Cantabr. multò breviùs, Et fecundus, prætermiffis verbis aliis. Non plura quoque leguntur in Copt. In Mf. Corb. verfus totus omittitur. In Græco fic: Καὶ ἔλαβεν ὁ δεύτερος τὴν γυναῖκα, κ ἔτος ἀπέθανεν ατε*ros. Vide fis Tertul. I. 4. contra Marc. p. 731. b.

ANTIQUAM.

ron. Novissima omnium mortua eft & mulier. S. Gat. & Maj. Mon. Noviffima omnium defuncta eft mulier. Gr. "Ysg δὲ πάντων ἀπέθανε κ ή γυνή al. deeft δὲ πάντων ; al. fimpliciter dé.

. 33. Mf. Corb. In refurrectione, cujus erit uxor ? fiquidem feptem habuerunt illam. Cantabr. Vulgate confonat, nifi quòd habet feptem enim, loco fiquidem feptem. Maj. Mon. omnes enim habuerunt eam uxorem. Græc. Cantabri gienfi Lat. congruit, nifi exceperis verbum vivera, pro erit; fed Mfs. plures ferunt sai. Arnob. Afr. annot, in Evang. P. 333. f. In refurrectione ergo, cujus eorum erit uxor? nam omnes feptem habuerunt illam uxorem. Vide Tertul. 1. 4. adv. Marc. p. 731. a.

. 31. Mf. Corb. fic habet: Et tertius accepit illam. Similiter omnes feptem non reliquerunt filios: nec addit feq. & mortui funt. S. Germ. 1. verò omittit tantùm prima verba, Et tertius accepit illam ; reliqua ut in Vulgata. Cantabr. hæc tantùm præfert: Et tertius. Dein: Similiter 5 feptem non dimiferunt filios, & mortui funt. Græc. Kai τρίτος ἔλαβεν αυτήν. Ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἑπτὰ, κι ν' κατέλιπον τέκνα, κι απέθανον• Mr. unus habet σπέρμα, loco τέ

χία.

. 32. Mf. Corb. Noviffimè mortua eft mulier. Cantabr. Novifimè & mulier mortua eft, S. Germ. I. & S. Mart, Tu

[ocr errors]

. 34. Mfs. Corb. & S. Gat. textui Colb. refpondent, nifi quòd ponunt generantur, ante & generant. Codex Maj. Mon. utrumque habet, nubent, & tradent ad nuptias; generantur, & generant. Cantabr. Et dixit ad eos: Filii hujus fæculi pariuntur, & pariunt; nubunt, & nubumtur. Græc. Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰκός" Οι..... γαμαι, και έχει yaμloxortar al. Exyaμizorlar. Tertul. I. 4. adv. Marc. p. 731. b. alludens ait: Refpondit igitur, bujus quidem ævi filios nubere. Cypr. 1. de hab. virg. p. 180. b. & l. 3. Teftim. p. 315. c. cum textu noftro Colb. Filii fæculi hujus generant, generantur. Itidem Auguft. 1. 15. de civitate Dei, c. 20. to. 7. 402. a. & l. 1. de pecc. mer. to. 10. 15. f. necnon Auct. 1. de promiss. p. 2. c. 22. col. 148.

a.

. 35. Mf. Corb. at illi, qui digni habentur fæculi illius, & refurrectionis ex mortuis, neque nubunt, neque nubuntur, neque ducunt uxores. Cantabrig. qui autem digni fuerint faculi hujus obtinere, I refurrectionis ex mortuis, neque nubunt , neque nubuntur. S. Gat. neque nubunt, neque ducent uxores; Maj. Mon. Maj. Mon. neque nubunt, neque ducunt, &c. Grec, οἱ δὲ καταξιωθέντες τὸ αἰῶνος ἐκείνῳ τυχεῖν, ἢ τῆς ἀνασάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν, ἔτε γαμβον, ἔτε ἐκγαμίσκονται, al. exyaμllorTal. Tertul. ubi fup. addit, quos verò dignatus fit Deus illius avi poffeffione, & refurrectione à mortuis, neque nubere, neque nubi. Cypr. 1. de hab. virg. p. 180. b. qui autem habuerint dignationem fæculi illius, & refurrectio nis à mortuis, non nubunt, neque matrimonium faciunt:fimiliter 1. 3. Teftim. p. 315. c. præter hoc initio, babuerunt ; ultimòque, non nubunt, neque nubuntur. August. in Pf. 43. to. 4. 376. d. & 1. de bono vid. to. 6. 377. b. neque nubent, neque uxores ducent. Auct. 1. de fing. cler. p. 537. b. qui digni habentur fæculi illius, & refurrectionis à mortuis, non nubent, neque nubentur. Auct. 1. de prom. p. 2. c. 22. col. 148. a. qui autem digni fuerint fæculum illud contingere, neque nubent, ,neque nubentur.

. 36. In Mf. Corb. omnia ut in textu Colb. præter fut. morientur, pro præf. moriuntur. Cantabr. habet, nec enim mori adhuc poffunt: aquales Angelis enim funt Deo, cùm fint refurrectionis filii, S. Gat. & Maj. Mon, neque ultra jam mo◄

[blocks in formation]

Marc, pedum tuorum?

12.36.

Matth. 23.6.

44. David ergo Dominum illum vocat : & quomodo filius ejus est?

45. Audiente autem omni populo, dixit difcipulis fuis:

46. Attendite à Scribis, qui volunt ambulare in ftolis, & amant falutationes in foro, & primas Marc. cathedras in fynagogis, & primos discubitus in

12.38.

Sup. 11. 43.

conviviis:

47. qui devorant domos viduarum, fimulantes longam orationem. Hi accipient damnationem majorem.

[merged small][merged small][ocr errors][merged small]

tuis?

44. Si David Dominum illum vocat : quomodo filius ejus eft?

45. Audiente autem omni populo, dixit Jefus ad difcipulos fuos:

46. Attendite à Scribis, qui volunt ambulare in ftolis, & amant falutationes in foro, & primas cathedras in fynagogis, & primos discubitus in conviviis:

47. qui fingentes longam orationem, devorant panes viduarum. Hi majorem damnationem accipient.

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

ri poterunt: funt autem fimiles Angelis, & filii funt Dei, quia
refurreaionis filii funt. Græc. ἔτε γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύναν
Tai joάfrenos ráp slot, &c. ut in Vulgata. Tertul. 1. 4. ad-
versùs Marc. p. 731. b. quia nec morituri jam fint, cùm fi-_
miles Angelorum fiant Dei, & refurredlionis filii facti: & in-
fra, 732. c. quia nec morientur in illo, nec nubent, fed erunt
ficut Angeli. Cypr. 1. de hab. virg. p. 180. b. & l. 3. Te-
ftim. p. 315. c. neque enim incipient mori : aquales enim
funt Angelis Dei, cùm fint filii resurrectionis. August. quæft.
49. in Luc. to. 3. 274. b. non enim ultra incipiunt mori: &
in Pf. 43. to. 4. 376. d. necnon 1. de bono vid. to. 6.
377. b. non enim incipient mori : fed erunt aquales Angelis
Dei. Auctor 1. de fing. cler. p. 537. neque enim morientur :
nam funt fimiles Angelis Dei, quia refurrectionis filii funt.
Auct. 1. de prom. p. 2. c. 22. col. 148. a. non enim jam
mori poterunt: quoniam funt fimiles Angelis, & filiis Dei.

. 37. Mf. Corb. in omnibus convenit cum textu Col-
bert. fi exceperis unum verò, pro verè, ante refurgunt. S.
Gat. Quia verò refurgent mortui, Moyfes oftendit, &c. quæ
in Vulgata. Maj. Mon. Quia verè refurgent mortui, Moy-
fes, &c. S. Germ. 2. paulò poft habet, ficut dicit : Vidi Do-
minum, &c. Cantabr. Quia autem refurgunt mortui, Moy-
Jes fignificavit in rubo, quomodo dicit Dominum, Deum, &c.
quæ fupra. Græc. "OTI de eyel@grтa oi vexegi, MwCs
ἐμήνυσεν ἐπὶ τῆς βάτε, ὡς λέγε Κύριον, &c.

. 38. Mf. Corb. Deus ergo non eft mortuorum, &c. ut in Vulgata. Cantabr. Deus mortuorum non es, fed vivorum: omnes enim illi vivent, Græc. ut in Vulg. Tertul. I. de anima, p. 490. c. Deus enim vivorum, non mortuorum. Cypr. ep. 27. ad lapf. p. 38. a. Deus non eft mortuorum, fed vivorum: & 1. 3. Teftim. p. 315. c. Dominus Deus Abraham, & Deus Ifaac,& Deus Jacob, non eft Deus mortuorum, fed vivorum: omnes enim illi vivunt. S. Pacian. fer. de Bapt. P. 319. b. Omnes autem illi vivunt : Deus enim vivorum eft, non mortuorum. Auguft. in Joh. 11. to. 3. 625. c. Non eft Deus mortuorum, fed vivorum : omnes enim illi vivunt.

. 39. Mf. Corb. Et refpondens quidam Scribarum, dixerunt: Magifter, &c. Cantabr. Refpondens autem quidam de Scribis, dixerunt: Magifter, &c. S. Mart. Turon. tollit pariter ei, poft dixerunt. Deeft etiam in Græco. Tertul. I. 4. adversùs Marc. id unum memorat: Magifter, bene diriti,

#. 40. Mf. Corb. Et jam ampliùs non funt aufi eum, &c. Cantabrig. Ampliùs autem non fuerunt aufi interrogare eum nihil. Græc. Οὐκ ἔτι δὲ ἐζόλμων ἐπερωτᾷν αυτὸν ἐδέν al. ¿lı ráp.

. 41. Mf. Corb. textui favet Colbertino. Cantabrig. delet ult. effe. Græcè ut in Vulg. Nec aliter apud Victorin. Afr. 1. 1. contra Arium, p. 258. b.

. 42. Mf. Corb. Et ipfe David dixit in lib. Pf. Dicit Dominus, &c. ut fupra. Cantabr. Et ipfe David dicit in lib. Pf. Dicit Dom..... fede ad dexteram meam. Græc. ut in Vulgata. Sic etiam apud Victorin. Afr. ubi fupra. Item apud Ambrof. 1. 10. in Luc. 1503. d. Dixit Dominus Domino

meo.

. 43. Textui Colb. fuffragatur Mf. Corb. Item Cantabr. nifi quòd initio hab. ufquedum, pro donec. Græcè ut in Vulgata Syr. tamen, Perf. Arab. & Copt. legunt vπоxár, loco TOTór. Victorin. Afr. loco cit. hunc ver fum prætermittit, quamvis antecedentem prope & fubfeq. referat.

*. 44. Mf. Corb. Si David in spiritu Dominum illum vocat, &c. Cantabr. David Dominum illum vocat : quomodo filius illius eft? Græc. ut in Vulgata. Tertul. 1. 4. contra Marc. p. 731. c. huc alludens dicit: Si autem Scribe Chriftum filium David exiftimabant, ipfe autem David Dominum eum appellat. Victorin. Afric. 1. 1. contra Arium, p. 258. b. David ergo Dominum vocat : & quomodo filius ejus?

*. 45. Mf. Corb. textui Colbert. planè fimilis. Reliqui Vulgatæ, præter Cantabr. qui habet ad difcipulos, pro di fcipulis fuis. Græc. ut in Vulgata.

V. 46. Ita ferunt Mfs. S. Germ. S. Gat. & Maj. Mon. Item Corb. nifi quòd habet: Attendite vobis ab Scribis... S primas cathedras in foro. Cantabrig. Attendite à Scribis, qui volunt..... & amantium..... & primas cath. in fynagogis, I primos adcubitos in cœnis. Græc. textui noftro fuffragatur, nifi exceperis plur. & rais avocais, pro fing. in foro.

#. 47. Mf. Corb. qui fingentes longam orationem, & dem vorant panem viduarum, &c. ut in Vulgata. Cantabr. verò: qui comedunt domos viduarum, occafione longa orantes. Hi accipient amplius judicium. Græc. οἱ κατεπίεοι τὰς οἰκίας τῶν χειρῶν, ἢ προφάς μακρὰ προσεύχονται. Οὗτοι λήψονται περισσότερον κρίμα al. μακρᾷ ; al. προσευχόμενοι

« ZurückWeiter »