Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors]

1

Ifai. 62.

II.

[blocks in formation]

5. Dicite filiæ Sion: Ecce rex tuus venit tibi manfuetus, fedens fuper afinam, & pullum fiZach. 9. lium fubjugalis.

9.
Joan, 12.

15.

6. Euntes autem difcipuli fecerunt ficut præcepit illis Jefus.

7. Et adduxerunt afinam, & pullum : & impofuerunt fuper eos veftimenta fua, & eum defuper federe fecerunt.

8. Plurima autem turba ftraverunt veftimenta fua in via: alii autem cædebant ramos de arboribus, & fternebant in via :

9. turbæ autem, quæ præcedebant, & quæ fequebantur, clamabant, dicentes: Hofanna fi

VERSIO ANTIQUA.

3. & fi quis vobis aliquid dixerit, dicite quia Ex Ms. Colbert, Dominus opera eorum defiderat : & confeftim dimittet eos.

4. Hoc autem factum eft, ut adimpleretur quod dictum est per Zachariam prophetam di

centem :

5. Dicite filiæ Sion: Ecce rex tuus venit tibi manfuetus, & fedens fuper afinam, & pullum novellum fubjugalem.

6. Euntes autem difcipuli fecerunt ficut præcepit illis Jesus.

7. Et adduxerunt afinam, & pullum ejus : & impofuerunt fuper eos veftimenta fua : & fédebat fuper eum Jefus.

8. Plurima autem turba ftraverunt veftimenta fua in via: alii autem cædebant de arboribus ramos, & ftraverunt in via :

9. turbæ autem, quæ præcedebant, & quæ fe-
quebantur, clamabant, dicentes: Ofanna filio
NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

Ita quoque in Græco eft, addito uno aurois, ad dicens.
Mfs. S. Germ. ambo Vulgatæ confonant. Hilar, in hunc
loc. col. 712. b. legit: dicens: Ite in caftellum, quod contra
vos eft; paulòque poft fic narrat ipfe: mittuntur ut afinam
ligatam cum pullo ejus abfolvant, atque ad eum perducant.
Auct. op. imp. in Matth. hom. 37. dicens eis: Ite in cast.
quod contra vos eft, 5 confeftim invenietis afinam allig. &c.
quæ in textu. Juvencus l. 3. p. 70. h. fic pergit:

Obvia caftelli monftrans habitacula Chriftus,
Inde afinam pariter fætu comitante repertam
Ducere.....

. 3. Mf. S. Germ. 1. cum textu Colb. congruit. Corb.
verò duplex habet: & fi quis vobis..... dicite quoniam
Dominus operam eorum defiderat: 5 confeftim remittet eos.
Sic etiam in Clarom. excepto uno demittit, pro remittet.
S. Germ. 2. & fi quis aliquid dixerit vobis, dicite, &c.
ut in Vulgata. Cantabrig. & fi quis vobis dixerit: Quid
facitis? dicetis quoniam Dominus eorum opus habet: & con-
tinuo dimittit eos. Ita quoque in Grzco eft, nifi quod τί,
quid, jungitur cum antecedentibus, detracto nimirum
feq. facitis; extremòque legitur, evbéws Né àπOSEXET fed
in Mfs. nonnullis additur Tí TETTE; & in plerifque ul-
rimo habeur præf. ἀποςέως, non fut, ἀποτελεῖ. Vide fis
apud Marc. 11. 3. & Luc. 19. 31. Hilarius in Matth.
col. 712. b. rem fic narrat: & fi quis interroget cur ita
fiat, refpondeant, Domino neceffarios, ac flatim remittendos.
Auct. op. imp. in Matth. hom. 37. p. 156. e. & fi quis
vobis aliquid dixerit, dicite: Dominus operam eorum defi-
derat: confeftim autem remittet eos. Juvencus l. 3. p. 70. h.
vel fi quis caufam difquirere vellet

Cur fua tam fubitò quoquam jumenta trahantur,
Reddere huical. Huic reddas ) noftro nunc his opus
effe Magiftro.

. 4. Mf. Clarom. ad verbum confonat textui Colber-
rino. Accinunt pariter S. Germ. I. & Corb. 1. fed tacent
Zachariam. Similiter in Corb. 2. & Cantabrig. Hoc autem
factum eft, ut impleretur; Cantabrig. compleretur, &c.
abfque nomine Zachariam. S. Germ. 2. S. Gat. &c. ut
in Vulgata, cui etiam refpondet Græcum: Mf. 1. tamen
addit Zaxapír. Hilarius quoque in Pf. 145. col. 572. d.
legit: Hoc autem factum eft, ut impleretur quod dictum eft
per Zachariam proph. dicentem. Auct. verò op. imp. in
Matth. hom. 37. p. 157. Hoc autem totum factum eft, ut
impleretur quod dictum eft per Proph. dicentem. Juvencus 1.
3. p. 70. h. hunc verfum cum fequenti transfert poft ver-
fum feptimum, quem vide.

. 5. Mís. S. Germ. 1. & S. Gat. confentiunt cum textu Colb. præterquam quòd tollunt ambo penult. novellum; ac præterea S. Gat. conjunctionem &, ante fedens. S. Germ. 2. hab. & fedens; cæt. verò ut in Vulgata. Corb. 1. fimpliciter, fedens fuper pullum afinæ. Corb. 2. & Clarom. cum Colb. noftro, fedens fuper afnam, & pullum novellum fubjugalem. Cantabrig. afcendens fuper afinam, 5 pullum fubjugalem. Græc. ißeΕικῶς ἐπὶ ὄνον, κ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίο al. deeft y, ante πώς 20. Hilar. in Pf. 145. col. 572. d. eadem omnino refert quæ in textu Colb. detracta tantùm conjunct. &, ante fedens. Auct. op. imp. in Matth. hom. 37. habet: Dicise..... Ecce..... Jedens fuper afinam, & pullum filium jumenti: paulò verò poft, fuper afinam, & pullum ejus.

. 6. Concinunt Mfs. S. Germ. Corb. S. Gat. &c. Clarom. verò habet: Exeuntes autem difcipuli ejus, fecerunt ficut præcepit, &c. Cantabrig, Abeuntes autem difci

puli fecerunt ficut præceperat, &c. Græc. Пopeuterres E
οἱ μαθηταὶ, και ποιήσαντες καθώς προσέταξεν, &c. al. ἐποίησαν
xatas, &c. Auct. op. imp. in Matth. hom. 37. p. 158. a.
Euntes autem difcipuli fecerunt ficut præceperat eis Jefus. Ju-
vencus l. 3. p. 70. h.

Difcipuli celeri complent præcepta paratu,

#. 7. Mf. Corb. 1. Et adduxerunt afinam, & pullum:
& impofuerunt fuper eum veftimenta: fedebat fuper eum.
Sic etiam habet Corb. 2. addito nomine Jefus, in fine.
Clarom. Et adduxerunt afinam, pullum ejus: & impo-
fuerunt fuper eum veftimenta fua : Jefus autem afcendit, S
fedit fuper eum. Cantabrig. Ét adduxerunt afinam, & pul-
lum: 5 fuperpofuerunt fuper eum veftimenta: fedebat fu-
per eum. S. Germ. 2. 5 impofuerunt eum veftimenta, I
Super eum federe fecerunt. S. Gat. & impofuerunt ei vesti-
menta, &c. ut in Vulgata. Maj. Mon. & pofuerunt ei, &c.
S. Germ. 1. nil omnino differt à Vulg. Græc. "Hyayor
τὴν ὄνον τὸν πῶλον ἐπέθηκαν ἐπάνω αυτῶν τὰ ἱμάλια
αυτῶν, ἡ ἐπεκάθισαν επάνω αυτῶν· al. ἐπέθηκαν αυτῷ· fub
inde Mis. plures, ἐκάθιζεν ; al. ἐπάνω αυτής, al. αυτό.
Auct. op. imp. in Matth. hom. 37. p. 158. Et adduxe-
runt afinam, pullum: 5 impofuerunt fuper eum vesti-
menta fua, eum defuper federe fecerunt. Arnob. Afer,
annot. in Evang. p. 333. c. Et adduxerunt afina pullum,
fedit fuper eum. Similiter in Vulg. Marc. 11. 7. & fedit
fuper eum. Juvencus l. 3. p. 70. h. 71. a.

Adducunt, mollifque fuper velamina veftis
Infternunt placidum pullum, præbentque fedendum.

Tum addit:

Hinc veteris quondam fluxit vox nuncia Vatis:
Ecce venit placidus tibi rex, quem terga fedentem
Pramitis geftant afina, pullique fequentis:
quæ refpondent verfibus 4. & 5. antecedentibus. Vide
etiam Joh. 12. 14. 15. in Vulgata.

. 8. Mf. S. Germ. 2. Plurima autem turba firaverunt,
&c. ut in Vulgata. Corb. 2. Plurima autem turba sub-
ftraverunt veftimenta fua in via: alii autem..... & ftra-
verunt in via. Clarom. Major autem pars turbæ fubfterne-
bant veftimenta fua in via: alii autem..... & fubfterne-
bant in via. Cantabrig. Plurima autem turba firaverunt
veftim. fua in via: alii verò præcidebant ramos.....
fiernebant, &c. S. Germ. I. & Corb. 1. ut in Vulgata;
cui etiam Græc. confonat. Hilar. in hunc loc. col. 713. d.
dicit: Veftimenta fua incedentis itineri fubfternunt: paulò-
que poft excifarum arborum ramos poft veftimenta fubfter-
nunt. Auct. op. imp. in Matth. hom. 37. p. 158. Plu-
rima autem turba veftimenta fua fternebat : alii autem, &c.
ut in Vulg. Arnob. Afer , annot. in Evang. p. 333. c.
Et deponentes veftimenta fua in via: alii autem cadebant
ramos de arboribus, & projiciebant ante eum. Juvencus 1.
3. P. 71. a.

Tum populi fratas prætexunt veftibus omnes,
Quaque iter eft Chrifto, fubnexa fronde coronant:
Proxima tunc alii fpoliant palmeta virore.

.9. Mf. Clarom. nil omnino differt à textu Colb, nec
etiam S. Germ. 1. nifi quòd habet qui venis, & Offanna.
S. Germ. 2. Ozanna fili David: benedictus, qui venturus
eft in nom. Dom. ozanna in excelfis. Corb. 1. addit eum,
ad verbum præcedebant; tollitque & quæ fequebantur ; cæt.
ut in Vulgata. Cantabrig. verò legit: turba autem, qua
præcedebant eum, & quæ fequebantur, clamabant dic. Of-
fana..... offana in excelfis, S. Gat. Ofanna filii David:
benedictus, qui venturus es, &c. Maj. Mon. Ofanna fili

VERSIO ANTIQUA.

E M. Colbert. David: benedictus, qui venit in nomine Domini: ofanna in excelfis.

10. Et cùm intraffet Jefus Jerofolymam, commota eft univerfa civitas, dicens: Quis eft hic? 11. Multi autem dixerunt: Hic eft Jefus pro pheta à Nazareth Galilææ,

12. Et intravit Jefus in templum Dei, & ejiciebat omnes ementes & vendentes in templo; & menfas numulariorum, & cathedras vendentium columbas evertit :`

13. & dixit illis; Scriptum eft: Domus mea domus orationis vocabitur: vos autem feciftis illam fpeluncam latronum.

14. Et accefferunt ad eum cæci, & claudi in templo: & fanavit eos.

&

15. Videntes autem principes facerdotum, Scribæ, mirabilia quæ fecit Jefus, & pueros clamantes in templo, & dicentes: Hofanna filio David : indignati funt

?

16. & dixerunt ei: Audis quid ifti dicunt? Jefus autem dixit illis: Utique: non legiftis: Quia ex ore infantium & lactantium perfecifti laudem?

[blocks in formation]

NOTE AD VERSIONEM ANTIQUAM.

David..... in excelfis. Corb. 2. Vulgatæ confonat, unà
cum Græco; Mfs, tamen nonnulli addunt duròr, ad præ-
cedebant. Iren. 1. 4. c. 11. p. 240. b. Ofanna fili David:
benedictus, &c. ut in textu Colb. Tertul. 1. cont. Prax.
p. 852. a. benedictus, qui venit in nomine Domini. Hilar.
in hunc Matth. loc. col. 713. d. turba autem, & præcedens,
confequens clamabat: Hofanna fili David (Mis. 7. filio:)
benedictus, qui venit in nomine Domini. Hieron. epift. ad
Damaf. to. 4. 146, c. textui Colb. fuccinit: & infra, 148.
e. dicit: Matthæus, qui Evangelium Hebræo fermone con-
fcripfit, ita pofuit: Ofanna barrama, ofanna in excelfis.
Arnob. Afer, annot. in Evang. p. 333. c. legit: Et turbæ
antecedebant eum, dicentes: Hofanna filio David. Auct. op.
imp. in Matth. hom. 37. & 38. p. 158. 161. 164. turba
autem, quæ præcedebat, & quæ fequebatur, clamabat, di-

cens:

Hofianna filio David: benedictus, qui venit in nom.
Domini. Juvencus 1. 3. p. 71. a.

Conclamantque omnes Davidis origine creto
Ofchanna (al. Ofanna,) excelfis fit gloria lata trophais.
V. 1o. Mf. S. Germ. 2. cum Corb. 2. & Clarom. Et
cùm intraffet Jefus Jerofolymis, &c. quæ fupra. S. Germ. I.
delet nomen Jefus, fed habet Jerofolymis. Corb. 1. Et cùm
introiffet Jerofolymis, commota eft, &c. Cantabrig. Et in-
greffo eo in Jerofolyma, mota eft omnis civitas, &c. Ita quo-
que Græc. habet. Hilar. in hunc loc. 713. e. commove-
tur Jerofolyma. Auct. op. imp. in Matth. hom. 38. Et
cùm intraffet Jefus Jerofolymam, commota eft univerfa civi-
tas, &c. ut fupra. Juvencus 1. 3. p. 71. a.

Sic tunc ingreditur Solymorum mania Chriftus:
reliqua filentio præterit ufque ad #. 14.

co. Clarom. habet : & dixit ad illos: Scriptum eft, &c.
ut fupra. Cantabrig. & dicit eis: Scriptum efl ..... vos
autem eam feciftis, &c. Iren. 1. 4. c. 2. p. 229. e. Scri-
ptum eft: Domus mea domus orationis vocabitur: vos autem
feciftis illam fpeluncam latronum. Sic etiam legit Hilar, in
Matth. col. 714. b. cum Auct. 1. de promiff. p. 3.
promiff. 17. col. 177. a. & Auct. op. imp. in Matth. hom.
38. p. 160. a. nifi quòd hic habet, Scriptum eft enim ;
Hilar. Nam fcriptum eft. Auguft. 1. cont. Adim, to. 8.
121. f. Domus Patris mei, domus orationis vocabitur: vo
autem, &c. quæ fupra.

. 11. Mf. Cantabrig. textui Colb. congruit, nifi quòd ponit nom. Jefus, poft propheta. Clarom. & Corb. 1. habent: Multi autem dicebant, &c. ut in textu. S. Germ. 1. Populus autem dicebat, &c. S. Germ. 2. Corb. 2. S. Gat. &c. ut in Vulgata. Græc. Oi dè oxxo exeyov, &c. V. 12. Mf. S. Germ. 2. Et intravit Jefus templum Dei, ejicit, &c. quæ fupra. Clarom. & menfas numulariorum effundit, cathedras vend. columbas evertit. Corb. 2. 5 columbas vendentium cathedras evertit; Corb. 1. fubvertit. Cantabrig. Et introiit Jefus in templum Dei, & ejecit omnes vend.... 5 menfas numulariorum evertit, & cathedras vendentium columbas. S. Germ. 1. S. Gat, &c. ut in Vulgata. Hilar. in hunc loc. habet: Templum verò introiit... à quo primùm omnia facerdotalis minifterii vitia jure poteftatis expellit.....neque emi aliquid... aut vendi libertas doni debebat admittere; cathedras autem præcipuè vendentium columbas evertit : & in Pf. 145. col. 572. d. Ingreffuro, inquit, templum Domino, & numulariorum menfas, ementium, ac vendentium negotia fubverfuro, &c. Ambrof. 1. 9. in Luc. col. 1498. d. ejiciebat omnes vendentes Sementes in templo; menfas numulariorum evertit, cathedras vendentium columbas. Auct. op. imp. in Matth. hom. 38. Et intravit Jefus in templum Dei, & ejiciebat vendentes Sementes de templo; menfas númulariorum fubvertit, & cathedras vendentium columbas ever

tit.

. 13. Mfs. Corb. ambo, & S. Germ. 2. accedunt textui Colbertino. S. Germ. I. S. Gat, &c. Vulgate & Græ

. 14. Similiter habent Mfs. S. Germ. duo, cum Corb. 2. S. Gat. & Græco. Sic etiam Corb. 1. & Cantabrig. nifi quòd extremò ferunt curavit, pro fanavit. Clarom. in templum: 5 fanavit illos. Hilar. in hunc loc. 714. C. ait: Infirmitates quoque cæcorum, & claudorum curavit in templo. Auct. op. imp. in Matth. hom. 38. p. 161. Es accefferunt ad eum caci, & claudi in templo: fanavis eos omnes. Juvencus l. 3. p. 71. a.

Ingreffo occurrit primo fub limine templi

Cruribus atque oculis certatim debile vulgus.

3.

. 15. Textui Colb. refpondent Mfs. Corb. ambos ficut etiam S. Germ. 2. S. Gat. & Maj. Mon. nifi quòd fcribunt fili, non filio. Clarom. Videntes autem..... mirabilia qua faciebat Jefus, &c. quæ fupra. Cantabrig. & S. Germ. 1. Vulgatæ accinunt ad verbum, unà cum Græco. Concinit pariter Auct. op. imp. in Matth. hom. 38. p. 161. c. Hilarius in eund. loc. 714. c. hæc habet: Invident autem puerorum clamoribus principes facerdotum. Hieron. ep. ad Damaf. to. 4. 147. d. clamantes parvulos: Ofianna filio David: & infra, 148. a. De verbo autem, inquit, Ofianna, quia in Græcum non poterant ( Evangelifta) transferre fermonem..... ipfum Hebraum pofuerunt, dicentes, Ofianna. Mf. Cantabr. conftanter, Offana; Græc, oavá. Juvencus 1. 3. p. 71. a. fic pergit:

Quos ubi tam fubito greffu visuque vigentes,
Cuneta facerdotum cognovit failio mirans,
Et pueros templi complentes tecla canore,
Ofchanna (al. Ofanna) egregia Davidis firpe creato

&c.

Græ

. 16. Mfs. Corb. ambo, & Clarom. concordant cum textu Colb. deleta conjunct. Quia, poft legiftis. S. Germ. 1. habet & dixerunt ei: Audis quid ifti dicant ? Jefus autem dixit eis: Utique : nunquam legiftis: Quia, &c. ut in textu Colbertino. S. Germ. 2. Utique: nonne legiftis in lege: Quia ex ore infant. & lactantium perfecifti laudem? Cantabrig. dicit eis: Etiam : nunquam legiflis: Ex ore infantium & lactantium praparafti laudem? Ita quoque cum habet, addita conjunct. Or, Quia; quæ tamen abest à Mfs. quibufdam; loco verò præparafii, conftanter xaTupTío, perfecifti, aptafti. Iren. I. 4. c. II. p. 240. b. Audis quid ifti dicunt? Nunquam legiftis: Ex ore infantium lacentium perfecifti laudem? Nicetius epifc. Spicil. to. 3. p. 106. Non legiftis fcriptum: Ex ore infantium lacentium perfecifti laudem? Hieron. epift. ad Damaf. to. 4. 147. d. ait dixiffe ei: Audis quid ifti loquuntur? 5 Jefum refpondiffe eis: Nunquam legiftis: Quia ex ore inf. & lactentium perfecifti laudem? Hilar. in hunc loc. 714. c. Eum

-2.

VULGATA NOVA.

17. Et relictis illis, abiit foras extra civitatem in Bethaniam : ibique manfit.

riit.

18. Manè autem revertens in civitatem, efu

Marc.
19. Et videns fici arborem unam fecus viam,
11. 13. venit ad eam : & nihil invenit in ea nifi folia tan-
tùm, & ait illi: Nunquam ex te fructus nafcatur
in fempiternum. Et arefacta eft continuò ficul-

nea.

Marc. 20. Et videntes difcipuli, mirati funt, di-
II. 20. centes : Quomodo continuò aruit?

[blocks in formation]

21. Refpondens autem Jefus, ait eis: Amen dico vobis, fi habueritis fidem, & non hæfitaveritis, non folùm de ficulnea facietis, fed & fi monti huic dixeritis, Tolle, & jacta te in mare, fiet.

22. Et omnia quæcunque petieritis in oratione credentes, accipietis.

Marc. 23. Et cùm veniflet in templum, accefferunt 11.24. ad eum docentem, principes facerdotum, & fe

Joan.

14. 13.5

16.23.

VERSIO ANTIQUA.

17. Et relictis illis, abiit foras extra civitatem Ex Mf. Colbert. in Bethaniam ibique manfit.

18. Manè autem tranfiens Jefus in civitatem, efuriit.

19. Et videns fici arborem unam fecus viam, venit ad eam : & nihil invenit in illa nifi folia tantùm, & ait illi: Nunquam ex te fructus nafcatur in fempiternum. Et arefacta eft continuò ficulnea.

20. Et videntes difcipuli, mirabantur, dicentes: Quomodo continuò aruit ?

21. Refpondens autem Jefus, dixit illis : Amen dico vobis, fi habueritis fidem, & non hæfitaveritis, non folùm de ficulnea facietis, fed & fi monti huic dixeritis, Tollere, & jactare in mare, fiet.

22. Et omnia quæcunque petieritis in oratione credentes, accipietis.

23. Et cùm veniffet Jefus in templum, accefferunt ad eum principes facerdotum, & feniores ANTIQUAM.

NOTE AD VERSIONEM

admonent cur ifta audiat: in redemtionem enim veniffe do-
mus David prædicabatur. Quibus refpondit, non legiffe eos:
Ex ore infantium & ladentium perfecifti laudem? Apud
Auct. op. imp. in Matth. hom. 38. ut in Vulgata, detra-
to uno Quia. Apud Juvencum, l. 3. p. 71. a.

Tum percontantur ( al. præcontantur) cundi, quæ cau-
fa canoris

Impubem tantam toliat per gaudia plebem.
Chriftus ad hæc: Legis, inquit, vos fcripta tenere
Creditur, infantum quæ dicit ab ore venire,
Lactentum & linguis jufti confurgere laudem.

. 17. Ita ferunt Mfs. S. Germ. Corb. Clarom. & S.
Gat. Cantabrig. verò habet: Et relinquens eos, exiit foras
civitate in Bethaniam, 5 manfit ibi : nec refragatur Græcum.
Mf. Maj. Mon. verbo ult. manfit, fubdit iftud: && doce-
bat eos de regno Dei: quod etiam legitur in Miffalibus Mfs."
nonnullis, fi Millio fides. Hilar. in hunc loc. col. 714. e.
Et his dictis, civitatem egreffus, reliquit eos: atque in Be-
thania manfit. Auctor op. imp. in Matth. hom. 38.
Et relictis eis, abiit foras extra civitatem in Bethaniam:
manfit ibi. Juvencus 1. 3. p. 71. b.

Hec ait, ingratam linquens cum civibus urbem,
Bethaniamque petit......

. 18. Cum textu Colb. conveniunt Mfs. Corb. ambo,
Clarom. & Cantabrig. fublato nomine Jefus. Sangerm.
verò duplex, S. Gat. &c. cum Vulgata & Græco. In ed.
Parif. 6. additur 'Ines, verbo exarayor, pro quo ult.
Cantabr. Gr. habet apayar. Hilar. in hunc loc. 714. e.
Manè autem tranfiens in civitatem, efuriit. Auct. op. imp.
in Matth. hom. 39. Manè autem revertens, &c. Vide Ju-
vencum inf. ad #. 19.

....

....

. 19. Mf. S. Germ. 1. Et videns arborem fici unam
fecus viam, &c. quæ fupra. S. Germ. 2. Et vidit fici arbo-
rem..... ait illi: Nunquam ex te fructus nafcatur in
æternum. Et arefada eft continuò ficulnea. Corb. 1. Et vi-
dens arborem ficus fecus viam, venit ad eam : & nihil in-
venit nifi folia tantùm, &c. ut in textu. Corb. 2. Et vi-
dens arborem unam ficus fecus viam, venit ad eam: & ni-
hil invenit in ea nifi..... Et arida falla eft continuò fi-
culnea. Clarom. Et videns arborem ficus fecus viam....
& ait ad illam: Nunquam ex te. Et aruit continuò
ficulnea. Cantabrig. Et videns ficum unam fuper viam,
venit ad eam, & nihil invenit in cam. 5 dicit ei:
Jam non ex te fructus erit in æternum. Et aruit fubitò fi-
cus. Nec abfimile Græcum eft, nifi quòd pro in eam, hab.
ἐν αὐτῇ, al. επ' αυτὴν ; & inf. pro erit in aternum, fic,
Vérulai eis Tor al@va fup. poft ficum, alicubi deeft unam.
Apud Hilar. in hunc loc. 714. e. Et videns arborem fici
unam fecus viam, venit ad eam : & infra, 715. a. ait : in-
venit infecundam, foliis tantummodo veftitam. ... frudi-
bus vacuam. 5 quia pænitendi tempus excefferit, in
perpetuum fententià judicii cæleftis arefcet. Ap. Ambrof. 1.
7.& 8. in Luc. col. 1451. f. 1483. e. Nunquam ex te
fructus nafcatur in fempiternum. Ap. Hieron. in Abac. 3.
col. 1638. e. & infra: Non afferes fructum ufque in facu-
lum. Auct. op. imp. in Matth. hom. 39. 40. cum Vul-
gata concinit ad verbum. Juvencas 1. 3. p. 71. b.
redienfque in margine cernit
Strata tendentem diffufa umbracula ficum.
Illic fortè cibi pertentans corda voluntas,
Arboris attrectat ramos: fed nulla facultas

.....

Pomorum ferili frondis concreverat umbra.
Olli Chriftus ait: Non fit tibi fructibus unquam
Copia promendis. Tunc protinus aruit arbor.

. 20. Mf. S. Germ. 2. Et videntes difcip. mirati funt,
dic. Quomodo aruit continuò? Clarom. & S. Gat. Quo-
modo continuò aruit ficulnea? Cantabrig. Quomodo fubitò
aruit ficus? S. Germ. 1. cum Corb. duobus, ut in Vul-
gata. Gr. Has αcяxpйμα Enpártnй ovx; fed in quibuf-
dam Mfs. abeft ult. йoux. Hilar. in hunc loc. col. 715.
b. ait : Admirantur verò difcipuli arborem in momento dicti
ipfius aruiffe. Auct. op. imp. in Matth. hom. 39. p. 168.
Et videntes difcip. mirati funt, dic. Quomodo continuò aruit
ficulnea? Juvencus l. 3. p. 71. b.

Difcipuli celerem mirantur in arbore mortem.

....

. 21. Mf. Corb. 1. Vulgatæ confonat; ficut etiam Corb.
2. & S. Germ. ambo, nifi quòd habent, Tolle te, & jala
te in mare. Clarom. Tolle, & jaca te in mare, & fiet.
S. Gat. Tolle te, 5 jadas te in mare, fiet. Cantabr. Re-
Spondens autem Jefus, dixit eis: Amen..... non folùm de
ficu facietis, fed & fi.............. dixeritis, Tollere, mitte re in
mare, fer. Græc..... 8 μόνον τὸ τῆς συκῆς ποιήσετε, ἀλλὰ καν
...εἴπητε, Αρθητι, κ βλήθητι εἰς τὴν τάλαοσαν, γενήζεται.
Hilar. in hunc loc. Matth. 715. c. Ait enim ita: Si fidem
habueritis, non folùm de ficulnea facietis, fed & fi monti
buic dixeritis, Tolle, & jaila te in mari, fiet. Ambrof. in
Pf. 36. col. 811. d. Tollere, & jactare in mare: fimiliter
1.7. in Luc. col. 1453. c. & l. 3. de fide, to. 2. 517. d.
Auguft. verò quæft. 29. in Matth. to. 3. 245. c. Domi-
nus dicit difcipulis fuis: Dicetis monti huic, Tolle, & jaða
te in mare : & in Pf. 45. to. 4. 402. a. c. Dicetis monti
buic, Tollere, & mittere in mare, & fiet. Hieron. in Ezech.
42. col. 1003. f. & dixeritis monti huic, Tranfmigra, &
transplantare in mari, fiet: & 1. cont. Luciferian. to. 4.
298. d. Tranfmigra, & tranfmigrabit. Auct. op. imp. in
Matth. hom. 39. Tolle te, & jacta te in mare, fiet; cæ-
tera ut in Vulg. paulò verò poft, & mitte te in mare.
Vide fup. Matth. 17. . 19. & Marc. 11. 23. & Luc.
17. 6. Apud Juvencum l. 3. p. 73. b. ita:

Sed Chriftus fupidis affiftens, talia fatur:
Nunc ligni iftius noftro ftupuiflis honore
Defiffe ad vires terrenos ducere fuccos:
Sed veris verbis iterumque iterumque monebo:
Namque fides fi certa animi conffet in arce,
Nec dubiis nutans vitiis tremebunda jacebit,
Arboris iftius vobis fubftantia cedet;
Nec tantùm iftius, fed montis celfa revelli
Credentum verbo poterunt, undifque profundis,
Cum filvis pariter, faxifque, ferifque recondi.

. 22. Sic habent Mfs. S. Germ. Corb. Claromont.
Cantabrig. S. Gat. &c. & Græcum. Auct. op. imp. in
Matth. hom. 39. p. 164. a. Et omne quodcunque petieri-
tis in oratione credentes, accipietis. Juvencus l. 3. p.71.b.
Et quacunque fides robusto pectore pofcet
Credentum, femper digna virtute tenebit.

. 23. Mfs. Corb. 1. & S. Germ. 2. concordant cum
textu Colb. nifi quòd tollunt nomen Jefus ; habentque,
Aut quis, pro Et quis. S. Germ. I. & Corb. 2. Vulgate
accinunt. Sic eriam Clarom. præterquam quòd tollit do-
centem. Cantabrig. habet: Et veniente eo in templum, ac-
cefferunt ad eum docentem princip...... 5 feniores plebis, di-
centes : In qua..... Et quis tibi dedit pot. hane? Græc.

[blocks in formation]

Καὶ ἐλθόντι αυτῷ εἰς τὸ ἱερὸν, προσῆλθον αὐτῷ διδάσκοντι, &c. Mfs. quidam initio ferunt: Kal extórios dury. Hilar. in hunc loc. 716. c. Pharifai..... folliciti funt, & interrogant, in qua bæc faciat poteftate: & in Pf. 58. col. 133. b. Quis tibi dedit hanc poteftatem? Et in qua poteftate hac agis? Ambr. 1. de bened. Patr. c. 8. col. 524. b. In qua poteftate bac facis? Auguft. in Joh. 1. 8. to. 3. 301. b. 539. c. Dic nobis in qua poteftate ifta facis? fimiliter in Pf. 80. to. 4. 864. d. fortè ex Luca, 20. 2. Auct. verò op. imp. in Matth. hom. 39. p. 164. a. nihil differt à Vulg. infra legit: In qua pot. facis bac? Juvencus l. 3. p. 71. c.

Hac ubi dita dedit, templi fe manibus infert:
Confeftim proceres populi, miracula rerum
Collecti inquirunt, virtus quæ tanta dediffet.

. 24. Mr. S. Germ. 1. Refpondens Jefus dixit illis : Interrogabo & ego vos unum fermonem: quem fi dixeritis mihi, &c. quæ fupra. S. Germ. 2. Refpondens autem Jefus dixit eis: Interrogabo ego vos, &c. ut in Vulgata. & Corb. 1. Ait ad illos Jefus : Interrogo vos ego unum fermonem : dicite mihi, & ego vobis, &c. Corb. 2. Refpondens Jefus dixit eis: Interrogabo vos 5 ego unum verbum: dicite mihi: quòd fi dixeritis mibi, & ego, &c. Similiter in Clarom, detracto hoc medio, quod fi dixeritis mihi. Cantabrig. Refpondens autem Jefus dixit eis: Interrogabo vos ego unum fermonem : fi dixeritis mihi, & ego, &c.

Ita

quoque Græc. habet, nifi quòd addit or, quem, poft fermonem. Hilar. in hunc loc. col. 716. c. Dominus refpondet, diturum effe fe in qua hac faceret poteftate, fi modò illi interroganti fibi refpondiffent. Ambrof. 1. de bened, Patr. c. 8. col. 524. b. Interrogabo & ego vos unum ver– bum: quod fi dixeritis mihi, & ego vobis dicam in qua poteftate hæc facio. Auguft. in Joh. I. to. 3. 301. b. Interrogabo vos ego unum fermonem: dicite mihi : Baptifmus, &c. & inf. 326. f. Interrogabo ego vos iftum fermonem dicite mihi : Baptifma, &c. item in Joh. 8. 339. d. Interrogabo & ego vos unum fermonem dicite mihi: Baptifmus, &c. at in Pf. 80. to. 4. 864. d. Refpondete mihi 5 vos unum fermonem: Bapt. &c. Auct. op. imp. in Matth. hom. 38. p. 164. Refpondens autem Jefus dixit: Interrogabo vos unum verbum: quod fi dixeritis mihi, & ego vobis dico in qua poteftate hac facio. Juvencus 1. 3. p. 71. c.

[ocr errors]

Ollis Chriftus ait: Quærentibus omnia vobis
Dicere jam facile eft, fi nobis veftra viciffim
Percontata priùs paucis fententia folvat ( al. folvet.)

:

. 25. Mf. Corb. 1. Baptifmum Johannis unde erat? de cœlo an ex hominibus? Illi verò cogitaverunt intra fe, dicentes. Corb. 2. Baptifmum Johannis, de cœlo, an ex hominibus, &c. ut in textu. S. Germ. 1. Baptifmum Johan. unde erat? è cælo, an ex hominibus, &c. Clarom. Baptifmum Joh. unde erat? è cælo, an ex hom. Illi autem cogitabant inter fe, &c. Cantabrig. Baptifma Joh. unde eft? de cælo, aut ex hominibus? Qui autem altercabantur inter fe, dicentes. Maj. Mon. Baptifmum Joban, unde fuit ? de cœlo erat, an ex hominibus? At illi cogitabant intra fe, dicentes. Sangerm. 2. & Græc. ut in Vulgata. Mf, unus addit, erat, huic voci, cœlo. Tertul. 1. de bapt. c. 10. p. 390. b. Baptifmus ab Johanne denuntiatus... cæleftifne is baptifmus effet, an verò terrenus? Hilar. in Matth. col. 716. c. Johannis baptifma utrum de cœlo, aut ex hominibus... At illi refponfionis fuæ periculo cundantur, cogitantes. Ambrof. 1. 9. in Luc. 1502. d. Baptifmus Johannis unde eft? de cælo, an ex hominibus? Similiter Auguft. in Pf. 80. to. 4. 864. d. ubi addit, Et aiunt apud fe ; Gr. Oi dè die Movi?ONTO Tαp' saurois, xeyrles at in Joh. 1. to. 3. 301. b. λογίζοντο παρ' ἑαυτοῖς, λέγοντες· Baptifmus Joh. ...... an ab hominibus? Et turbati funt, dixerunt apud femetipfos: & infra, 326. f, Baptifma Johan

....

nis ..... an ex hominibus? Et illi cœperunt volvere apud femetipfos, & dicere: item in Joh. 8. 539. d. Baptifmus Johan...... an ex hominibus? Turbati illi intra femetipfos cogitabant, quia, &c. Auct. op. imp. in Matth. hom. 39. Baptifma Johannis unde erat? de cælo, an ex hominibus & Juvencus 1. 3. p. 71. c.

Nuper Ioannes, puro qui gurgite lavit
Sordentes populi maculas, divina poteftas,

Anne bominis potiùs vobis fallacia vifa eft?

[ocr errors]

. 26. Similiter in Mf. S. German. 1. præter fub fin. habent, pro habebant. S. Germ. 2. Si dixerimus, à cœlo..... Si autem dicemus, ex hominibus, timebimus turbam: omnes enim habebant, &c. Corb. 1. Si dixerimus, de cœlo, dicet nobis : Cur ergo... Si autem dixerimus ex hominibus, timemus turbam: omnes enim Johannem ut prophetam habuerunt. Corb. 2. cum Cantabrig. Si dix. de cœlo, dicet nobis: Quare non credid...... omnes enim babens Johannem ficut prophetam. Clarom. Vulgatæ refpondet ad verbum. Sangerm. 1. hoc uno differt ab ipfa”, scil. habent fub fin. pro habebant. Ita quoque in Græco eft cum x; fed al. eixor. Hilar. in hunc loc. col. 716. d. ait: Si de cælo, profeffi effent confeffione fua fe reos deprehendendos, cur cæleftis teftimonii auctoritati non credidiffent. Si en hominibus dixiffent, turbas verebantur: plures enim prophetam Johannem habebant. Auguft. in Joh. 1. to. 3. 301. b. partim ex Matth. partim ex Luc. 20. 5. 6. Si dixerimus, de cælo, dicturus eft nobis: Quare ergo non credidiftis illi? Si autem ex hominibus dixerimus eße, timemus populum, ne lapidet nos, quia tanquam prophetam habebant Johannem item inf. 326. f. Si dixerimus quia de cœlo eft, dicturus eft nobis: Quare non credidiftis ei? & 327. a. Quare ergo non ..... Si dixerimus quia ex hominibus eft, lapidamur à populo, quia prophetam habent Johannem: & in Joh. 8. 539. d. quia fi dicerent ab hominibus, lapidari poffent à turba, qua Johannem prophetam effe credebant : fi dicerent de cælo, refponderet eis: Ille, &c. at in Pf. 80. to. 4. 864. d. Si dixerimus, de cælo, dicturus eft nobis : Quare ergo non credidiftis? ille enim teftimonium Chrifto perhibuit. Si dixerimus, de terra, lapidat nos populus, quia ut prophetam eum habent. Auctor op. imp. in Matth. hom. 39. p. 164. Quare ergo non creditis eis ? Juvencus 1. 3. P. 71. c.

Hac ait, ancipiti verborum pondere claudens
Captantum procerum mentem: nam magna prophetam
Plebis Ioannem veneratio fufcipiebat

[ocr errors]

Nec poterant ejus fallacem dicere vitam. Rurfus fublimem dixiffent fi effe prophetam, Occidiffe illum traberet confefto culpam.

[ocr errors]

5.

. 27. Mf. S. Germ. 1. Et refpondentes ad Jefum, dixerunt: Nefcimus. Ait illis & ipfe, &c. ut in Vulgata. Corb. 1. Et refpondentes ad Jefum, dixerunt: Nefcimus. Ait illis Jefus Neque ego vobis dicam, &c. quæ fupra. Corb. 2. Et refponderunt ad Jefum, 5 dixerunt: Nefcimus. Ait illis & Jefus: Nec ego vobis dico, &c. Clarom. Et refpondentes ad Jefum, dixerunt: Nefcimus. Ait illis Jefus : Nec ego dico vobis, &c. Cantabrig. S. Germ. 2. & S. Gat. ut in Vulgata, & Græco. Hilar. in hunc loc. 716. e. ReSponderunt itaque nefcire fe. Auguft. in Joh. 1. to. 3. 301. c. Dixerunt enim: Nefcimus: paulòque poft : Et ait eis Dominus: Nec dico vobis in qua poteftate ifta facio: & ego inf. 327. a. Dixerunt: Nefcimus. Et Dominus: Nec vobis dico, &c. fimiliter in Joh. 8. 539. e. Et dixerunt: Nefcimus. Et Dominus eis: Nec ego dico vobis, &c. rurfum in Pf. 80. to. 4. 864. e. Refponderunt: Nefcimus. Nec vobis dico, &c. quæ fupra. Auct. op. imp. in Matth. hom. 39. p. 165. Et refpondentes, dixerunt Jefu:

ego

ego

28.

14

VULGATA NOVA.

28. Quid autem vobis videtur? Homo quidam habebat duos filios, & accedens ad primum, dixit: Fili, vade hodie, operare in vinea mea.

29. Ille autem refpondens, ait: Nolo. Poftea autem, pœnitentia motus, abiit.

30. Accedens autem ad alterum, dixit fimiliter. At ille refpondens, ait : Eo, domine, &

non ivit :

31. quis ex duobus fecit voluntatem patris? Dicunt ei: Primus. Dicit illis Jefus : Amen dico vobis, quia publicani, & meretrices præcedent vos in regnum Dei.

VERSIO ANTIQUA.

28. Quid autem vobis videtur? Homo quidam Ex Ms. Colbert. habuit duos filios, & accedens ad primum, dixit: Fili, vade hodie, operare in vineam meam.

29. At ille refpondens, ait: Nolo. Poftea autem, pœnitentia motus, abiit in vineam.

30. Acceffit autem ad alterum, & dixit illi fi-
militer. At ille refpondens, ait : Eo, domine,
& non abiit:

31. quis ex duobus fecit voluntatem patris?
Dicunt ei : Primus. Dicit illis Jefus : Amen dico
vobis, quòd meretrices, & publicani præcedunt
vos in regno Dei.
NOTE AD VERSIONEM ANTIQUA M.

Nefcimus. Et ipfe ait eis: Nec ego vobis dico in qua pot, bec
facio. Juvencus l. 3. p. 71. d.

[ocr errors]

Se nefcire tamen refpondit fadio fallax.
Tum Chriftus: Non eft injuftum claudere vocem
Cùm mibi claudantur procerum refponfa fuperba.
. 28. Mf. S. Germ. I. Quid autem vobis videtur?
Quidam bomo babebat duos filios, & accedens ad primum,
dixit illi: Fili, vade hodie, operare in vin, meam. S. Germ. 2.
Quid vobis videtur? Homo habebat duos filios, &c, ut in
Vulgata. Corb. 1. Quid autem vobis videtur? Homo qui-
dam babuit duos filios: accedens ad primum, dixit ei: Fili,
vade, operare bodie in vinea. Corb. 2. Homo quidam ha-
bebat..... accedens ad primum, ait: Fili, vade hodie ope-
rari in vinea. S. Gat. Homo qui habebat..... & accedens ad
primum, dixit illi: Fili, vade hodie, operare in vineam meam.
Maj. Mon. Homo quidam qui habebat..... dixit: Fili, vade
kodie, operare in vineam meam. Clarom. Homo quidam ha-
bebat..... dixit illi: Fili, vade hodie operari in vineam.
Cantabrig. Homo habebat filios, & accedens priori, dixit:
Fili, vade hodie, operare in vineam. Græc. Vulgatæ con-
fonat, omilla voce quidam, poft Homo; fed Mis. plures
addunt is; extremo autem abeft μ à pluribus post vi-
nea. Hilar. in hunc loc. col. 716. e. legit: Homo qui-
dam habebat duos filios. Similiter Auct. op. imp. in Matth.
hom. 40. additque: & accedens ad primum, dixit: Fili,
vade hodie operari in vineam meam; inf. in vinea mea : &
poft plura, p. 167. & dixit uni eorum: Fili, vade hodie
operari in vineam meam. Juvencus l. 3. p. 71. d.

Nam gemina prolis genitor, majoris in aures
Talia dicta dedit: Vitis mihi portio major
Semiputata jacet ; fed perge, robore forti

[ocr errors]

Nunc fcrobibus, nunc falce premens, vineta retunde.
. 29. Mf. Corb. 1. Ille autem refpondens, ait: Nolo.
Et poftea, pænitentia ductus, abiit in vineam. Corb. 2. Ille
autem refpondens: Nolo: poftea verò, pænitentia motus
abiit in vineam. Clarom. Ille autem respondens, ait: Non
eo. Poftea, pænitentia motus, abiit in vineam. Cantabrig.
Qui autem refpondens, dixit: Nolo. Poftea autem, pæni-
tentia ductus, iit in vineam. S. Germ. 1. Vulgatæ accinit,
& Græco. Alter S. Germ. delet tantùm fecundam conjunct.
autem. Hilar. ad hunc loc. alludens, dicit: Quis hic exifti-
mari poterit filius fenior, qui iturum fe ad opus negaverit,
&per pænitentiam emendatus, eò rurfum profectus fit?
Auct. op. imp. in Matth. hom. 40. p. 165. cum Vulga-
ta confentit; fed infra, 167. legit: At ille refpondit: Nolo.
Poftea autem, pænitentia motus, ivit. Juvenc. 1. 3. p. 71. d.
Tum juvenis fefe tam fordida vincla laboris
Nolle pati memorat. Poft, omnia jussa parentis
Exequitur, dura damnans refponfa loquela.

[ocr errors]

. 30. Mf. Corb. 1. Acceffit autem ad alterum, & dixit
illi fimiliter. Cui refpondens, dixit: Eo, domine, & non
abiit. Corb. 2. Accefit autem ad alterum, & dixit fimiliter.
At ille refpondens..... 5 non abiit. Clarom. Et accedens ad
alterum, dixit..... & non abiit. Cantabrig. Accedens autem
alteri, dixit idemtidem. Qui autem refpondens, dixit: Ego,
domine, eo & non it. S. Germ. ambo, S. Gat. &c.
Vulgate congruunt. Græc. Kai zegoentwr Tŵ d'eutéfw, el-
πεν ω άντως. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς, εἶπεν· Ἐγώ, κύριε, κ ἐκ ἀπῆλ
Mis. quidam initio, Пegear de; tum in al. T@ Tép;
paulò poft quidam, Nai, xúce al. 'Eyà, væάyw' al. "Yα-
w, xues de quibus omnibus confule Millium. Hilar. in
hunc loc. 716. f. memorat juniorem, qui iturum fe fpoponde-
rit, non abierit. Auctor op. imp. in Matth. hom. 40.
P. 165. e. cum Vulgata concinit. Juvencus ubi sup.
Poft, alium natum fimili fermone jubebat
Ad vineta fui dependere juffa laboris.
Annuit is juvenis, nec dictis facta repenfat.

. 31. Mf. Corb. 1. quis ergo ex duobus voluntatem
patris fecit? Dicunt ei: Noviffimus. Dicit illis Jefus : Amen
dico vobis, quia meretrices, & publicani præcedent vos in
regne cælorum. Corb, 2, quis ex duobus fecit..... Dicunt

2.

ei: Noviffimus. Dicit..... quòd meretrices, public. præce-
dent vos in regno Dei. S. Germ. 1. Dicunt: Novissimus.
Dicit..... quia publicani, & meretr. præcedunt vos in regno
Dei. Clarom. quis ergo ex vobis fecit..... Dicunt ei: Novif
fimus. Dicit, &c. ut in Vulgata. Cantabrig. quis de duo-
bus voluntatem patris fecit ? Dicunt : Noviffimus. Dicit eis.....
antecedent vos in regno cælorum. Itidem Noviffimus in Mf.
S. Andr. Avenion. at in Sangerm. 2. S. Gat. & Maj.
Mon. Dicunt ei: Primus; extremòque, præcedunt; Germ.
2. vobis in regnum Dei; S. Gat. vos in regno Dei. Græcè
ita : Λέγεσιν αυτῷ· Ὁ πρῶτος. Λέγε ὅτι οἱ τελώναι, και
αἱ πόρναι προάγεσιν ὑμᾶς. Quidam Mís. delent αυτῷ, pont
Afyon; duo fubdunt 'O Xa70s, loco 'O pros; quia fci-
licet (fi Millio fides) duo verfus præced. 29. & 30. fic in-
vertuntur in illis codicibus : Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς, εἶπεν· Ὑπά-
γω, κύριε, καὶ ἐκ ἀπῆλθεν. Dein : Προελθὼν δὲ τῷ ἑτέρῳ·
εἶπεν ωσαύτος. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς, εἶπεν· Ου θέλω. Ὕστ
ρον δὲ, μεταμεληθεὶς, ἀπῆλθε. Ultimo quidam ferunt, τῇ
Bacinela 78 Oeg• al. eis Tur Basinelar Tür yearŵr. Obfervat
Thomas Marefcallus in Verfione Anglo-Sax. legi: Tum
dicebant illi: Pofterior; fed ex Arabicis exemplaribus Ro-
manum, & Erpenianum legere, Primus; Londinense ve-
tỏ, Poftremus, cum altero Kirsteniano; quam ult. lectio-
nem Petrus Kirstenius ita excufat dicens: Mf. tranfponit
prioris filii refponfum ultimo loco, poflerioris primo. In-
terpres quoque Ægyptiacus unius & alterius filii invertit
refponfionem, unde apud ipfum confequenter legitur, 'O
Xaros, non πртos fed in Mfs. noftris Latinis plerifque,
quamvis nulla antecedat perturbatio verficulorum 29.
30. conftanter hoc præfenti loco fubditur Noviffimus, non
Primus, ut in Vulg. & in textu Colb. Hanc etiam lectio-
nem agnoviffe videtur Auguftinus, l. 5. locut. to. 3. p. I.
col. 368. a. cùm dicat: Talis locutio eft in Evangelio,
quando quæritur, ex duobus fratribus quis eorum fecerit
voluntatem patris ; & refpondetur, Noviffimus, cùm duo
fuerint. Sed hunc legendi modum certò admififfe Hilarium
liquet ex commentario, col. 716. f. ubi relatis his de .
28. Homo quidam habebat duos filios, reliqua: continuò
addit: Multa & gravia funt, que confundere intelligen-
tiam poffunt, nifi prioris & pofterioris fenfus ordinem tenue-
rimus. Quis enim hic exiftimari poterit filius fenior, qui
iturum fe ad opus negaverit, & per pænitentiam emendatus,
eò rurfum profectus fit?
eò rurfum profectus fit?..... Juniorem autem quem fentie-
qui iturum fe fpoponderit, & non abierit? unde col-
igitur ordinem verficulorum 29. & 30. unum ac eundem
fuifle in codice Hilarii, atque eum qui nunc habetur in
Vulgata noftra & Mfs. Latinis fupra laudatis. Attamen
Hilarius in . feq. 31. non legit Primus, ut in Vulg. fed
Noviffimus, ut in Mfs. noftris: Deinde, inquit, ipfa Pha-
rifæorum refponfio quid momenti habeat, quærendum eft.
Dicunt voluntati juniorem obedisse. Porro hîc Junior &
Noviffimus unum fonant; fed in hoc femper hæremus
qui Junior vel Noviffimus filius obediens erit, præ altero,
nempe Seniori, aut Primo. Quippe, ut ait Hilarius,
rerum ratio non patitur, ut fimulata profeffio meritum per-
feta veritatis obtineat ; ut plus fit fefellisse spondentem, quàm
perfeciffe omnia non pollicentem. Quis autem non malit ne-
gari fibi id quod pofcat, dummodo id quod popofcerit fiat;
quàm non fieri, quod fpondeatur ut fiat; cùm facti effectus
ex defperatione fit gratior, fpes autem deftituta plus doleat?
Nodus fanè difficilis, de quo, quomodo expediatur, con-
fuli poteft Hilarius ipfe in confequentibus: fat nobis effe
debet quòd eruditum lectorem lectionis admiffæ à S. Do-
&tore commonefecerimus. Quin autem ipfe in præfenti
legerit Noviffimus, non Primus, ut in Vulg. nemini du-
bium effe poteft. Audiendus hac de re noviffimus editor
nofter D. Cuftantius, not. a. in hunc loc. « Pharifæos hoc «
de Seniore refponfum dediffe, nunc legimus. At non Hi- «
larii modò, fed & Hieronymi temporibus vulgata e:ar "
lectio, eos Juniori, feu Noviffimo obedientiæ palmam de- «
diffe. Illam tamen ita recipit Hieronymus, eique inter- «

mus,

boc

« ZurückWeiter »