Abbildungen der Seite
PDF

Plebs eris. At pueri ludentes * Rex eris' ajunt,
* Si recte facies.” Hic murus aëneus esto:
Nil conscire sibi, nullâ pallescere culpâ.
Roscia, dic sodes, melior lex an puerorum est
Nenia, quae regnum recte facientibus offert,
Et maribus Curiis et decantata Camillis?
Isne tibi melius suadet, qui * Rem facias, rem,
* Si possis, recte, si non, quocumque modo rem,
* Ut propius spectes lacrimosa poëmata Pupi';
An qui, Fortunae te responsare superbae
Liberum et erectum, praesens hortatur et aptat?

[ocr errors][ocr errors]

Quodsi me populus Romanus forte roget, cur 7()
Non ut porticibus, sic judiciis fruar isdem,
Nec sequar aut fugiam, quae diligit ipse vel odit:
Olim quod vulpes aegroto cauta leoni
Respondit, referam: “ Quia me vestigia terrent,

* Omnia te adversum spectantia, nulla retrorsum.' Eelua multorum es capitum.

quem?

75 Nam quid sequar, aut

Pars hominum gestit conducere publica; sunt qui
Crustis et pomis viduas venentur avaras,
Excipiantque senes, quos in vivaria mittant;

Multis occulto crescit res fenore.

Verum 80

Esto, aliis alios rebus studiisque teneri:
Idem eadem possunt horam durare probantes?

78. frustis, some Codd.

tiúm), the census of the equestriam
order (about £3,540).
59. plebs eris, i. e. inter plebem re-
putaberis, contemnéris.
60. murus aëneus, i. e. * the firmest
rampart, bulwark.'
62. construe : dic sodes, (utrum)
Roscia leae est melior an nenia puer-
orum ?
63 nenia, here in general = cant1-
lena, ' song.'
64. maribus, actlve dative = a mari-
pus, * by the manly Curii and Camflli.'
65. rem, sc. familiarem, * property,
wealth;' remark the expressive repeti-
tion of this monosyllable at the end of
both verses.
67. the meaning is: in order that, in

the theatre (at the representation of
the tragedies of Pupius), you may be
seated on one of the fourteen rows
assigned to the equestriam order—la-
crimosa = lacrimas excitantia, * tear-
moving.'
68. responsare, * to withstand, bid
defiance to ' (overbearing Fortune).
69. praesens = numquam te deserens,
semper promptus ad te adjutandum.
74. referam, i. e. respondeam (po-
pulo).
75. adversum, put after its case te
(comp. C. 3, 3, 11; Epod. 2, 38; 7, 3
al.)
76. es, sc. populus.
81. esto, * grant.'
82. construe: (num) ídem (nomin.

« Nullus in orbe sinus Bajis praelucet amoenis,' Si dixit dives: lacus et mare sentit amorem

Festinantis heri; cui si vitiosa libido

Fecerit auspicium, * Cras ferramenta Teanum

[ocr errors]

Nil ait esse prius, melius nil coelibe vitâ;
Si non est, jurat bene solis esse maritis.

Quo teneam vultus mutantem Protea nodo?

Quid pauper?

Ealnea, tonsores, conducto navigio aeque
Nauseat ac locuples, quem ducit priva triremis.
Si curatus inaequali tonsore capillos

Occurri, rides; si forte subucula pexae

Trita subest tunicae, vel si toga dissidet impar,

Quod petiit spernit, repetit quod nuper omisit,
Aestuat et vitae disconvenit ordine toto,

Diruit, aedificat, mutat quadrata rotundis?

Insanire putas sollemnia me neque rides,
Nec medici credis nee curatoris egere
A praetore dati, rerum tutela mearum

85 Lectus genialis in aula est: 90 Ride: mutat coenacula, lectos, 95 Rides: quid, mea quum pugnat sententia secum, 100 Quum sis, et prave sectum stomacheris ob unguem 105

De te pendentis, te respicientis amici.

Ad summam: sapiens uno minor est Jove, dives,
Liber, honoratus, pulcher, rex denique regum,
Praecipue sanus, nisi quum pituita molesta est.

[ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]

Dated hypothetically A. U. c. 727. This epistle is addressed to Marcus Lollius (probably surnamed Paulinus), son of that Marcus Lollius consul A. U. c. 733, to whom Horace inscribed the ninth ode of the fourth book. The younger Lollius, who appears to have been a man of high birth, great wealth, amiable disposition, and refined taste, was pursuing the study of eloquence at Rome when the poet wrote to him this epistle from Praeneste. The object of Horace in this poetical letter was to encourage his young friend in the pursuit of wisdom and the practice of virtue: and as he himself had just them finished a re-perusal of Homer's poems, he recommended them to Lollius, as containing Hessons in practical ethics far more apt and impressive than any which had been taught by the most distinguished masters, whether of the Stoic or Academic schools. He follows up this eulogium upon the Homeric morality by a series of precepts regarding the government of the passions, precepts fitted to exert a most salutary influence upon the conduct and character of the person for whose benefit they were originally designed.

TROJANI belli scriptorem, maxime Lolli,
Dum tu declamas Romae, Praeneste relegi;
Qui, quid sit pulchrum, quid turpe, quid utile, quid non,
Planius ac melius Chrysippo et Crantore dicit.
Cur ita crediderim, nisi quid te detinet, audi. 5
Eabula, qua Paridis propter narratur amorem
Graecia Barbariae lento collisa duello,
Stultorum regum et populorum continet aestûs.
Antenor censet belli praecidere causam.
Quid Paris? ut salvus regnet vivatque beatus, 10
Cogi posse negat. Nestor componere lites
Inter Peliden festinat et inter Atriden:
Hunc amor, ira quidem communiter urit utrumque.

EP. 2.— 4. plenius, some Codd.—10. Quod Paris, ut some Codd., Bentl.

[ocr errors][merged small][ocr errors]

Quidquid delirant reges, plectuntur Achivi.

Seditione, dolis, scelere atque libidine et irâ

15

Iliacos intra muros peccatur et extra.
Rursus, quid virtus et quid sapientia possit,
Utile proposuit nobis exemplar Ulixen,
Qui, domitor Trojae, multorum providus urbes

Et mores hominum inspexit, latumque per aequor,

Dum sibi, dum sociis reditum parat, aspera multa
Pertulit, adversis rerum immersabilis undis.
Sirenum voces et Circae pocula nôsti;
Quae si cum sociis stultus cupidusque bibisset,

Sub dominâ meretrice fuisset turpis et excors,

Vixisset canis immundus, vel amica luto sus.
Nos numerus sumus, et fruges consumere nati,
Sponsi Penelopae, nebulones, Alcinoique
In cute curandâ plus aequo operata juventus,

Cui pulchrum fuit in medios dormire dies, et

30

Ad strepitum citharae cessatum ducere curam.
Ut jugulent homines, surgunt de nocte latrones:

[blocks in formation]

Quae laedunt oculum, festinas demere; si quid
Est animum, differs curandi tempus in annum ?

[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]

Dimidium facti, qui coepit, habet: sapere aude;

Incipe.

Rusticus exspectat, dum defluat amnis; at ille
Labitur et labetur in omne volubilis aevum.
Quaeritur argentum puerisque beata creandis

Uxor, et incultae pacantur vomere silvae:

Quod satis est cui contingit, nihil amplius optet.
Non domus et fundus, non aeris acervus et auri
Aegroto domini deduxit corpore febres,
Non animo curas: valeat possessor oportet,

Si comportatis rebus bene cogitat uti.

Qui cupit aut metuit, juvat illum sic domus et res,
Ut lippum pictae tabulae, fomenta podagram,
Auriculas citharae collectâ sorde dolentes.

Sperne voluptates: nocet empta dolore voluptas.

Semper avarus eget : certum voto pete finem.
Invidus alterius macrescit rebus opimis;
Invidiâ Siculi non invenere tyranni

Majus tormentum.

Qui recte vivendi prorogat horam, 40 45 50 Sincerum est nisi vas, quodcumque infundis, acescit. 55 Qui non moderabitur irae, 60

Infectum volet esse, dolor quod suaserit et mens,

Dum poenas odio per vim festinat inulto.
Ira furor brevis est: animum rege; qui nisi paret,
Imperat: hunc frenis, hunc tu compesce catenâ.
Fingit equum tenerâ docilem cervice magister

41. vivendi qui recte, some Codd.—46. contingit, nil, some Codd.—52. podagrum, some Codd., Bentl.

42. rusticus, &c., poetic. = exspectat sicut rusticus ille exspectavit (in ripa), donec deflueret, amnis. 44. beata = dives, opulenta. 45. pacantur = adducuntur ad culfuram 48. dedurit, aoristically = deducit or deducere solet (comp. C. 3, 23, 19; 3, 29, 16; S. 2, 4, 69). 49. valeat = sana sit mens in corpore s3nO. 53. construe: (ut) citharte (juvant) auriculas dolentes collectâ sorde. 54. sincerum, poetic. = mundum, * cleam 56. voto = cupiditati divitiarum. 57. alterìus, poetic. with short i (comp.

S. 1, 3, 74; 2, 3, 27: illius, and Ep. 1, 1,
14: nullius).
58. Siculi tyranni, i. e. Phalaris, Aga-
thocles, both Dionysii.
60. dolor, sc. quem iracundus sentit,
quum offenditur, indignatio, * indigna-
tion '-—mens, the Greek 6vp.6s = furor,
* passion.' -
61. odio inulto, dative dependent om
festinat poenas.
63. mote the expressive repetition of
hunc, and the addition of the pronoun
tu with the imperative; as to the latter
(comp. C. 1, 9, 16; 1, 11, 1; 1, 14, 5;
Epod. 18, 6).
64. fingit = format, instituit, poetic.
vwiththeinfin. ire, instead of: ad eundumn.

« ZurückWeiter »